Chronologizacja
Zapis z XV w. niepewny (SStp).
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przystrzygę |
przystrzyżemy |
|||
| 2 os. |
przystrzyżesz |
przystrzyżecie |
|||
| 3 os. |
przystrzyże |
przystrzygą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przystrzygłem +(e)m przystrzygł |
przystrzygłam +(e)m przystrzygła |
przystrzygłom +(e)m przystrzygło |
przystrzygliśmy +(e)śmy przystrzygli |
przystrzygłyśmy +(e)śmy przystrzygły |
| 2 os. |
przystrzygłeś +(e)ś przystrzygł |
przystrzygłaś +(e)ś przystrzygła |
przystrzygłoś +(e)ś przystrzygło |
przystrzygliście +(e)ście przystrzygli |
przystrzygłyście +(e)ście przystrzygły |
| 3 os. |
przystrzygł |
przystrzygła |
przystrzygło |
przystrzygli |
przystrzygły |
bezosobnik: przystrzyżono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przystrzyżmy |
|
| 2 os. |
przystrzyż |
przystrzyżcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przystrzygłbym bym przystrzygł |
przystrzygłabym bym przystrzygła |
przystrzygłobym bym przystrzygło |
przystrzyglibyśmy byśmy przystrzygli |
przystrzygłybyśmy byśmy przystrzygły |
| 2 os. |
przystrzygłbyś byś przystrzygł |
przystrzygłabyś byś przystrzygła |
przystrzygłobyś byś przystrzygło |
przystrzyglibyście byście przystrzygli |
przystrzygłybyście byście przystrzygły |
| 3 os. |
przystrzygłby by przystrzygł |
przystrzygłaby by przystrzygła |
przystrzygłoby by przystrzygło |
przystrzygliby by przystrzygli |
przystrzygłyby by przystrzygły |
bezosobnik: przystrzyżono by
bezokolicznik: przystrzyc
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przystrzygłszy
gerundium: przystrzyżenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przystrzyżenie |
przystrzyżenia |
| D. | przystrzyżenia |
przystrzyżeń |
| C. | przystrzyżeniu |
przystrzyżeniom |
| B. | przystrzyżenie |
przystrzyżenia |
| N. | przystrzyżeniem |
przystrzyżeniami |
| Ms. | przystrzyżeniu |
przystrzyżeniach |
| W. | przystrzyżenie |
przystrzyżenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przystrzyżony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przystrzyżony |
przystrzyżony |
przystrzyżony |
przystrzyżone |
przystrzyżona |
| D. | przystrzyżonego |
przystrzyżonego |
przystrzyżonego |
przystrzyżonego |
przystrzyżonej |
| C. | przystrzyżonemu |
przystrzyżonemu |
przystrzyżonemu |
przystrzyżonemu |
przystrzyżonej |
| B. | przystrzyżonego |
przystrzyżonego |
przystrzyżony |
przystrzyżone |
przystrzyżoną |
| N. | przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżoną |
| Ms. | przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przystrzyżeni |
przystrzyżeni |
przystrzyżone |
przystrzyżone |
| D. | przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
| C. | przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
przystrzyżonym |
| B. | przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
przystrzyżone |
| N. | przystrzyżonymi |
przystrzyżonymi |
przystrzyżonymi |
przystrzyżonymi |
| Ms. | przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
przystrzyżonych |
odpowiednik aspektowy: przystrzygać
Pochodzenie
Zob. strzyc
1. włosy
Definicja
Wymowa
[pszystszyc] lub [pszysczszyc], lub [pszyszczszyc]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | podstrzyc |
Połączenia
- przystrzyc brodę, wąsy, włosy
Cytaty
|
Raz przyszedł do mojego zakładu przystrzyc i ułożyć włosy. Poprosił o pomadę lawendową i to był słuszny wybór. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006 |
|
|
Nie potrzebował lustra, nie lubił luster, korzystał rzadko - mniej więcej raz w miesiącu - kiedy musiał przystrzyc brodę, wąsy i zgolić włosy elektryczną maszynką. źródło: NKJP: Maciej Malicki: Ostatnia [sto czternaście opowiadań o tym samym], 2009 |
|
|
Zanim poszliśmy, odświeżyłem się kąpielą w rzece, następnie gładko ogoliłem twarz i kazałem sobie przystrzyc włosy, podczas gdy spożywałem śniadanie, po czym wdziałem na siebie wyczyszczony przez Lasanę mundur kapitański. źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957 |
Składnia
|
+ | przystrzyc | + |
CO
|
2. owcę
Definicja
Wymowa
[pszystszyc] lub [pszysczszyc], lub [pszyszczszyc]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt
Cytaty
|
[...] proboszcz nie ma czasu na psa, i tak z trudem znajduje czas dla owiec, więc go przywiózł, wystarczy przystrzyc i wykąpać, pchły się wytruje i pies jak się patrzy, medalista murowany [...]. źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Opowieści przebrane, 2005 |
Składnia
|
+ | przystrzyc | + |
CO
|
3. trawnik
Definicja
Wymowa
[pszystszyc] lub [pszysczszyc], lub [pszyszczszyc]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | podstrzyc |
Połączenia
- przystrzyc trawnik
Cytaty
|
A co Ania robi w tym ogrodzie? Pieli? Ale też trawnik trzeba przystrzyc. źródło: NKJP: Monika Rakusa: Żona Adama, 2010 |
|
|
Okazuje się, że winorośl trzeba przystrzyc, ogrzać, opatulić, dopieścić. źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Szampania w bąbelkach, Polityka, 2000-07-15 |
Składnia
|
+ | przystrzyc | + |
CO
|