UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wygasnąć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. gasić

1. ogień

Definicja

przestać się palić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • ogień, pożar wygasł

Cytaty

Potem zostaliśmy z Pirkiem sami, żeby zaczekać, aż ogień wygaśnie, nieznacznie mu pomogliśmy.

źródło: NKJP: Wojciech Wanat: Rok w Monarze, 2006

Pożar wygasł przed przybyciem strażaków.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 1998-10-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygasnę
wygaśniemy
2 os. wygaśniesz
wygaśniecie
3 os. wygaśnie
wygasną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłem
+(e)m wygasł
wygasłam
+(e)m wygasła
wygasłom
+(e)m wygasło
wygaśliśmy
+(e)śmy wygaśli
wygasłyśmy
+(e)śmy wygasły
2 os. wygasłeś
+(e)ś wygasł
wygasłaś
+(e)ś wygasła
wygasłoś
+(e)ś wygasło
wygaśliście
+(e)ście wygaśli
wygasłyście
+(e)ście wygasły
3 os. wygasł
wygasła
wygasło
wygaśli
wygasły

bezosobnik: wygaśnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygaśnijmy
2 os. wygaśnij
wygaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłbym
bym wygasł
wygasłabym
bym wygasła
wygasłobym
bym wygasło
wygaślibyśmy
byśmy wygaśli
wygasłybyśmy
byśmy wygasły
2 os. wygasłbyś
byś wygasł
wygasłabyś
byś wygasła
wygasłobyś
byś wygasło
wygaślibyście
byście wygaśli
wygasłybyście
byście wygasły
3 os. wygasłby
by wygasł
wygasłaby
by wygasła
wygasłoby
by wygasło
wygaśliby
by wygaśli
wygasłyby
by wygasły

bezosobnik: wygaśnięto by

bezokolicznik: wygasnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wygasłszy

gerundium: wygaśnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wygaśnięcie
wygaśnięcia
D. wygaśnięcia
wygaśnięć
C. wygaśnięciu
wygaśnięciom
B. wygaśnięcie
wygaśnięcia
N. wygaśnięciem
wygaśnięciami
Ms. wygaśnięciu
wygaśnięciach
W. wygaśnięcie
wygaśnięcia

odpowiedniki aspektowe: wygasać , gasnąć

2. wulkan

Definicja

przestać przejawiać aktywność wulkaniczną w postaci wyrzucania lawy i gorących gazów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia budowa Ziemi

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • wulkan wygasł

Cytaty

[...] na Wyspach Liparyjskich, gdzie do niedawna aktywnych było kilka [...] obiektów (m.in. Vulcano), [...] obecnie (od początku XX wieku) czynny jest jedynie Stromboli (co oczywiście nie przesądza, iż pozostałe wulkany definitywnie wygasły).

źródło: NKJP: Internet

[...] oczekiwanie trwa już prawie 50 lat i nic nie wskazuje na to, że krater wygaśnie. Za to widoczny z daleka słup ognia, szczególnie jasny nocą, ściąga żądnych wrażeń turystów.

źródło: Waldemar Ławecki: Turkmenistan - kraj dla znawców i pasjonatów, 2015-06-28 (echodnia.eu)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygasnę
wygaśniemy
2 os. wygaśniesz
wygaśniecie
3 os. wygaśnie
wygasną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłem
+(e)m wygasł
wygasłam
+(e)m wygasła
wygasłom
+(e)m wygasło
wygaśliśmy
+(e)śmy wygaśli
wygasłyśmy
+(e)śmy wygasły
2 os. wygasłeś
+(e)ś wygasł
wygasłaś
+(e)ś wygasła
wygasłoś
+(e)ś wygasło
wygaśliście
+(e)ście wygaśli
wygasłyście
+(e)ście wygasły
3 os. wygasł
wygasła
wygasło
wygaśli
wygasły

bezosobnik: wygaśnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygaśnijmy
2 os. wygaśnij
wygaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłbym
bym wygasł
wygasłabym
bym wygasła
wygasłobym
bym wygasło
wygaślibyśmy
byśmy wygaśli
wygasłybyśmy
byśmy wygasły
2 os. wygasłbyś
byś wygasł
wygasłabyś
byś wygasła
wygasłobyś
byś wygasło
wygaślibyście
byście wygaśli
wygasłybyście
byście wygasły
3 os. wygasłby
by wygasł
wygasłaby
by wygasła
wygasłoby
by wygasło
wygaśliby
by wygaśli
wygasłyby
by wygasły

