UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prowincjusz

Chronologizacja

1861, Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prowincjusz
prowincjusze
ndepr
prowincjusze
depr
D. prowincjusza
prowincjuszów
prowincjuszy
C. prowincjuszowi
prowincjuszom
B. prowincjusza
prowincjuszów
prowincjuszy
N. prowincjuszem
prowincjuszami
Ms. prowincjuszu
prowincjuszach
W. prowincjuszu
prowincjusze
ndepr
prowincjusze
depr

Pochodzenie

Od: prowincja

1. mieszkaniec

Definicja

osoba mieszkająca na prowincji lub pochodząca z prowincji - części kraju położonego poza wielkimi miastami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka wieś

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  mieszkaniec

Połączenia

  • nieokrzesany; zagubiony, zakompleksiony; nudny; skromny prowincjusz
  • kompleks prowincjusza

Cytaty

- Jak pan się czuje jako wejherowianin, Kaszuba i prowincjusz w stolicy? Czy nie odczuwa pan kompleksu prowincji?
- Oczywiście, że nie. Żyjemy w miejscu, które jest piękniejsze, ciekawsze, z wielopokoleniowymi tradycjami i korzeniami. Mamy wszystko to, czego nie ma Warszawa.

źródło: NKJP: Henryk Połchowski: Powrót do korzeni, Gryf Wejcherowski, 1999-11-05

Od zawsze przecież przyciągał Kraków w swoje progi tysiące prowincjuszy, dla których był wielkim światem i możliwością wyrwania się z niewoli małomiasteczkowych czy zgoła wiejskich układów.

źródło: NKJP: Marek Lubaś-Harny: Słodko-gorzka dekada, Gazeta Krakowska, 2004-11-20

Wyróżniając się w tym względzie nawet pośród Piastów śląskich, książę ziębicki cierpiał na kompleks prowincjusza, bolał nad tym, że jego księstwo leży na peryferiach cywilizacji i kultury, na rubieży, za którą już nic, tylko Polska i Litwa.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Odwołał wszystkie reformy [...], które uważał za niepotrzebne. Choć sam był prowincjuszem, faworyzował stolicę kosztem prowincji.

źródło: NKJP: Internet

2. nieświatowiec

Definicja

pejorat. 
osoba nieznająca się na życiu w wielkim mieście i nieumiejąca odpowiednio zachować się w towarzystwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  światowiec

Cytaty

Wszystkie stoły w „Natura Rerum” - w większości zajęte - nakryte były obrusami. Geralt nie pamiętał, kiedy ostatni raz widział obrusy w oberży. Choć ciekaw, nie rozglądał się, nie chcąc wypaść jak prowincjusz i prostak.

źródło: Internet: wiedzmin.gamepedia.com

Brylował przy stole, dowcipkował, wygłosił błyskotliwy toast, ale wszystko, co mówił, przepojone było sarkazmem. Nie chciało się po prostu wierzyć, że Klara mogła go odtrącić, tak bardzo górował nad Marianem, który przy nim wydawał się nieokrzesanym prowincjuszem.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1966

Och, przepraszam za popełnione faux pas - tak to jest jak prowincjusz udziela się na forum wśród światowców.

źródło: Internet: warranty.pl

„Jak jesteśmy w wąskim gronie, potrafię kląć jak szewc. A przeklinam, bo jestem prowincjusz z podwórka, prosty chłopak z boiska” - tłumaczy [...].

źródło: NKJP: Internet

Osobiście lubię lizać znaczki, obierać mandarynki rękoma, a nie nożem i nie uważam się za prowincjusza.

źródło: Internet: forum.mtk.pl

Data ostatniej modyfikacji: 03.01.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json