UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaśmiecać

Chronologizacja

1859, "Czas. Dodatek miesięczny", t. XIII, 1859.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaśmiecam
zaśmiecamy
2 os. zaśmiecasz
zaśmiecacie
3 os. zaśmieca
zaśmiecają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaśmiecałem
+(e)m zaśmiecał
zaśmiecałam
+(e)m zaśmiecała
zaśmiecałom
+(e)m zaśmiecało
zaśmiecaliśmy
+(e)śmy zaśmiecali
zaśmiecałyśmy
+(e)śmy zaśmiecały
2 os. zaśmiecałeś
+(e)ś zaśmiecał
zaśmiecałaś
+(e)ś zaśmiecała
zaśmiecałoś
+(e)ś zaśmiecało
zaśmiecaliście
+(e)ście zaśmiecali
zaśmiecałyście
+(e)ście zaśmiecały
3 os. zaśmiecał
zaśmiecała
zaśmiecało
zaśmiecali
zaśmiecały

bezosobnik: zaśmiecano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę zaśmiecał
będę zaśmiecać
będę zaśmiecała
będę zaśmiecać
będę zaśmiecało
będę zaśmiecać
będziemy zaśmiecali
będziemy zaśmiecać
będziemy zaśmiecały
będziemy zaśmiecać
2 os. będziesz zaśmiecał
będziesz zaśmiecać
będziesz zaśmiecała
będziesz zaśmiecać
będziesz zaśmiecało
będziesz zaśmiecać
będziecie zaśmiecali
będziecie zaśmiecać
będziecie zaśmiecały
będziecie zaśmiecać
3 os. będzie zaśmiecał
będzie zaśmiecać
będzie zaśmiecała
będzie zaśmiecać
będzie zaśmiecało
będzie zaśmiecać
będą zaśmiecali
będą zaśmiecać
będą zaśmiecały
będą zaśmiecać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaśmiecajmy
2 os. zaśmiecaj
zaśmiecajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaśmiecałbym
bym zaśmiecał
zaśmiecałabym
bym zaśmiecała
zaśmiecałobym
bym zaśmiecało
zaśmiecalibyśmy
byśmy zaśmiecali
zaśmiecałybyśmy
byśmy zaśmiecały
2 os. zaśmiecałbyś
byś zaśmiecał
zaśmiecałabyś
byś zaśmiecała
zaśmiecałobyś
byś zaśmiecało
zaśmiecalibyście
byście zaśmiecali
zaśmiecałybyście
byście zaśmiecały
3 os. zaśmiecałby
by zaśmiecał
zaśmiecałaby
by zaśmiecała
zaśmiecałoby
by zaśmiecało
zaśmiecaliby
by zaśmiecali
zaśmiecałyby
by zaśmiecały

bezosobnik: zaśmiecano by

bezokolicznik: zaśmiecać

imiesłów przysłówkowy współczesny: zaśmiecając

gerundium: zaśmiecanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaśmiecanie
zaśmiecania
D. zaśmiecania
zaśmiecań
C. zaśmiecaniu
zaśmiecaniom
B. zaśmiecanie
zaśmiecania
N. zaśmiecaniem
zaśmiecaniami
Ms. zaśmiecaniu
zaśmiecaniach
W. zaśmiecanie
zaśmiecania

imiesłów przymiotnikowy czynny: zaśmiecający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaśmiecający
zaśmiecający
zaśmiecający
zaśmiecające
zaśmiecająca
D. zaśmiecającego
zaśmiecającego
zaśmiecającego
zaśmiecającego
zaśmiecającej
C. zaśmiecającemu
zaśmiecającemu
zaśmiecającemu
zaśmiecającemu
zaśmiecającej
B. zaśmiecającego
zaśmiecającego
zaśmiecający
zaśmiecające
zaśmiecającą
N. zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającą
Ms. zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaśmiecający
zaśmiecający
zaśmiecające
zaśmiecające
D. zaśmiecających
zaśmiecających
zaśmiecających
zaśmiecających
C. zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającym
zaśmiecającym
B. zaśmiecających
zaśmiecających
zaśmiecających
zaśmiecające
N. zaśmiecającymi
zaśmiecającymi
zaśmiecającymi
zaśmiecającymi
Ms. zaśmiecających
zaśmiecających
zaśmiecających
zaśmiecających

