UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ocierać

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. trzeć

1. łzy

Definicja

usuwać z powierzchni brud lub wilgoć, przesuwając czymś po niej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obcierać, przecierać, wycierać
hiperonimy:  oczyszczać, osuszać, usuwać

Połączenia

  • ocierać czoło, krew, łzy, oczy, pot, ręce, twarz
  • ocierać chusteczką, dłonią, rękawem
  • ocierać z czoła, z oczu, z twarzy
  • dyskretnie, ukradkiem ocierać

Cytaty

Złożywszy kapłankę ostrożnie na sofie, ocierał rękawem tuniki pot z czoła.

źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Ostatni Rzymianie, 1958

Pot wystąpił jej na czoło, ocierała go wierzchem dłoni.

źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992

Ocierałaś chusteczką łzawiące oczy, a ja patrzyłam na ciebie spod zmrużonych powiek.

źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Po tamtej stronie śmierć, 1977

Całą ambasadę węgierską ogarniała omdlewająca senność, drzemali nad papierami, ocierali lepkie dłonie o płócienne spodnie, rozchyliwszy koszulę nadstawiali lśniącą od potu pierś w strumień chłodu napędzany wentylatorem.

źródło: KWSJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

Pośród okrzyków „nasz radykał kochany” kręcił głową i ocierał oczy, w ogóle nie podzielając mojego niepokoju o zaginioną osobę.

źródło: KWSJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1977

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ocieram
ocieramy
2 os. ocierasz
ocieracie
3 os. ociera
ocierają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ocierałem
+(e)m ocierał
ocierałam
+(e)m ocierała
ocierałom
+(e)m ocierało
ocieraliśmy
+(e)śmy ocierali
ocierałyśmy
+(e)śmy ocierały
2 os. ocierałeś
+(e)ś ocierał
ocierałaś
+(e)ś ocierała
ocierałoś
+(e)ś ocierało
ocieraliście
+(e)ście ocierali
ocierałyście
+(e)ście ocierały
3 os. ocierał
ocierała
ocierało
ocierali
ocierały

bezosobnik: ocierano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę ocierał
będę ocierać
będę ocierała
będę ocierać
będę ocierało
będę ocierać
będziemy ocierali
będziemy ocierać
będziemy ocierały
będziemy ocierać
2 os. będziesz ocierał
będziesz ocierać
będziesz ocierała
będziesz ocierać
będziesz ocierało
będziesz ocierać
będziecie ocierali
będziecie ocierać
będziecie ocierały
będziecie ocierać
3 os. będzie ocierał
będzie ocierać
będzie ocierała
będzie ocierać
będzie ocierało
będzie ocierać
będą ocierali
będą ocierać
będą ocierały
będą ocierać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ocierajmy
2 os. ocieraj
ocierajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ocierałbym
bym ocierał
ocierałabym
bym ocierała
ocierałobym
bym ocierało
ocieralibyśmy
byśmy ocierali
ocierałybyśmy
byśmy ocierały
2 os. ocierałbyś
byś ocierał
ocierałabyś
byś ocierała
ocierałobyś
byś ocierało
ocieralibyście
byście ocierali
ocierałybyście
byście ocierały
3 os. ocierałby
by ocierał
ocierałaby
by ocierała
ocierałoby
by ocierało
ocieraliby
by ocierali
ocierałyby
by ocierały

bezosobnik: ocierano by

bezokolicznik: ocierać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ocierając

gerundium: ocieranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ocieranie
ocierania
D. ocierania
ocierań
C. ocieraniu
ocieraniom
B. ocieranie
ocierania
N. ocieraniem
ocieraniami
Ms. ocieraniu
ocieraniach
W. ocieranie
ocierania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ocierający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ocierający
ocierający
ocierający
ocierające
ocierająca
D. ocierającego
ocierającego
ocierającego
ocierającego
ocierającej
C. ocierającemu
ocierającemu
ocierającemu
ocierającemu
ocierającej
B. ocierającego
ocierającego
ocierający
ocierające
ocierającą
N. ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającą
Ms. ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ocierający
ocierający
ocierające
ocierające
D. ocierających
ocierających
ocierających
ocierających
C. ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającym
B. ocierających
ocierających
ocierających
ocierające
N. ocierającymi
ocierającymi
ocierającymi
ocierającymi
Ms. ocierających
ocierających
ocierających
ocierających

imiesłów przymiotnikowy bierny: ocierany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ocierany
ocierany
ocierany
ocierane
ocierana
D. ocieranego
ocieranego
ocieranego
ocieranego
ocieranej
C. ocieranemu
ocieranemu
ocieranemu
ocieranemu
ocieranej
B. ocieranego
ocieranego
ocierany
ocierane
ocieraną
N. ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieraną
Ms. ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ocierani
ocierani
ocierane
ocierane
D. ocieranych
ocieranych
ocieranych
ocieranych
C. ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranym
B. ocieranych
ocieranych
ocieranych
ocierane
N. ocieranymi
ocieranymi
ocieranymi
ocieranymi
Ms. ocieranych
ocieranych
ocieranych
ocieranych

odpowiednik aspektowy: otrzeć

Składnia

Rzosobowy + ocierać +
CO + (CZYM) + (z CZEGO)
Rzosobowy + ocierać +
CO + (o CO)

2. skórę

Definicja

uszkadzać naskórek w wyniku kontaktu z czymś szorstkim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obcierać
hiperonimy:  ranić

Cytaty

Kałasznikow był ciężki, nieporęczny, zawadzał, pasek ocierał bark.

