UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oczyszczać

Chronologizacja

SStp, SPXVI: oczyściać, SKN: oczyściać, SJPXVII, STR: oczyściać, SL, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. czyścić

1. z brudu

Definicja

usuwać z jakiegoś miejsca brud albo śmieci

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czyścić
antonimy:  brudzić, ciaprać
hiperonimy:  sprzątać

Połączenia

  • oczyszczanie miasta, ulicy; powietrza, wody
  • oczyszczać chlorem, szczotką
  • oczyszczać ze śmieci
  • Przedsiębiorstwo Oczyszczania Miasta, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania

Cytaty

Przed nim dziewczynka oczyszczała z kurzu szczotką z piór spodnie pisarza, wiszące na wieszakach.

źródło: Internet

Ekipa oczyszczała rowy z zanieczyszczeń.

źródło: NKJP: MB: Trwają prace porządkowe, Nakielski Czas, 2004-08-25

Tam, gdzie to już nastąpiło, oczyszczamy i chlorujemy przydomowe studnie.

źródło: NKJP: Dominika Wielowieyska: Nie ma epidemii, Gazeta Wyborcza, 1997-07-12

Gdy skończył oczyszczać mu rany, poszedł szykować rzeczy kupione na wieczór.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oczyszczam
oczyszczamy
2 os. oczyszczasz
oczyszczacie
3 os. oczyszcza
oczyszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oczyszczałem
+(e)m oczyszczał
oczyszczałam
+(e)m oczyszczała
oczyszczałom
+(e)m oczyszczało
oczyszczaliśmy
+(e)śmy oczyszczali
oczyszczałyśmy
+(e)śmy oczyszczały
2 os. oczyszczałeś
+(e)ś oczyszczał
oczyszczałaś
+(e)ś oczyszczała
oczyszczałoś
+(e)ś oczyszczało
oczyszczaliście
+(e)ście oczyszczali
oczyszczałyście
+(e)ście oczyszczały
3 os. oczyszczał
oczyszczała
oczyszczało
oczyszczali
oczyszczały

bezosobnik: oczyszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę oczyszczał
będę oczyszczać
będę oczyszczała
będę oczyszczać
będę oczyszczało
będę oczyszczać
będziemy oczyszczali
będziemy oczyszczać
będziemy oczyszczały
będziemy oczyszczać
2 os. będziesz oczyszczał
będziesz oczyszczać
będziesz oczyszczała
będziesz oczyszczać
będziesz oczyszczało
będziesz oczyszczać
będziecie oczyszczali
będziecie oczyszczać
będziecie oczyszczały
będziecie oczyszczać
3 os. będzie oczyszczał
będzie oczyszczać
będzie oczyszczała
będzie oczyszczać
będzie oczyszczało
będzie oczyszczać
będą oczyszczali
będą oczyszczać
będą oczyszczały
będą oczyszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oczyszczajmy
2 os. oczyszczaj
oczyszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oczyszczałbym
bym oczyszczał
oczyszczałabym
bym oczyszczała
oczyszczałobym
bym oczyszczało
oczyszczalibyśmy
byśmy oczyszczali
oczyszczałybyśmy
byśmy oczyszczały
2 os. oczyszczałbyś
byś oczyszczał
oczyszczałabyś
byś oczyszczała
oczyszczałobyś
byś oczyszczało
oczyszczalibyście
byście oczyszczali
oczyszczałybyście
byście oczyszczały
3 os. oczyszczałby
by oczyszczał
oczyszczałaby
by oczyszczała
oczyszczałoby
by oczyszczało
oczyszczaliby
by oczyszczali
oczyszczałyby
by oczyszczały

bezosobnik: oczyszczano by

bezokolicznik: oczyszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oczyszczając

gerundium: oczyszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oczyszczanie
oczyszczania
D. oczyszczania
oczyszczań
C. oczyszczaniu
oczyszczaniom
B. oczyszczanie
oczyszczania
N. oczyszczaniem
oczyszczaniami
Ms. oczyszczaniu
oczyszczaniach
W. oczyszczanie
oczyszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oczyszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. oczyszczający
oczyszczający
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczająca
D. oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającej
C. oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającej
B. oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczającą
N. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającą
Ms. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. oczyszczający
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczające
D. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
C. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
B. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczające
N. oczyszczającymi
oczyszczającymi
oczyszczającymi
oczyszczającymi
Ms. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oczyszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. oczyszczany
oczyszczany
oczyszczany
oczyszczane
oczyszczana
D. oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanej
C. oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanej
B. oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczany
oczyszczane
oczyszczaną
N. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczaną
Ms. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. oczyszczani
oczyszczani
oczyszczane
oczyszczane
D. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
C. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
B. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczane
N. oczyszczanymi
oczyszczanymi
oczyszczanymi
oczyszczanymi
Ms. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych

odpowiednik aspektowy: oczyścić

Inne uwagi

Zwykle ger

Składnia

bez ograniczeń + oczyszczać +
KOGO/CO + (z CZEGO) + (CZYM)
bez ograniczeń + oczyszczać +
(KOMU/CZEMU) + CO + (z CZEGO)
bez ograniczeń + oczyszczać +
(KOMU/CZEMU) + CO + (CZYM)