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaśmiecany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaśmiecany
zaśmiecany
zaśmiecany
zaśmiecane
zaśmiecana
D. zaśmiecanego
zaśmiecanego
zaśmiecanego
zaśmiecanego
zaśmiecanej
C. zaśmiecanemu
zaśmiecanemu
zaśmiecanemu
zaśmiecanemu
zaśmiecanej
B. zaśmiecanego
zaśmiecanego
zaśmiecany
zaśmiecane
zaśmiecaną
N. zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecaną
Ms. zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaśmiecani
zaśmiecani
zaśmiecane
zaśmiecane
D. zaśmiecanych
zaśmiecanych
zaśmiecanych
zaśmiecanych
C. zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecanym
zaśmiecanym
B. zaśmiecanych
zaśmiecanych
zaśmiecanych
zaśmiecane
N. zaśmiecanymi
zaśmiecanymi
zaśmiecanymi
zaśmiecanymi
Ms. zaśmiecanych
zaśmiecanych
zaśmiecanych
zaśmiecanych

odpowiednik aspektowy: zaśmiecić

Pochodzenie

Zob. śmieć I

1.a o ludziach

Definicja

pozostawiać gdzieś dużo rozrzuconych śmieci

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Relacje znaczeniowe

antonimy:  odśmiecać
hiperonimy:  zanieczyszczać

Połączenia

  • zaśmiecać las, miasto, okolicę, jakiś teren, ulicę

Cytaty

Zdarza się, że przychodzą do bazy pod Everestem, by sprawdzić, do jakiego stopnia jakaś wyprawa zaśmieca i niszczy środowisko.

źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010

Lubię tu przychodzić, bo to jedyny taki akwen w centrum miasta – dodaje pan Krzysztof. – Szkoda tylko, że przychodzący tu menele zaśmiecają go puszkami i butelkami.

źródło: NKJP: (łs):Taaaka ryba w centrum miasta, Dziennik Łódzki, 2006-07-28

Smuci jednak fakt zaśmiecania miasta, jego okolic i brak poczucia odpowiedzialności za nasze otoczenie.

źródło: NKJP: Beata Janczarska: Likwidacja wysypisk śmieci, Gazeta Miejska nr 100, 2002

Składnia

bez ograniczeń + zaśmiecać +
CO + (CZYM)

1.b o śmieciach

Definicja

być porozrzucanym w dużej ilości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zanieczyszczać

Połączenia

  • odpadki, papiery zaśmiecają coś

Cytaty

Z myślą o dzieciach rodzice zamontowali między drzewami huśtawkę i zbudowali piaskownicę. Aby piasku nie zaśmiecały spadające z drzew igły, do piaskownicy dorobiono drewnianą klapę, którą otwiera się tylko na czas zabawy.

źródło: NKJP: Małgorzata Szymczykiewicz: Projekt ogrodu, Kwietnik nr 3, 1996

Podłogę zaśmiecają kolorowe gazety, książki, białe kartki papieru.

źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999

Składnia

bez ograniczeń + zaśmiecać +
CO

2. pamięć

Definicja

wprowadzać zbyt dużo elementów zbędnych lub szkodliwych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

antonimy:  odśmiecać

Połączenia

  • zaśmiecać język, pamięć, świadomość, umysł; krajobraz
  • zaśmiecać niepotrzebnie
  • nie chcieć zaśmiecać czegoś

Cytaty

Masowo upowszechniły się anglojęzyczne słowa, zwroty, nazwy. Wymaga to krytyki i potępienia, bo zaśmieca nam ojczysty, piękny język.

źródło: NKJP: Twoja trybuna, Trybuna, 2006

Większość projektantów podkreśla jednak, że poziom architektury poprawi się, gdy ludzie będą chcieli żyć w pięknym otoczeniu. - Musimy zabiegać o to, by architektonicznymi potworkami nie zaśmiecać krajobrazu.

źródło: NKJP: Jarosław Knap: Architekci marzeń, Wprost nr 31/10, 1999

Spektakl w reżyserii Karla Wallace'a jest bowiem wstrząsającą analizą świadomości współczesnego człowieka, którą zaśmiecają obrazy przemocy z kina i telewizji.

źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Festiwal Fringe w Edynburgu pełen przemocy, Gazeta Wyborcza, 1996-08-27

To prywatna inicjatywa, żerując na braku pewnych artykułów, produkuje je i zaśmieca rynek niezliczoną ilością bardzo lichego towaru.

źródło: NKJP: Jerzy Zaruba: Z pamiętników bywalca, 2007

I niech mnie nikt nie próbuje przekonać, że ściąganie jest potrzebne studentowi po to, aby nie zaśmiecał sobie umysłu mało istotnymi elementami programu naukowego.

źródło: NKJP: Sebastian Męcfal: Ściąganie to rak polskiego szkolnictwa, Magazyn Puls Studenta nr 09, 1998

Składnia

bez ograniczeń + zaśmiecać +
CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 21.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj