Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zaśmiecam |
zaśmiecamy |
|||
| 2 os. |
zaśmiecasz |
zaśmiecacie |
|||
| 3 os. |
zaśmieca |
zaśmiecają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaśmiecałem +(e)m zaśmiecał |
zaśmiecałam +(e)m zaśmiecała |
zaśmiecałom +(e)m zaśmiecało |
zaśmiecaliśmy +(e)śmy zaśmiecali |
zaśmiecałyśmy +(e)śmy zaśmiecały |
| 2 os. |
zaśmiecałeś +(e)ś zaśmiecał |
zaśmiecałaś +(e)ś zaśmiecała |
zaśmiecałoś +(e)ś zaśmiecało |
zaśmiecaliście +(e)ście zaśmiecali |
zaśmiecałyście +(e)ście zaśmiecały |
| 3 os. |
zaśmiecał |
zaśmiecała |
zaśmiecało |
zaśmiecali |
zaśmiecały |
bezosobnik: zaśmiecano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę zaśmiecał będę zaśmiecać |
będę zaśmiecała będę zaśmiecać |
będę zaśmiecało będę zaśmiecać |
będziemy zaśmiecali będziemy zaśmiecać |
będziemy zaśmiecały będziemy zaśmiecać |
| 2 os. |
będziesz zaśmiecał będziesz zaśmiecać |
będziesz zaśmiecała będziesz zaśmiecać |
będziesz zaśmiecało będziesz zaśmiecać |
będziecie zaśmiecali będziecie zaśmiecać |
będziecie zaśmiecały będziecie zaśmiecać |
| 3 os. |
będzie zaśmiecał będzie zaśmiecać |
będzie zaśmiecała będzie zaśmiecać |
będzie zaśmiecało będzie zaśmiecać |
będą zaśmiecali będą zaśmiecać |
będą zaśmiecały będą zaśmiecać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zaśmiecajmy |
|
| 2 os. |
zaśmiecaj |
zaśmiecajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zaśmiecałbym bym zaśmiecał |
zaśmiecałabym bym zaśmiecała |
zaśmiecałobym bym zaśmiecało |
zaśmiecalibyśmy byśmy zaśmiecali |
zaśmiecałybyśmy byśmy zaśmiecały |
| 2 os. |
zaśmiecałbyś byś zaśmiecał |
zaśmiecałabyś byś zaśmiecała |
zaśmiecałobyś byś zaśmiecało |
zaśmiecalibyście byście zaśmiecali |
zaśmiecałybyście byście zaśmiecały |
| 3 os. |
zaśmiecałby by zaśmiecał |
zaśmiecałaby by zaśmiecała |
zaśmiecałoby by zaśmiecało |
zaśmiecaliby by zaśmiecali |
zaśmiecałyby by zaśmiecały |
bezosobnik: zaśmiecano by
bezokolicznik: zaśmiecać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zaśmiecając
gerundium: zaśmiecanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zaśmiecanie |
zaśmiecania |
| D. | zaśmiecania |
zaśmiecań |
| C. | zaśmiecaniu |
zaśmiecaniom |
| B. | zaśmiecanie |
zaśmiecania |
| N. | zaśmiecaniem |
zaśmiecaniami |
| Ms. | zaśmiecaniu |
zaśmiecaniach |
| W. | zaśmiecanie |
zaśmiecania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zaśmiecający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaśmiecający |
zaśmiecający |
zaśmiecający |
zaśmiecające |
zaśmiecająca |
| D. | zaśmiecającego |
zaśmiecającego |
zaśmiecającego |
zaśmiecającego |
zaśmiecającej |
| C. | zaśmiecającemu |
zaśmiecającemu |
zaśmiecającemu |
zaśmiecającemu |
zaśmiecającej |
| B. | zaśmiecającego |
zaśmiecającego |
zaśmiecający |
zaśmiecające |
zaśmiecającą |
| N. | zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającą |
| Ms. | zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaśmiecający |
zaśmiecający |
zaśmiecające |
zaśmiecające |
| D. | zaśmiecających |
zaśmiecających |
zaśmiecających |
zaśmiecających |
| C. | zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
zaśmiecającym |
| B. | zaśmiecających |
zaśmiecających |
zaśmiecających |
zaśmiecające |
| N. | zaśmiecającymi |
zaśmiecającymi |
zaśmiecającymi |
zaśmiecającymi |
| Ms. | zaśmiecających |
zaśmiecających |
zaśmiecających |
zaśmiecających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: zaśmiecany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zaśmiecany |
zaśmiecany |
zaśmiecany |
zaśmiecane |
zaśmiecana |
| D. | zaśmiecanego |
zaśmiecanego |
zaśmiecanego |
zaśmiecanego |
zaśmiecanej |
| C. | zaśmiecanemu |