bezosobnik: wygaśnięto by

bezokolicznik: wygasnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wygasłszy

gerundium: wygaśnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wygaśnięcie
wygaśnięcia
D. wygaśnięcia
wygaśnięć
C. wygaśnięciu
wygaśnięciom
B. wygaśnięcie
wygaśnięcia
N. wygaśnięciem
wygaśnięciami
Ms. wygaśnięciu
wygaśnięciach
W. wygaśnięcie
wygaśnięcia

odpowiednik aspektowy: wygasać

3. miłość

Definicja

stracić intensywność aż do zaniku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • entuzjazm wygasł; cierpliwość, miłość wygasła; uczucie wygasło; emocje wygasły

Cytaty

Ale wiem też, że kiedyś i ta miłość wygaśnie...

źródło: NKJP: Optymizm pesymistki, Dziennik Polski, 1999-01-02

Ofiara ich młodzieńczego buntu i młodzieńczej miłości poszła na marne. Uczucie wygasło - bez wyraźnych powodów i bez czyjejkolwiek winy.

źródło: NKJP: Grażyna Borkowska: Miłość daremna, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1999-04-17

Jestem przekonany, że w trakcie procesu legislacyjnego te emocje wygasły i możemy w sposób merytoryczny powiedzieć, że jest to bardzo istotny krok w uporządkowaniu wszystkich kwestii związanych z ubezpieczeniem społecznym rolników.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 01.04.2004

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygasnę
wygaśniemy
2 os. wygaśniesz
wygaśniecie
3 os. wygaśnie
wygasną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłem
+(e)m wygasł
wygasłam
+(e)m wygasła
wygasłom
+(e)m wygasło
wygaśliśmy
+(e)śmy wygaśli
wygasłyśmy
+(e)śmy wygasły
2 os. wygasłeś
+(e)ś wygasł
wygasłaś
+(e)ś wygasła
wygasłoś
+(e)ś wygasło
wygaśliście
+(e)ście wygaśli
wygasłyście
+(e)ście wygasły
3 os. wygasł
wygasła
wygasło
wygaśli
wygasły

bezosobnik: wygaśnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygaśnijmy
2 os. wygaśnij
wygaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłbym
bym wygasł
wygasłabym
bym wygasła
wygasłobym
bym wygasło
wygaślibyśmy
byśmy wygaśli
wygasłybyśmy
byśmy wygasły
2 os. wygasłbyś
byś wygasł
wygasłabyś
byś wygasła
wygasłobyś
byś wygasło
wygaślibyście
byście wygaśli
wygasłybyście
byście wygasły
3 os. wygasłby
by wygasł
wygasłaby
by wygasła
wygasłoby
by wygasło
wygaśliby
by wygaśli
wygasłyby
by wygasły

bezosobnik: wygaśnięto by

bezokolicznik: wygasnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wygasłszy

gerundium: wygaśnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wygaśnięcie
wygaśnięcia
D. wygaśnięcia
wygaśnięć
C. wygaśnięciu
wygaśnięciom
B. wygaśnięcie
wygaśnięcia
N. wygaśnięciem
wygaśnięciami
Ms. wygaśnięciu
wygaśnięciach
W. wygaśnięcie
wygaśnięcia

odpowiedniki aspektowe: wygasać , gasnąć

4. epidemia

Definicja

stopniowo zaniknąć po jakimś okresie trwania

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • bunt, konflikt, strajk wygasł; choroba, epidemia, zaraza; bitwa, wojna wygasła; demonstracje wygasły
  • całkowicie, stopniowo, szybko wygasnąć

Cytaty

Po paru tygodniach bunt wygasł. Robotnicy wrócili do pracy, nieposłuszni studenci poszli w kamasze [...].