2. umysł

Definicja

usuwać skądś przedmioty, substancje lub osoby niepotrzebne albo niepożądane

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  usuwać

Połączenia

  • dieta oczyszcza
  • oczyszczanie cery, jelita, organizmu, twarzy, umysłu; ropy; terenu
  • oczyszczać pory, przewód pokarmowy; kraj, miasto; surowiec; szambo, ścieki
  • oczyszczać z lokatorów; z toksyn; z piasku, z zarośli; z grzechu
  • peeling, zabieg oczyszczający

Cytaty

Projekt oczyszcza ratusz z przylegających obiektów i nadaje inną rangę uliczce po wschodniej stronie.

źródło: NKJP: Ratusz będzie remontowany i rozbudowany, Tygodnik Ciechanowski, 2006-12-28

Pijani policjanci oczyszczali uliczkę z resztek tłumu, który przemykał się ku polom.

źródło: NKJP: Tadeusz Borowski: Pożegnanie z Marią, 1947

Ta burza oczyszcza klimat społeczno-moralny w Polsce.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 04.06.1992

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oczyszczam
oczyszczamy
2 os. oczyszczasz
oczyszczacie
3 os. oczyszcza
oczyszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oczyszczałem
+(e)m oczyszczał
oczyszczałam
+(e)m oczyszczała
oczyszczałom
+(e)m oczyszczało
oczyszczaliśmy
+(e)śmy oczyszczali
oczyszczałyśmy
+(e)śmy oczyszczały
2 os. oczyszczałeś
+(e)ś oczyszczał
oczyszczałaś
+(e)ś oczyszczała
oczyszczałoś
+(e)ś oczyszczało
oczyszczaliście
+(e)ście oczyszczali
oczyszczałyście
+(e)ście oczyszczały
3 os. oczyszczał
oczyszczała
oczyszczało
oczyszczali
oczyszczały

bezosobnik: oczyszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę oczyszczał
będę oczyszczać
będę oczyszczała
będę oczyszczać
będę oczyszczało
będę oczyszczać
będziemy oczyszczali
będziemy oczyszczać
będziemy oczyszczały
będziemy oczyszczać
2 os. będziesz oczyszczał
będziesz oczyszczać
będziesz oczyszczała
będziesz oczyszczać
będziesz oczyszczało
będziesz oczyszczać
będziecie oczyszczali
będziecie oczyszczać
będziecie oczyszczały
będziecie oczyszczać
3 os. będzie oczyszczał
będzie oczyszczać
będzie oczyszczała
będzie oczyszczać
będzie oczyszczało
będzie oczyszczać
będą oczyszczali
będą oczyszczać
będą oczyszczały
będą oczyszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oczyszczajmy
2 os. oczyszczaj
oczyszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oczyszczałbym
bym oczyszczał
oczyszczałabym
bym oczyszczała
oczyszczałobym
bym oczyszczało
oczyszczalibyśmy
byśmy oczyszczali
oczyszczałybyśmy
byśmy oczyszczały
2 os. oczyszczałbyś
byś oczyszczał
oczyszczałabyś
byś oczyszczała
oczyszczałobyś
byś oczyszczało
oczyszczalibyście
byście oczyszczali
oczyszczałybyście
byście oczyszczały
3 os. oczyszczałby
by oczyszczał
oczyszczałaby
by oczyszczała
oczyszczałoby
by oczyszczało
oczyszczaliby
by oczyszczali
oczyszczałyby
by oczyszczały

bezosobnik: oczyszczano by

bezokolicznik: oczyszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oczyszczając

gerundium: oczyszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oczyszczanie
oczyszczania
D. oczyszczania
oczyszczań
C. oczyszczaniu
oczyszczaniom
B. oczyszczanie
oczyszczania
N. oczyszczaniem
oczyszczaniami
Ms. oczyszczaniu
oczyszczaniach
W. oczyszczanie
oczyszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oczyszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. oczyszczający
oczyszczający
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczająca
D. oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającej
C. oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającej
B. oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczającą
N. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającą
Ms. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. oczyszczający
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczające
D. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
C. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
B. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczające
N. oczyszczającymi
oczyszczającymi
oczyszczającymi
oczyszczającymi
Ms. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oczyszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. oczyszczany
oczyszczany
oczyszczany
oczyszczane
oczyszczana
D. oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanej
C. oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanej
B. oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczany
oczyszczane
oczyszczaną
N. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczaną
Ms. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. oczyszczani
oczyszczani
oczyszczane
oczyszczane
D. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
C. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
B. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczane
N. oczyszczanymi
oczyszczanymi
oczyszczanymi
oczyszczanymi
Ms. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych

odpowiednik aspektowy: oczyścić

Inne uwagi

Zwykle ger

Składnia

bez ograniczeń + oczyszczać +
CO + (z KOGO/CZEGO)

3. z zarzutów

Definicja

uwalniać od zarzutów lub oskarżeń

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa sąd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  usprawiedliwiać
antonimy:  obciążać

Połączenia

  • oczyszczać z oskarżeń, z pomówień, z zarzutów

Cytaty

Jak powiedział nam Stanisław Handzlik, uchwała KD nie rozwiązała problemu, choć oczyszcza go z zarzutów.