zaśmiecanemu |
zaśmiecanemu |
zaśmiecanemu |
zaśmiecanej |
| B. | zaśmiecanego |
zaśmiecanego |
zaśmiecany |
zaśmiecane |
zaśmiecaną |
| N. | zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecaną |
| Ms. | zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zaśmiecani |
zaśmiecani |
zaśmiecane |
zaśmiecane |
| D. | zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
| C. | zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
zaśmiecanym |
| B. | zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
zaśmiecane |
| N. | zaśmiecanymi |
zaśmiecanymi |
zaśmiecanymi |
zaśmiecanymi |
| Ms. | zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
zaśmiecanych |
odpowiednik aspektowy: zaśmiecić
Pochodzenie
Zob. śmieć I
1.a o ludziach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | odśmiecać | |
| hiperonimy: | zanieczyszczać |
Połączenia
- zaśmiecać las, miasto, okolicę, jakiś teren, ulicę
Cytaty
|
Zdarza się, że przychodzą do bazy pod Everestem, by sprawdzić, do jakiego stopnia jakaś wyprawa zaśmieca i niszczy środowisko. źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010 |
|
|
Lubię tu przychodzić, bo to jedyny taki akwen w centrum miasta – dodaje pan Krzysztof. – Szkoda tylko, że przychodzący tu menele zaśmiecają go puszkami i butelkami. źródło: NKJP: (łs):Taaaka ryba w centrum miasta, Dziennik Łódzki, 2006-07-28 |
|
|
Smuci jednak fakt zaśmiecania miasta, jego okolic i brak poczucia odpowiedzialności za nasze otoczenie. źródło: NKJP: Beata Janczarska: Likwidacja wysypisk śmieci, Gazeta Miejska nr 100, 2002 |
Składnia
|
+ | zaśmiecać | + |
CO +
(CZYM)
|
1.b o śmieciach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zanieczyszczać |
Połączenia
- odpadki, papiery zaśmiecają coś
Cytaty
|
Z myślą o dzieciach rodzice zamontowali między drzewami huśtawkę i zbudowali piaskownicę. Aby piasku nie zaśmiecały spadające z drzew igły, do piaskownicy dorobiono drewnianą klapę, którą otwiera się tylko na czas zabawy. źródło: NKJP: Małgorzata Szymczykiewicz: Projekt ogrodu, Kwietnik nr 3, 1996 |
|
|
Podłogę zaśmiecają kolorowe gazety, książki, białe kartki papieru. źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999 |
Składnia
|
+ | zaśmiecać | + |
CO
|
2. pamięć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | odśmiecać |
Połączenia
- zaśmiecać język, pamięć, świadomość, umysł; krajobraz
- zaśmiecać niepotrzebnie
- nie chcieć zaśmiecać czegoś
Cytaty
|
Masowo upowszechniły się anglojęzyczne słowa, zwroty, nazwy. Wymaga to krytyki i potępienia, bo zaśmieca nam ojczysty, piękny język. źródło: NKJP: Twoja trybuna, Trybuna, 2006 |
|
|
Większość projektantów podkreśla jednak, że poziom architektury poprawi się, gdy ludzie będą chcieli żyć w pięknym otoczeniu. - Musimy zabiegać o to, by architektonicznymi potworkami nie zaśmiecać krajobrazu. źródło: NKJP: Jarosław Knap: Architekci marzeń, Wprost nr 31/10, 1999 |
|
|
Spektakl w reżyserii Karla Wallace'a jest bowiem wstrząsającą analizą świadomości współczesnego człowieka, którą zaśmiecają obrazy przemocy z kina i telewizji. źródło: NKJP: Roman Pawłowski: Festiwal Fringe w Edynburgu pełen przemocy, Gazeta Wyborcza, 1996-08-27 |
|
|
To prywatna inicjatywa, żerując na braku pewnych artykułów, produkuje je i zaśmieca rynek niezliczoną ilością bardzo lichego towaru. źródło: NKJP: Jerzy Zaruba: Z pamiętników bywalca, 2007 |
|
|
I niech mnie nikt nie próbuje przekonać, że ściąganie jest potrzebne studentowi po to, aby nie zaśmiecał sobie umysłu mało istotnymi elementami programu naukowego. źródło: NKJP: Sebastian Męcfal: Ściąganie to rak polskiego szkolnictwa, Magazyn Puls Studenta nr 09, 1998 |
Składnia
|
+ | zaśmiecać | + |
CO +
(CZYM)
|