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003

Epidemia wygasła w kilkadziesiąt lat później i o staraniach jego zapomniano.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski, Adam Szostkiewicz: Różowy kapturek, Polityka, 2004-05-29

Nie można zapomnieć, że Sarajewo stało się symbolem cierpień całej Europy w tym stuleciu. [...] stało się nim w inny sposób po raz drugi, kiedy konflikt całkowicie wygasł w tym regionie.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Obszerne fragmenty homilii Papieża w Sarajewie 13 kwietnia 1997 r., Gazeta Wyborcza, 1997-04-19

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygasnę
wygaśniemy
2 os. wygaśniesz
wygaśniecie
3 os. wygaśnie
wygasną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłem
+(e)m wygasł
wygasłam
+(e)m wygasła
wygasłom
+(e)m wygasło
wygaśliśmy
+(e)śmy wygaśli
wygasłyśmy
+(e)śmy wygasły
2 os. wygasłeś
+(e)ś wygasł
wygasłaś
+(e)ś wygasła
wygasłoś
+(e)ś wygasło
wygaśliście
+(e)ście wygaśli
wygasłyście
+(e)ście wygasły
3 os. wygasł
wygasła
wygasło
wygaśli
wygasły

bezosobnik: wygaśnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygaśnijmy
2 os. wygaśnij
wygaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłbym
bym wygasł
wygasłabym
bym wygasła
wygasłobym
bym wygasło
wygaślibyśmy
byśmy wygaśli
wygasłybyśmy
byśmy wygasły
2 os. wygasłbyś
byś wygasł
wygasłabyś
byś wygasła
wygasłobyś
byś wygasło
wygaślibyście
byście wygaśli
wygasłybyście
byście wygasły
3 os. wygasłby
by wygasł
wygasłaby
by wygasła
wygasłoby
by wygasło
wygaśliby
by wygaśli
wygasłyby
by wygasły

bezosobnik: wygaśnięto by

bezokolicznik: wygasnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wygasłszy

gerundium: wygaśnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wygaśnięcie
wygaśnięcia
D. wygaśnięcia
wygaśnięć
C. wygaśnięciu
wygaśnięciom
B. wygaśnięcie
wygaśnięcia
N. wygaśnięciem
wygaśnięciami
Ms. wygaśnięciu
wygaśnięciach
W. wygaśnięcie
wygaśnięcia

odpowiedniki aspektowe: wygasać , gasnąć

5. umowa

Definicja

stracić ważność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

Połączenia

  • kontrakt; prawo; immunitet, mandat wygasł; umowa; gwarancja, licencja, ważność; kadencja; aukcja, autoryzacja, domena, działalność wygasła; zezwolenie wygasło; przepisy wygasły
  • wygasnąć na mocy wyroku sądowego, na podstawie art. 16, innych przepisów...
  • wygasnąć pod koniec czerwca, lipca...
  • wygasnąć przed upływem kadencji
  • wygasnąć w czerwcu, w grudniu...; w trakcie I, II, III... kadencji
  • wygasnąć z dniem 30 czerwca 1994 r., 1 stycznia 2004 r., z końcem kwietnia, grudnia...; z mocy art. 95, prawa, ustawy...
  • automatycznie, formalnie wygasnąć

Cytaty

W myśl konstytucji immunitet wygaśnie w dniu poprzedzającym zaprzysiężenie nowego składu parlamentu.

źródło: NKJP: Ryszarda Socha: Interes z agentem, Polityka, 2007-10-13

- Nasza umowa wygasła w grudniu, trochę należności klub jest winien, niemniej wygląda na to, że niebawem otrzymam obiecane mieszkanie.

źródło: NKJP: Wystrzelony z procy, Dziennik Polski, 1999-04-15

Jeżeli nie przestrzega się prawa, to wtedy koncesja musi wygasnąć z mocy prawa.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 18.11.1993

Przedsiębiorca, którego zezwolenie wygasło z przyczyn określonych w ust. 12 pkt 5, może wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego zezwolenia [...].

źródło: NKJP: Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, 1982

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygasnę
wygaśniemy
2 os. wygaśniesz
wygaśniecie
3 os. wygaśnie
wygasną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłem
+(e)m wygasł
wygasłam
+(e)m wygasła
wygasłom
+(e)m wygasło
wygaśliśmy
+(e)śmy wygaśli
wygasłyśmy
+(e)śmy wygasły
2 os. wygasłeś
+(e)ś wygasł
wygasłaś
+(e)ś wygasła
wygasłoś
+(e)ś wygasło
wygaśliście
+(e)ście wygaśli
wygasłyście
+(e)ście wygasły
3 os. wygasł
wygasła
wygasło
wygaśli
wygasły

bezosobnik: wygaśnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygaśnijmy
2 os. wygaśnij
wygaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłbym
bym wygasł
wygasłabym
bym wygasła
wygasłobym
bym wygasło
wygaślibyśmy
byśmy wygaśli
wygasłybyśmy
byśmy wygasły
2 os. wygasłbyś
byś wygasł
wygasłabyś
byś wygasła
wygasłobyś
byś wygasło
wygaślibyście
byście wygaśli
wygasłybyście
byście wygasły
3 os. wygasłby
by wygasł
wygasłaby
by wygasła
wygasłoby
by wygasło
wygaśliby
by wygaśli
wygasłyby
by wygasły

bezosobnik: wygaśnięto by

bezokolicznik: wygasnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wygasłszy

gerundium: wygaśnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wygaśnięcie
wygaśnięcia
D. wygaśnięcia
wygaśnięć
C. wygaśnięciu
wygaśnięciom
B. wygaśnięcie
wygaśnięcia
N. wygaśnięciem
wygaśnięciami
Ms. wygaśnięciu
wygaśnięciach
W. wygaśnięcie
wygaśnięcia

odpowiedniki aspektowe: wygasać , gasnąć

6. dynastia

Definicja

przestać istnieć z powodu wymarcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyginąć, zgasnąć

Połączenia

  • ród, tytuł, zakon wygasł; dynastia, linia wygasła; nazwisko wygasło
  • wygasnąć na Fryderyku Wilhelmie, na Henryku XI...; na przełomie XVI i XVII w., XVII i XVIII w.
  • wygasnąć po mieczu
  • wygasnąć w linii męskiej
  • wygasnąć z upadkiem Merowingów

Cytaty

[...] linia męska Fredrów, a wraz z nią rodowe nazwisko wygasło na zmarłym bezpotomnie wnuku Aleksandra - Andrzeju Fredro.

źródło: NKJP: Agnieszka Dajbor: O tym, jak wójt Korczyny na hrabiego Fredrę postawił, Gazeta Wyborcza, 1993-06-30

Potomkowie niektórych zmarłych wciąż mieszkają w mieście - i otaczają troską mogiły poprzedników; inne rody wygasły, a grobami, często solidnymi kryptami, opatrzonymi tablicami i napisami, nie ma się kto zająć.

źródło: NKJP: Wspominanie bohaterów, Dziennik Polski, 2002-11-12

Książęca dynastia wygasła w 1609 roku wraz z bezpotomną śmiercią jej ostatniego przedstawiciela.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygasnę
wygaśniemy
2 os. wygaśniesz
wygaśniecie
3 os. wygaśnie
wygasną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłem
+(e)m wygasł
wygasłam
+(e)m wygasła
wygasłom
+(e)m wygasło
wygaśliśmy
+(e)śmy wygaśli
wygasłyśmy
+(e)śmy wygasły
2 os. wygasłeś
+(e)ś wygasł
wygasłaś
+(e)ś wygasła
wygasłoś
+(e)ś wygasło
wygaśliście
+(e)ście wygaśli
wygasłyście
+(e)ście wygasły
3 os. wygasł
wygasła
wygasło
wygaśli
wygasły

bezosobnik: wygaśnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wygaśnijmy
2 os. wygaśnij
wygaśnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wygasłbym
bym wygasł
wygasłabym
bym wygasła
wygasłobym
bym wygasło
wygaślibyśmy
byśmy wygaśli
wygasłybyśmy
byśmy wygasły
2 os. wygasłbyś
byś wygasł
wygasłabyś
byś wygasła
wygasłobyś
byś wygasło
wygaślibyście
byście wygaśli
wygasłybyście
byście wygasły
3 os. wygasłby
by wygasł
wygasłaby
by wygasła
wygasłoby
by wygasło
wygaśliby
by wygaśli
wygasłyby
by wygasły

bezosobnik: wygaśnięto by

bezokolicznik: wygasnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wygasłszy

gerundium: wygaśnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wygaśnięcie
wygaśnięcia
D. wygaśnięcia
wygaśnięć
C. wygaśnięciu
wygaśnięciom
B. wygaśnięcie
wygaśnięcia
N. wygaśnięciem
wygaśnięciami
Ms. wygaśnięciu
wygaśnięciach
W. wygaśnięcie
wygaśnięcia

odpowiednik aspektowy: wygasać

Data ostatniej modyfikacji: 19.09.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json