źródło: NKJP: (GEG): Nie naruszył norm, Dziennik Polski - Kraków, 1999-10-21

Grant podkreślił, że ponowny wybór traktuje jako werdykt oczyszczający go z wszelkich pomówień i zarzutów.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

W ponownym postępowaniu może zapaść każdy wyrok przewidziany w obecnej ustawie lustracyjnej: stwierdzający „kłamstwo lustracyjne”, oczyszczający z tego zarzutu lub umarzający postępowanie z braku dowodów.

źródło: NKJP: Dziennik Polski - Kraj, 2001-12-12

Decyzja Naczelnego Sądu Administracyjnego, oczyszczająca Optimus z zarzutu wyłudzenia wielomilionowego podatku VAT, znana jest od kilku dni opinii publicznej.

źródło: NKJP: Uczę się nowej roli, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-12-04

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oczyszczam
oczyszczamy
2 os. oczyszczasz
oczyszczacie
3 os. oczyszcza
oczyszczają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oczyszczałem
+(e)m oczyszczał
oczyszczałam
+(e)m oczyszczała
oczyszczałom
+(e)m oczyszczało
oczyszczaliśmy
+(e)śmy oczyszczali
oczyszczałyśmy
+(e)śmy oczyszczały
2 os. oczyszczałeś
+(e)ś oczyszczał
oczyszczałaś
+(e)ś oczyszczała
oczyszczałoś
+(e)ś oczyszczało
oczyszczaliście
+(e)ście oczyszczali
oczyszczałyście
+(e)ście oczyszczały
3 os. oczyszczał
oczyszczała
oczyszczało
oczyszczali
oczyszczały

bezosobnik: oczyszczano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę oczyszczał
będę oczyszczać
będę oczyszczała
będę oczyszczać
będę oczyszczało
będę oczyszczać
będziemy oczyszczali
będziemy oczyszczać
będziemy oczyszczały
będziemy oczyszczać
2 os. będziesz oczyszczał
będziesz oczyszczać
będziesz oczyszczała
będziesz oczyszczać
będziesz oczyszczało
będziesz oczyszczać
będziecie oczyszczali
będziecie oczyszczać
będziecie oczyszczały
będziecie oczyszczać
3 os. będzie oczyszczał
będzie oczyszczać
będzie oczyszczała
będzie oczyszczać
będzie oczyszczało
będzie oczyszczać
będą oczyszczali
będą oczyszczać
będą oczyszczały
będą oczyszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. oczyszczajmy
2 os. oczyszczaj
oczyszczajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. oczyszczałbym
bym oczyszczał
oczyszczałabym
bym oczyszczała
oczyszczałobym
bym oczyszczało
oczyszczalibyśmy
byśmy oczyszczali
oczyszczałybyśmy
byśmy oczyszczały
2 os. oczyszczałbyś
byś oczyszczał
oczyszczałabyś
byś oczyszczała
oczyszczałobyś
byś oczyszczało
oczyszczalibyście
byście oczyszczali
oczyszczałybyście
byście oczyszczały
3 os. oczyszczałby
by oczyszczał
oczyszczałaby
by oczyszczała
oczyszczałoby
by oczyszczało
oczyszczaliby
by oczyszczali
oczyszczałyby
by oczyszczały

bezosobnik: oczyszczano by

bezokolicznik: oczyszczać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oczyszczając

gerundium: oczyszczanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. oczyszczanie
oczyszczania
D. oczyszczania
oczyszczań
C. oczyszczaniu
oczyszczaniom
B. oczyszczanie
oczyszczania
N. oczyszczaniem
oczyszczaniami
Ms. oczyszczaniu
oczyszczaniach
W. oczyszczanie
oczyszczania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oczyszczający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. oczyszczający
oczyszczający
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczająca
D. oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczającej
C. oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającemu
oczyszczającej
B. oczyszczającego
oczyszczającego
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczającą
N. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającą
Ms. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. oczyszczający
oczyszczający
oczyszczające
oczyszczające
D. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
C. oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
oczyszczającym
B. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczające
N. oczyszczającymi
oczyszczającymi
oczyszczającymi
oczyszczającymi
Ms. oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających
oczyszczających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oczyszczany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. oczyszczany
oczyszczany
oczyszczany
oczyszczane
oczyszczana
D. oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczanej
C. oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanemu
oczyszczanej
B. oczyszczanego
oczyszczanego
oczyszczany
oczyszczane
oczyszczaną
N. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczaną
Ms. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. oczyszczani
oczyszczani
oczyszczane
oczyszczane
D. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
C. oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
oczyszczanym
B. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczane
N. oczyszczanymi
oczyszczanymi
oczyszczanymi
oczyszczanymi
Ms. oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych
oczyszczanych

odpowiednik aspektowy: oczyścić

Składnia

bez ograniczeń + oczyszczać +
KOGO/CO + z CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 10.02.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj