UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dziedziczność

Chronologizacja

1564, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dziedziczność
dziedziczności
D. dziedziczności
dziedziczności
C. dziedziczności
dziedzicznościom
B. dziedziczność
dziedziczności
N. dziedzicznością
dziedzicznościami
Ms. dziedziczności
dziedzicznościach
W. dziedziczności
dziedziczności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. dziedzic

1. choroby

Definicja

przekazywanie potomstwu cech genetycznych przez organizm rodzicielski

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

Połączenia

  • ludzka dziedziczność
  • dziedziczność cech, choroby, genów
  • badania, mechanizmy, nośniki; podstawa, wpływ; prawa, teoria dziedziczności
  • badania nad dziedzicznością
  • nauka, teoria o dziedziczności

Cytaty

Medycyna jednoznacznie nie odpowiada na pytanie dotyczące dziedziczności choroby Alzheimera.

źródło: NKJP: X: Warto ćwiczyć, Polska Głos Wielkopolski, 2004-10-07

Niegdyś popularną teorię dziedziczności psychiatrzy sprowadzają dziś do jednego sprytnego zdania: nie dziedziczy się w genach choroby psychicznej, lecz tylko podatność na nią.

źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Piętno świra, Polityka, 2004-03-27

Genetyka to nauka zajmująca się badaniem dziedziczności i zmienności organizmów.

źródło: NKJP: Ingeborga i Robert Jarzynowie: Nowe nadzieje i zagrożenia, Dziennik Bałtycki, 2000-02-04

Mimo wielu badań naukowych, nie udało się dotąd odkryć przyczyny tej choroby. Istnieją teorie wiążące ją z zaburzeniami hormonalnymi i dziedzicznością.

źródło: NKJP: Mariola Marklowska: Wstydliwy problem, Dziennik Zachodni, 2003-10-04

Z upływem lat ściany żył stają się coraz mniej elastyczne, a zastawki mniej szczelne. Istotnym czynnikiem jest również dziedziczność - co dziesiąta osoba chorująca na żylaki dziedziczy to schorzenie po swoich przodkach.

źródło: NKJP: Agnieszka Grzelak: Nogi ciężkie jak z ołowiu, Dziennik Zachodni, 2009-05-27

2. dóbr

Definicja

uzyskiwanie czegoś w ramach spadku przez następców od przodków po ich śmierci

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dziedzictwo

Połączenia

  • dziedziczność dóbr, majątku

Cytaty

Na Litwie zaprowadzono też wzorem polskim dziedziczność dóbr i prawo dysponowania nimi (ciągle jednak za zgodą księcia) [...]

źródło: NKJP: Stefan Bratkowski: Historia, Gazeta Wyborcza, 1998-06-05

Połączona z Konstytucją 3 Maja, a uchwalona przez Sejm Czteroletni 18 kwietnia 1791 konstytucja „Miasta nasze królewskie wolne w państwach Rzeczypospolitej” nadała obywatelom, czyli osobom posiadającym nieruchomości w mieście, prawo do wyboru magistratu, a także gwarantowała prawo dziedziczności majątku identyczne jak szlachcie.

źródło: NKJP: Internet

3. władzy

Definicja

przejmowanie przez potomków władzy, uprawnień lub tytułu po przodkach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Relacje znaczeniowe

antonimy:  elekcyjność

Połączenia

  • dziedziczność funkcji, godności, tronu, urzędów, władzy, zawodu
  • zasada dziedziczności
  • ustanowić/ustanawiać, wprowadzić/wprowadzać, zapewnić dziedziczność

Cytaty

Przeciwnicy nowego porządku, którym najbardziej nie podobał się artykuł VII, ustanawiający dziedziczność monarchii, musieli jednak ulec żarliwemu patriotyzmowi zwolenników zmian.

źródło: NKJP: Kartka z przeszłości, Dziennik Polski, 2008-05-02

Księstwo stało się monarchią konstytucyjną z rozległą władzą panującego opartą na dziedziczności tronu.

źródło: NKJP: Wojciech Witkowski: Historia administracji w Polsce 1764-1989, 2007

Szczególna sytuacja polityczna występowała w Małopolsce, gdzie w toku walk o tron zwyciężyła zasada dziedziczności władzy i praw dynastycznych.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych : praca zbiorowa, 2004

Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json