źródło: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Zamarznięta odzież przy każdym poruszeniu ocierała boleśnie zdrętwiałą skórę.

źródło: Artur Klingen: Kawaler pokutnego krzyża, 1976

Spuszczona cięciwa biła srogo po lewej pięści, ocierając ją do żywej krwi.

źródło: Tadeusz Kudliński: Gniew o Szoszannę, 1963

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ocieram
ocieramy
2 os. ocierasz
ocieracie
3 os. ociera
ocierają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ocierałem
+(e)m ocierał
ocierałam
+(e)m ocierała
ocierałom
+(e)m ocierało
ocieraliśmy
+(e)śmy ocierali
ocierałyśmy
+(e)śmy ocierały
2 os. ocierałeś
+(e)ś ocierał
ocierałaś
+(e)ś ocierała
ocierałoś
+(e)ś ocierało
ocieraliście
+(e)ście ocierali
ocierałyście
+(e)ście ocierały
3 os. ocierał
ocierała
ocierało
ocierali
ocierały

bezosobnik: ocierano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę ocierał
będę ocierać
będę ocierała
będę ocierać
będę ocierało
będę ocierać
będziemy ocierali
będziemy ocierać
będziemy ocierały
będziemy ocierać
2 os. będziesz ocierał
będziesz ocierać
będziesz ocierała
będziesz ocierać
będziesz ocierało
będziesz ocierać
będziecie ocierali
będziecie ocierać
będziecie ocierały
będziecie ocierać
3 os. będzie ocierał
będzie ocierać
będzie ocierała
będzie ocierać
będzie ocierało
będzie ocierać
będą ocierali
będą ocierać
będą ocierały
będą ocierać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ocierajmy
2 os. ocieraj
ocierajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ocierałbym
bym ocierał
ocierałabym
bym ocierała
ocierałobym
bym ocierało
ocieralibyśmy
byśmy ocierali
ocierałybyśmy
byśmy ocierały
2 os. ocierałbyś
byś ocierał
ocierałabyś
byś ocierała
ocierałobyś
byś ocierało
ocieralibyście
byście ocierali
ocierałybyście
byście ocierały
3 os. ocierałby
by ocierał
ocierałaby
by ocierała
ocierałoby
by ocierało
ocieraliby
by ocierali
ocierałyby
by ocierały

bezosobnik: ocierano by

bezokolicznik: ocierać

imiesłów przysłówkowy współczesny: ocierając

gerundium: ocieranie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ocieranie
ocierania
D. ocierania
ocierań
C. ocieraniu
ocieraniom
B. ocieranie
ocierania
N. ocieraniem
ocieraniami
Ms. ocieraniu
ocieraniach
W. ocieranie
ocierania

imiesłów przymiotnikowy czynny: ocierający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ocierający
ocierający
ocierający
ocierające
ocierająca
D. ocierającego
ocierającego
ocierającego
ocierającego
ocierającej
C. ocierającemu
ocierającemu
ocierającemu
ocierającemu
ocierającej
B. ocierającego
ocierającego
ocierający
ocierające
ocierającą
N. ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającą
Ms. ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ocierający
ocierający
ocierające
ocierające
D. ocierających
ocierających
ocierających
ocierających
C. ocierającym
ocierającym
ocierającym
ocierającym
B. ocierających
ocierających
ocierających
ocierające
N. ocierającymi
ocierającymi
ocierającymi
ocierającymi
Ms. ocierających
ocierających
ocierających
ocierających

imiesłów przymiotnikowy bierny: ocierany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ocierany
ocierany
ocierany
ocierane
ocierana
D. ocieranego
ocieranego
ocieranego
ocieranego
ocieranej
C. ocieranemu
ocieranemu
ocieranemu
ocieranemu
ocieranej
B. ocieranego
ocieranego
ocierany
ocierane
ocieraną
N. ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieraną
Ms. ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ocierani
ocierani
ocierane
ocierane
D. ocieranych
ocieranych
ocieranych
ocieranych
C. ocieranym
ocieranym
ocieranym
ocieranym
B. ocieranych
ocieranych
ocieranych
ocierane
N. ocieranymi
ocieranymi
ocieranymi
ocieranymi
Ms. ocieranych
ocieranych
ocieranych
ocieranych

odpowiednik aspektowy: otrzeć

Składnia

bez ograniczeń + ocierać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 22.10.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json