UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zielono

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. zielony

1. świecić

Definicja

przysł. od zielony - kolor

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  barwnie, kolorowo

Połączenia

  • zielono od mundurów
  • połyskiwać; świecić zielono
  • farbować, zafarbować, przefarbować się; malować, pomalować, przemalować, wymalować, przemalować się; barwić, zabarwiać się; świecić, świecić się; lśnić; mrugać; płonąć; ubierać się; oznaczyć, zaznaczyć; podkreślić, zakreślić na zielono
  • zielono malowany, pomalowany; lśniący
  • farbowany; malowany, pomalowany, wymalowany; barwiony, zabarwiony; podświetlony; świecący; ubrany; oznaczony, zaznaczony, znakowany na zielono

Cytaty

Pokazała kategorycznie dłonią, żeby siedział, a sama poszła ciemnym korytarzem przez mroczną sień na ganek, gdzie świeciła zielono winorośl i zapalczywie ćwierkały wróble.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

[...] ryż powinien być sypki, leciutki i biały. W rzeczywistości barwi się go na różne kolory - na zielono szpinakowym sokiem, na czerwonawo - przecierem pomidorowym, wreszcie na żółto - szafranem, curry lub samą tylko kurkumą.

źródło: NKJP: Smakosz: Biały jak kwiat śliwy, Dziennik Polski, 2001-05-26

Wiktoriański dżentelmen uniósł monokl, by przyjrzeć się zielono nakrapianym skrzydełkom przelatującego tuż obok jego głowy motyla [...].

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Po odpoczynku powracamy na zielono znakowany szlak i dość stromo w dół (zimą ostrożnie: oblodzenie!) schodzimy na Nosalową Przełęcz (1101 m).

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Zakopane i Tatry: przewodnik, 1995

Wtem usłyszałem znowu gromkie śmiechy i zobaczyłem dwóch niezmiernych grubasów w niebieskich drelichach, różnokolorowo poplamionych, i takichże czapeczkach, którzy malowali na zielono drucianą siatkę odgradzającą jeden z domków od ulicy.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1960-1965, 1965

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy zielono
stopień wyższy zieleniej

2. robić się

Definicja

o dużej liczbie roślinności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin

Połączenia

  • bywa, jest; zrobiło się zielono

Cytaty

Lubi też ksiądz proboszcz zieleń. Dlatego w jego gospodarstwie, przy kościele i przy budynku plebanii jest zielono, estetycznie. Nasadzono zwłaszcza dziesiątki żywotników [...].

źródło: NKJP: S.Żagiel: Parafia i jej gospodarz, Tygodnik Ciechanowski, 2007-05-09

Nowak rzadko tu bywał, ale zawsze lubił przychodzić na Powązki. Na cmentarzu było pięknie, zielono. I cicho.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007

[...] postanowiliśmy przełożyć całą imprezę na wiosnę. Z pewnego punktu widzenia to nawet lepiej, będzie już zielono.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999

Cały czas sadzimy nowe drzewa, by maluchom było zielono, jednak wolelibyśmy tu inny gatunek drzew – dodaje dyrektor.

źródło: NKJP: A.Czarnota: Cały dzień jest tu noc, Nowiny Raciborskie, 2008-10-21

W ostatnich dniach zrobiło się nagle bardzo ciepło, wszystko rozkwitało jak szalone, a zieleń nie miała sobie równej. Tylko w maju bywa tak zielono, a powietrze smakuje jak młode wino.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy zielono
stopień wyższy zieleniej

Składnia

BYĆ, ZROBIĆ SIĘ + zielono + bez ograniczeń

Frazeologizmy

ktoś ma pstro w głowie
ktoś ma zielono w głowie
Data ostatniej modyfikacji: 14.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json