UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zakipieć

Chronologizacja

SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. kipieć

1. mleko

Definicja

zagotować się i zacząć się burzyć lub wylewać z naczynia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zagotować się

Połączenia

woda zakipiała; mleko zakipiało

Cytaty

- Woda wnet zakipi - dorzucał patyków dozorca - państwo pewnie mają własną herbatę, to poproszę, u nas tylko miejscowa, wysuszona w dymie.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Para wydyma bąble, które pękają, zostawiając kształt rozpływających się kraterów. Kucam obok menażki, gotów zerwać ją z płomienia, gdy zakipi.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zakipię	zakipimy
2 os.	zakipisz	zakipicie
3 os.	zakipi	zakipią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałem +(e)m zakipiał	zakipiałam +(e)m zakipiała	zakipiałom +(e)m zakipiało	zakipieliśmy +(e)śmy zakipieli	zakipiałyśmy +(e)śmy zakipiały
2 os.	zakipiałeś +(e)ś zakipiał	zakipiałaś +(e)ś zakipiała	zakipiałoś +(e)ś zakipiało	zakipieliście +(e)ście zakipieli	zakipiałyście +(e)ście zakipiały
3 os.	zakipiał	zakipiała	zakipiało	zakipieli	zakipiały

bezosobnik: zakipiano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zakipmy
2 os.	zakip	zakipcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałbym bym zakipiał	zakipiałabym bym zakipiała	zakipiałobym bym zakipiało	zakipielibyśmy byśmy zakipieli	zakipiałybyśmy byśmy zakipiały
2 os.	zakipiałbyś byś zakipiał	zakipiałabyś byś zakipiała	zakipiałobyś byś zakipiało	zakipielibyście byście zakipieli	zakipiałybyście byście zakipiały
3 os.	zakipiałby by zakipiał	zakipiałaby by zakipiała	zakipiałoby by zakipiało	zakipieliby by zakipieli	zakipiałyby by zakipiały

bezosobnik: zakipiano by

bezokolicznik: zakipieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakipiawszy

gerundium: zakipienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zakipienie	zakipienia
D.	zakipienia	zakipień
C.	zakipieniu	zakipieniom
B.	zakipienie	zakipienia
N.	zakipieniem	zakipieniami
Ms.	zakipieniu	zakipieniach
W.	zakipienie	zakipienia

Składnia

Rz_nieżywotny

zakipieć

2.a gniewem

Definicja

doznać silnego, negatywnego uczucia i uzewnętrznić je

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zagotować się, zawrzeć

Połączenia

zakipieć gniewem, złością
zakipieć z oburzenia, ze złości

Cytaty

[...] zakipiał gniewem i miotając najwymyślniejszymi przekleństwami, zaczął od razu posądzać najbliższych sąsiadów.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Pawlak pobiegł wzrokiem w ślad za spojrzeniem syna i zrozumiał, że to Jadźka tak przyciągnęła uwagę chłopca. - Ot, durny - zakipiał ze złości. - U ciebie te oczy coś za bystre!

źródło: NKJP: Andrzej Mularczyk: Sami swoi, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zakipię	zakipimy
2 os.	zakipisz	zakipicie
3 os.	zakipi	zakipią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałem +(e)m zakipiał	zakipiałam +(e)m zakipiała	zakipiałom +(e)m zakipiało	zakipieliśmy +(e)śmy zakipieli	zakipiałyśmy +(e)śmy zakipiały
2 os.	zakipiałeś +(e)ś zakipiał	zakipiałaś +(e)ś zakipiała	zakipiałoś +(e)ś zakipiało	zakipieliście +(e)ście zakipieli	zakipiałyście +(e)ście zakipiały
3 os.	zakipiał	zakipiała	zakipiało	zakipieli	zakipiały

bezosobnik: zakipiano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zakipmy
2 os.	zakip	zakipcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałbym bym zakipiał	zakipiałabym bym zakipiała	zakipiałobym bym zakipiało	zakipielibyśmy byśmy zakipieli	zakipiałybyśmy byśmy zakipiały
2 os.	zakipiałbyś byś zakipiał	zakipiałabyś byś zakipiała	zakipiałobyś byś zakipiało	zakipielibyście byście zakipieli	zakipiałybyście byście zakipiały
3 os.	zakipiałby by zakipiał	zakipiałaby by zakipiała	zakipiałoby by zakipiało	zakipieliby by zakipieli	zakipiałyby by zakipiały

bezosobnik: zakipiano by

bezokolicznik: zakipieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakipiawszy

gerundium: zakipienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zakipienie	zakipienia
D.	zakipienia	zakipień
C.	zakipieniu	zakipieniom
B.	zakipienie	zakipienia
N.	zakipieniem	zakipieniami
Ms.	zakipieniu	zakipieniach
W.	zakipienie	zakipienia

Składnia

Rz_osobowy	+	zakipieć	+	CZYM
Rz_osobowy	+	zakipieć	+	z CZEGO

2.b gniew

Definicja

uzewnętrznić się gwałtownie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zawrzeć

Połączenia

gniew zakipiał w kimś

Cytaty

I zakipiał gniew w człowieku od słów tych gorzkich, oskarżających…

źródło: Internet

Po przeczytaniu artykułu „Ile będzie mógł dorobić emeryt” [...] zakipiało we mnie. Przecież to jest normalne ubezwłasnowolnienie

źródło: NKJP: Konrad Prusiecki: Emeryt ubezwłasnowolniony, Gazeta Wyborcza, 1995-02-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zakipię	zakipimy
2 os.	zakipisz	zakipicie
3 os.	zakipi	zakipią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałem +(e)m zakipiał	zakipiałam +(e)m zakipiała	zakipiałom +(e)m zakipiało	zakipieliśmy +(e)śmy zakipieli	zakipiałyśmy +(e)śmy zakipiały
2 os.	zakipiałeś +(e)ś zakipiał	zakipiałaś +(e)ś zakipiała	zakipiałoś +(e)ś zakipiało	zakipieliście +(e)ście zakipieli	zakipiałyście +(e)ście zakipiały
3 os.	zakipiał	zakipiała	zakipiało	zakipieli	zakipiały

bezosobnik: zakipiano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zakipmy
2 os.	zakip	zakipcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałbym bym zakipiał	zakipiałabym bym zakipiała	zakipiałobym bym zakipiało	zakipielibyśmy byśmy zakipieli	zakipiałybyśmy byśmy zakipiały
2 os.	zakipiałbyś byś zakipiał	zakipiałabyś byś zakipiała	zakipiałobyś byś zakipiało	zakipielibyście byście zakipieli	zakipiałybyście byście zakipiały
3 os.	zakipiałby by zakipiał	zakipiałaby by zakipiała	zakipiałoby by zakipiało	zakipieliby by zakipieli	zakipiałyby by zakipiały

bezosobnik: zakipiano by

bezokolicznik: zakipieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakipiawszy

gerundium: zakipienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zakipienie	zakipienia
D.	zakipienia	zakipień
C.	zakipieniu	zakipieniom
B.	zakipienie	zakipienia
N.	zakipieniem	zakipieniami
Ms.	zakipieniu	zakipieniach
W.	zakipienie	zakipienia

Składnia

Rz_nieżywotny	+	zakipieć	+	w KIM
Ø	+	zakipieć	+	w KIM

3. życiem

Definicja

gwałtownie się rozpocząć, nasilić lub uaktywnić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zawrzeć

Połączenia

zakipieć ruchem, życiem

Cytaty

Zakipiała praca - szukano narzędzia zbrodni, przeprowadzano eksperymenty śledcze, zbadano Bobkowa za pomocą wykrywacza kłamstw.

źródło: NKJP: Irena Lewandowska: Kto zabił ojca Mienia?, Gazeta Wyborcza, 1995-06-10/1995-06-11

Klub młodzieżowy „Plus” 19 września zakipiał życiem. Z odrętwienia wakacyjnego, przerwanego pod koniec lipca wspaniałym pokazem przeźroczy [...] z wyprawy do Ameryki Południowej, ruszyliśmy pełną parą.

źródło: NKJP: Jakub Brzosko: Klub młodzieżowy „Plus”, Tygodnik Podhalański, 1999, nr 42

Już za tydzień, w piątek, 17 sierpnia krakowski Rynek zakipi ruchem i kolorami.

źródło: NKJP: Barwnie i bogato, Dziennik Polski - Kultura, 2001-08-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zakipię	zakipimy
2 os.	zakipisz	zakipicie
3 os.	zakipi	zakipią

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałem +(e)m zakipiał	zakipiałam +(e)m zakipiała	zakipiałom +(e)m zakipiało	zakipieliśmy +(e)śmy zakipieli	zakipiałyśmy +(e)śmy zakipiały
2 os.	zakipiałeś +(e)ś zakipiał	zakipiałaś +(e)ś zakipiała	zakipiałoś +(e)ś zakipiało	zakipieliście +(e)ście zakipieli	zakipiałyście +(e)ście zakipiały
3 os.	zakipiał	zakipiała	zakipiało	zakipieli	zakipiały

bezosobnik: zakipiano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zakipmy
2 os.	zakip	zakipcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zakipiałbym bym zakipiał	zakipiałabym bym zakipiała	zakipiałobym bym zakipiało	zakipielibyśmy byśmy zakipieli	zakipiałybyśmy byśmy zakipiały
2 os.	zakipiałbyś byś zakipiał	zakipiałabyś byś zakipiała	zakipiałobyś byś zakipiało	zakipielibyście byście zakipieli	zakipiałybyście byście zakipiały
3 os.	zakipiałby by zakipiał	zakipiałaby by zakipiała	zakipiałoby by zakipiało	zakipieliby by zakipieli	zakipiałyby by zakipiały

bezosobnik: zakipiano by

bezokolicznik: zakipieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakipiawszy

gerundium: zakipienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zakipienie	zakipienia
D.	zakipienia	zakipień
C.	zakipieniu	zakipieniom
B.	zakipienie	zakipienia
N.	zakipieniem	zakipieniami
Ms.	zakipieniu	zakipieniach
W.	zakipienie	zakipienia

Składnia

Rz_nieżywotny

zakipieć

CZYM

Data ostatniej modyfikacji: 20.03.2014