Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. trzeć
1. łzy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | obcierać, przecierać, wycierać | |
| hiperonimy: | oczyszczać, osuszać, usuwać |
Połączenia
- ocierać czoło, krew, łzy, oczy, pot, ręce, twarz
- ocierać chusteczką, dłonią, rękawem
- ocierać z czoła, z oczu, z twarzy
- dyskretnie, ukradkiem ocierać
Cytaty
|
Złożywszy kapłankę ostrożnie na sofie, ocierał rękawem tuniki pot z czoła. źródło: KWSJP: Teodor Jeske-Choiński: Ostatni Rzymianie, 1958 |
|
|
Pot wystąpił jej na czoło, ocierała go wierzchem dłoni. źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992 |
|
|
Ocierałaś chusteczką łzawiące oczy, a ja patrzyłam na ciebie spod zmrużonych powiek. źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Po tamtej stronie śmierć, 1977 |
|
|
Całą ambasadę węgierską ogarniała omdlewająca senność, drzemali nad papierami, ocierali lepkie dłonie o płócienne spodnie, rozchyliwszy koszulę nadstawiali lśniącą od potu pierś w strumień chłodu napędzany wentylatorem. źródło: KWSJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
|
|
Pośród okrzyków „nasz radykał kochany” kręcił głową i ocierał oczy, w ogóle nie podzielając mojego niepokoju o zaginioną osobę. źródło: KWSJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1977 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ocieram |
ocieramy |
|||
| 2 os. |
ocierasz |
ocieracie |
|||
| 3 os. |
ociera |
ocierają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ocierałem +(e)m ocierał |
ocierałam +(e)m ocierała |
ocierałom +(e)m ocierało |
ocieraliśmy +(e)śmy ocierali |
ocierałyśmy +(e)śmy ocierały |
| 2 os. |
ocierałeś +(e)ś ocierał |
ocierałaś +(e)ś ocierała |
ocierałoś +(e)ś ocierało |
ocieraliście +(e)ście ocierali |
ocierałyście +(e)ście ocierały |
| 3 os. |
ocierał |
ocierała |
ocierało |
ocierali |
ocierały |
bezosobnik: ocierano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę ocierał będę ocierać |
będę ocierała będę ocierać |
będę ocierało będę ocierać |
będziemy ocierali będziemy ocierać |
będziemy ocierały będziemy ocierać |
| 2 os. |
będziesz ocierał będziesz ocierać |
będziesz ocierała będziesz ocierać |
będziesz ocierało będziesz ocierać |
będziecie ocierali będziecie ocierać |
będziecie ocierały będziecie ocierać |
| 3 os. |
będzie ocierał będzie ocierać |
będzie ocierała będzie ocierać |
będzie ocierało będzie ocierać |
będą ocierali będą ocierać |
będą ocierały będą ocierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ocierajmy |
|
| 2 os. |
ocieraj |
ocierajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ocierałbym bym ocierał |
ocierałabym bym ocierała |
ocierałobym bym ocierało |
ocieralibyśmy byśmy ocierali |
ocierałybyśmy byśmy ocierały |
| 2 os. |
ocierałbyś byś ocierał |
ocierałabyś byś ocierała |
ocierałobyś byś ocierało |
ocieralibyście byście ocierali |
ocierałybyście byście ocierały |
| 3 os. |
ocierałby by ocierał |
ocierałaby by ocierała |
ocierałoby by ocierało |
ocieraliby by ocierali |
ocierałyby by ocierały |
bezosobnik: ocierano by
bezokolicznik: ocierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ocierając
gerundium: ocieranie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ocieranie |
ocierania |
| D. | ocierania |
ocierań |
| C. | ocieraniu |
ocieraniom |
| B. | ocieranie |
ocierania |
| N. | ocieraniem |
ocieraniami |
| Ms. | ocieraniu |
ocieraniach |
| W. | ocieranie |
ocierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ocierający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ocierający |
ocierający |
ocierający |
ocierające |
ocierająca |
| D. | ocierającego |
ocierającego |
ocierającego |
ocierającego |
ocierającej |
| C. | ocierającemu |
ocierającemu |
ocierającemu |
ocierającemu |
ocierającej |
| B. | ocierającego |
ocierającego |
ocierający |
ocierające |
ocierającą |
| N. | ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającą |
| Ms. | ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ocierający |
ocierający |
ocierające |
ocierające |
| D. | ocierających |
ocierających |
ocierających |
ocierających |
| C. | ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
| B. | ocierających |
ocierających |
ocierających |
ocierające |
| N. | ocierającymi |
ocierającymi |
ocierającymi |
ocierającymi |
| Ms. | ocierających |
ocierających |
ocierających |
ocierających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ocierany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ocierany |
ocierany |
ocierany |
ocierane |
ocierana |
| D. | ocieranego |
ocieranego |
ocieranego |
ocieranego |
ocieranej |
| C. | ocieranemu |
ocieranemu |
ocieranemu |
ocieranemu |
ocieranej |
| B. | ocieranego |
ocieranego |
ocierany |
ocierane |
ocieraną |
| N. | ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieraną |
| Ms. | ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ocierani |
ocierani |
ocierane |
ocierane |
