UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pustułka

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
W postaciach: pustołka, postołka

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pustułka
pustułki
D. pustułki
pustułek
C. pustułce
pustułkom
B. pustułkę
pustułki
N. pustułką
pustułkami
Ms. pustułce
pustułkach
W. pustułko
pustułki

Pochodzenie

nie określono

Może z psł. *postati 'stanąć, zatrzymać się', ponieważ charakterystyczną cechą lotu tego ptaka jest zawisanie (zatrzymywanie się) w powietrzu, gdy wypatruje ofiary. Pierwotna postać to *postola, z niej zdrobnienie *postolъka. Wyraz uległ przekształceniu przez skojarzenie z przym pusty (Bor)

Definicja

ptak drapieżny o rdzawobrązowym upierzeniu i długim ogonie, polujący z powietrza na drobne gryzonie, owady i inne ptaki; Falco tinnunculus

Noty o użyciu

Wyraz używany jako składnik terminów zoologicznych, np.: pustułka zwyczajna, sokół pustułka.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta drapieżne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ptak

Połączenia

  • młoda pustułka
  • pustułka i myszołów, pustułka i sowa

Cytaty

Kilkanaście metrów nad ziemią wisiała rudobrązowa pustułka, pracowicie machając skrzydłami. W pewnym momencie na pozór niezdarnie rzuciła się w dół, rozkładając atak na trzy etapy. Opadła na ziemię, pewnie wypatrzyła jakiegoś gryzonia.

źródło: NKJP: Tomasz Konatkowski: Wilcza wyspa, 2006

Czasem zajrzy tu pustułka, stanie w powietrzu, trzepocząc skrzydłami i bacznie przyglądając się, co też dzieje się na ziemi. W ten sposób ten zwinny sokół przygląda się myszom, śmiało tu harcującym. Czasem spadnie nagle w dół i wtedy zdobycz niepodzielnie do niego należy.

źródło: NKJP: Zygmunt Szych: Kólowie wysypisk, Gazeta Krakowska, 2002-01-29

[...] pustułki są w tym rejonie dość pospolite (łatwo je rozpoznać, gdyż polując, zawisają nieruchomo w powietrzu) [...].

źródło: NKJP: (ALG): Pustułki mieszkają wysoko, Dziennik Polski, 2008-04-14

Odesłania

Zob. też:

pustułeczka

Data ostatniej modyfikacji: 28.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj