UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

metaliczny

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. metaliczny
metaliczny
metaliczny
metaliczne
metaliczna
D. metalicznego
metalicznego
metalicznego
metalicznego
metalicznej
C. metalicznemu
metalicznemu
metalicznemu
metalicznemu
metalicznej
B. metalicznego
metalicznego
metaliczny
metaliczne
metaliczną
N. metalicznym
metalicznym
metalicznym
metalicznym
metaliczną
Ms. metalicznym
metalicznym
metalicznym
metalicznym
metalicznej
W. metaliczny
metaliczny
metaliczny
metaliczne
metaliczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. metaliczni
metaliczni
metaliczne
metaliczne
D. metalicznych
metalicznych
metalicznych
metalicznych
C. metalicznym
metalicznym
metalicznym
metalicznym
B. metalicznych
metalicznych
metalicznych
metaliczne
N. metalicznymi
metalicznymi
metalicznymi
metalicznymi
Ms. metalicznych
metalicznych
metalicznych
metalicznych
W. metaliczni
metaliczni
metaliczne
metaliczne

Pochodzenie

Od: metal, metalik

1. dźwięk

Definicja

podobny do odgłosu, jaki wydaje metal po uderzeniu w niego jakimś przedmiotem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • metaliczny brzęk, chrzęst, głos, jęk, odgłos, pogłos, szczęk, trzask, zgrzyt; metaliczne brzmienie, uderzenie

Cytaty

Gdzieś w przodzie słychać było metaliczne kucie młotów o szyny i pokrzykiwanie robotników.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

Podskakują obydwoje, bo uszy rozdziera im metaliczny jęk brzęczyka domofonu.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000

Donośne, metaliczne dźwięki unoszą się nad głowami wiernych i ulatują gdzieś hen, za lasy, za pagórki...

źródło: NKJP: Poświęcenie dzwonu Jana Pawła II, Czas Ostrzeszowski, nr 200538, 2005

Potem nalał wody do emaliowanego kubka i wypił, wsłuchując się w odgłosy z podwórka: jakby metaliczne szczękanie sprężyn.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

2. połysk

Definicja

przypominający metal pod względem wyglądu, zapachu lub smaku

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki

Połączenia

  • metaliczny blask, kolor, lakier, połysk; smak; metaliczna barwa; metaliczne lśnienie

Cytaty

Barwa czarna ma metaliczny, fioletowy połysk.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Wypijasz kilka łyków. Woda ma metaliczny posmak.

źródło: NKJP: Ireneusz Iredyński: Dzień oszusta. Człowiek epoki, 1962

W powietrzu unosił się metaliczny zapach, który kojarzył się Nowakowi z zapachem stacji kolejowej po deszczu.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Przystanek Śmierć, 2007

Dodge 3/4, a wiele części nadwozia wykonano z... plastiku, pomalowanego metaliczną farbą!

źródło: NKJP: Retro: Plymouth Belmont, CKM, nr 08/08, 2000

3. stop

Definicja

taki, który zawiera metal lub jest metalem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Połączenia

  • rtęć metaliczna

Cytaty

Zbudowane z lodu, skał krzemianowych i metalicznego żelaza z niklem, miały średnice od kilku metrów do kilkuset, a nawet kilku tysięcy kilometrów.

źródło: NKJP: Jarosław Włodarczyk: Wędrówki niebieskie, czyli Wszechświat nie tylko dla poetów, 1999

Była wykonana z cienkich metalicznych włókien, które przywarły blisko do gruntu, znikały pośród ziaren piasku i kamyków.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1967

Wskaźnik zużycia złomu i odpadów (surowce metaliczne) w 1997 r. wyniósł 50%.

źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 1999

Jako paliwo stałe stosuje się uran metaliczny lub jego stopy z bizmutem, ołowiem lub cyną.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kusch: Co o promieniowaniu wiedzieć powinniśmy, 1999

Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json