| D. | ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
| C. | ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
| B. | ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
ocierane |
| N. | ocieranymi |
ocieranymi |
ocieranymi |
ocieranymi |
| Ms. | ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
odpowiednik aspektowy: otrzeć
Składnia
| Rzosobowy | + | ocierać | + |
CO +
(CZYM) +
(z CZEGO)
|
| Rzosobowy | + | ocierać | + |
CO +
(o CO)
|
2. skórę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób
Cytaty
|
Kałasznikow był ciężki, nieporęczny, zawadzał, pasek ocierał bark. źródło: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000 |
|
|
Zamarznięta odzież przy każdym poruszeniu ocierała boleśnie zdrętwiałą skórę. źródło: Artur Klingen: Kawaler pokutnego krzyża, 1976 |
|
|
Spuszczona cięciwa biła srogo po lewej pięści, ocierając ją do żywej krwi. źródło: Tadeusz Kudliński: Gniew o Szoszannę, 1963 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
ocieram |
ocieramy |
|||
| 2 os. |
ocierasz |
ocieracie |
|||
| 3 os. |
ociera |
ocierają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ocierałem +(e)m ocierał |
ocierałam +(e)m ocierała |
ocierałom +(e)m ocierało |
ocieraliśmy +(e)śmy ocierali |
ocierałyśmy +(e)śmy ocierały |
| 2 os. |
ocierałeś +(e)ś ocierał |
ocierałaś +(e)ś ocierała |
ocierałoś +(e)ś ocierało |
ocieraliście +(e)ście ocierali |
ocierałyście +(e)ście ocierały |
| 3 os. |
ocierał |
ocierała |
ocierało |
ocierali |
ocierały |
bezosobnik: ocierano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę ocierał będę ocierać |
będę ocierała będę ocierać |
będę ocierało będę ocierać |
będziemy ocierali będziemy ocierać |
będziemy ocierały będziemy ocierać |
| 2 os. |
będziesz ocierał będziesz ocierać |
będziesz ocierała będziesz ocierać |
będziesz ocierało będziesz ocierać |
będziecie ocierali będziecie ocierać |
będziecie ocierały będziecie ocierać |
| 3 os. |
będzie ocierał będzie ocierać |
będzie ocierała będzie ocierać |
będzie ocierało będzie ocierać |
będą ocierali będą ocierać |
będą ocierały będą ocierać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
ocierajmy |
|
| 2 os. |
ocieraj |
ocierajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
ocierałbym bym ocierał |
ocierałabym bym ocierała |
ocierałobym bym ocierało |
ocieralibyśmy byśmy ocierali |
ocierałybyśmy byśmy ocierały |
| 2 os. |
ocierałbyś byś ocierał |
ocierałabyś byś ocierała |
ocierałobyś byś ocierało |
ocieralibyście byście ocierali |
ocierałybyście byście ocierały |
| 3 os. |
ocierałby by ocierał |
ocierałaby by ocierała |
ocierałoby by ocierało |
ocieraliby by ocierali |
ocierałyby by ocierały |
bezosobnik: ocierano by
bezokolicznik: ocierać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
ocierając
gerundium: ocieranie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | ocieranie |
ocierania |
| D. | ocierania |
ocierań |
| C. | ocieraniu |
ocieraniom |
| B. | ocieranie |
ocierania |
| N. | ocieraniem |
ocieraniami |
| Ms. | ocieraniu |
ocieraniach |
| W. | ocieranie |
ocierania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: ocierający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ocierający |
ocierający |
ocierający |
ocierające |
ocierająca |
| D. | ocierającego |
ocierającego |
ocierającego |
ocierającego |
ocierającej |
| C. | ocierającemu |
ocierającemu |
ocierającemu |
ocierającemu |
ocierającej |
| B. | ocierającego |
ocierającego |
ocierający |
ocierające |
ocierającą |
| N. | ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającą |
| Ms. | ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ocierający |
ocierający |
ocierające |
ocierające |
| D. | ocierających |
ocierających |
ocierających |
ocierających |
| C. | ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
ocierającym |
| B. | ocierających |
ocierających |
ocierających |
ocierające |
| N. | ocierającymi |
ocierającymi |
ocierającymi |
ocierającymi |
| Ms. | ocierających |
ocierających |
ocierających |
ocierających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: ocierany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ocierany |
ocierany |
ocierany |
ocierane |
ocierana |
| D. | ocieranego |
ocieranego |
ocieranego |
ocieranego |
ocieranej |
| C. | ocieranemu |
ocieranemu |
ocieranemu |
ocieranemu |
ocieranej |
| B. | ocieranego |
ocieranego |
ocierany |
ocierane |
ocieraną |
| N. | ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieraną |
| Ms. | ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ocierani |
ocierani |
ocierane |
ocierane |
| D. | ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
| C. | ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
ocieranym |
| B. | ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
ocierane |
| N. | ocieranymi |
ocieranymi |
ocieranymi |
ocieranymi |
| Ms. | ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
ocieranych |
odpowiednik aspektowy: otrzeć
Składnia
|
+ | ocierać | + |
CO
|