UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

janczar

Chronologizacja

XVI w., Bańk
XVI w., Sław

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	janczar	janczarzy rzadziej janczarowie	ndepr
M.	janczar	janczary	depr
D.	janczara	janczarów
C.	janczarowi	janczarom
B.	janczara	janczarów
N.	janczarem	janczarami
Ms.	janczarze	janczarach
W.	janczarze	janczarzy rzadziej janczarowie	ndepr
W.	janczarze	janczary	depr

Pochodzenie

tur. yeni çeri 'nowe wojsko'

1. turecki

Definicja

w dawnej, rządzonej przez sułtanów Turcji: żołnierz doborowej piechoty

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

żołnierz

Cytaty

Sułtan powiedział coś po turecku do jednego z janczarów, pełniących wartę przy jego osobie i wskazał palcem niewolnika poruszającego wielkim wachlarzem. Janczar natychmiast dobył szabli, postąpił krok naprzód i zamachnął się szeroko.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Tętent kopyt zlewa się w jeden, przeciągły grzmot. Takiego uderzenia nie wytrzymają nawet zaprawione w boju doborowe oddziały janczarów i spahisów. Tureckie wojska uciekają w popłochu.

źródło: NKJP: Kartka z przeszłości, Dziennik Polski, 2008-09-12

Turek biega z zakrwawioną szablą, szuka kolejnego gardła, które można by poderżnąć. Jasnowłose Polki uprowadza w jasyr, chłopców zamienia w janczarów. Obraz despotii i przemocy. Wszystko to, rzecz jasna, bywało. Rzecz jednak w proporcji i w tym, że Turcja od dawna już nie ma z takim obrazem nic wspólnego.

źródło: NKJP: Krzysztof Dębnicki: Turek potrafi, Gazeta Wyborcza, 1992-01-25

2. komunistyczny

Definicja

pejorat.

osoba, którą wychowano w ten sposób, by żarliwie i bezkrytycznie wyznawała jakąś ideę oraz walczyła bezwzględnie o jej urzeczywistnienie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Kiedyś szliśmy ulicą, śpiewaliśmy rosyjską pieśń rewolucyjną. Przechodnie przypatrywali się raczej wrogo. Ja czułem wstyd, że widzą we mnie komunistycznego janczara, lecz jednocześnie myślałem: nic nie rozumiecie, przecież walczę o wasze szczęście.

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Dzieci rewolucji, Gazeta Wyborcza, 1995-07-15

I nam - młodym janczarom komunizmu - coraz trudniej było to wszystko zrozumieć. Odnosiło się wrażenie, że komuś tam, na górze, strasznie zależy na skompromitowaniu i siebie, i swoich towarzyszy, i przy okazji całego systemu.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Wtedy bardzo mało wiedzieliśmy o polityce. Wychowywano nas trochę na janczarów. Przełożeni mówili nam, że polityka to po prostu nie nasza sprawa. Od polityki był Prymas, byli biskupi, ale na pewno nie my w seminarium.

źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Składnia

	+	janczar	+	(CZEGO)
	+	janczar	+	(JAKI)

Data ostatniej modyfikacji: 07.04.2016