UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ścięcie

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. ciąć

1. skazańca

Definicja

kara śmierci polegająca na oddzieleniu głowy od reszty ciała ostrym narzędziem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dekapitacja
hiperonimy:  egzekucja

Połączenia

  • ścięcie mieczem, toporem
  • ścięcie na gilotynie, na szafocie
  • kara śmierci, śmierć przez ścięcie
  • ostatnie chwile przed ścięciem
  • ścięcie grozi komuś
  • wykonać ścięcie
  • karać ścięciem
  • posłać, pójść, skazać na ścięcie
  • torturować przed ścięciem

Cytaty

Historia prawa zna różne rodzaje kar śmierci - kary zwykłe i kwalifikowane. Do pierwszej grupy zalicza się ścięcie mieczem, toporem lub na gilotynie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 58. posiedzenia Senatu RP

Monarcha chciał mieć pewność, że po „sprawiedliwym” procesie, w którym zostaną rozpatrzone wszystkie argumenty oskarżenia i obrony, rabuś zostanie skazany na ścięcie, które zostanie niezwłocznie wykonane.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Znalazłem perłę, 2010

Kara śmierci przez ścięcie uważana była wtedy za przywilej, w przeciwieństwie do szubienicy, na której wieszano pospolitych rzezimieszków.

źródło: NKJP: Magdalena Majewska: Bez litości dla rycerza, Dziennik Słˆawieński, 2000-06-23

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścięcie
ścięcia
D. ścięcia
ścięć
C. ścięciu
ścięciom
B. ścięcie
ścięcia
N. ścięciem
ścięciami
Ms. ścięciu
ścięciach
W. ścięcie
ścięcia

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + ścięcie +
(CZYM)

2. dachu

Definicja

miejsce, w którym coś jest ustawione pod ostrym kątem do czegoś innego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miejsce i jego usytuowanie w przestrzeni

Cytaty

W miejscu, gdzie zaokrąglona ściana przechodziła w płaskie ścięcie, siedział człowiek.

źródło: NKJP: Esensja: nr 02 (LXXIV), 2008

Szerokość [...] włącza ścinanie narożników prostokąta oraz umożliwia określenie długości ścięć.

źródło: NKJP: Andrzej Pikoń: AutoCAD 2005 i 2005 PL, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścięcie
ścięcia
D. ścięcia
ścięć
C. ścięciu
ścięciom
B. ścięcie
ścięcia
N. ścięciem
ścięciami
Ms. ścięciu
ścięciach
W. ścięcie
ścięcia

3. piłki

Definicja

silne uderzenie piłki kierujące ją pod ostrym kątem w dół

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  uderzenie

Połączenia

  • dobre, mocne, udane ścięcie
  • ścięcie przy siatce

Cytaty

Niestety, mimo dobrej gry, nasze siatkarki przegrały mecz 1:3. Ścięcie Karoliny Dąbrowskiej ociera się o blok rywalek i kolejny punkt dla gospodyń.

źródło: NKJP: Henryk Sala: Zagrały zbyt bojaźliwie, Tygodnik Tucholski nr 821, 2007

Mike podkręcił piłkę, zatańczyła fałszem na jej rakietce, uderzyła w siatkę. [...] Serw, odbicie, ścięcie - nie do obrony. Znowu serw, odbicie, ścięcie.

źródło: NKJP: Józef Hen: Pingpongista, 2008

Za późno na ścięcie? Piłka oddana miękko tuż za siatkę myli grających, dotyka ziemi.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957

Z obu stron, grający rzucali się do każdej, nawet całkiem beznadziejnej piłki, ścięcia i obrony wydawały się wprost niemożliwe [...], a gracze nie oszczędzali się, rzucali na ziemię.

źródło: NKJP: Andrzej Anonimus: Nie nadaje się, przecież to jeszcze szczeniak, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścięcie
ścięcia
D. ścięcia
ścięć
C. ścięciu
ścięciom
B. ścięcie
ścięcia
N. ścięciem
ścięciami
Ms. ścięciu
ścięciach
W. ścięcie
ścięcia

4. z sąsiadem

Definicja

pot. 
gwałtowna wymiana zdań między osobami, które się ze sobą nie zgadzają

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  sprzeczka, zwada

Połączenia

  • drobne, niewielkie ścięcie
  • ścięcie z ojcem, z sąsiadem

Cytaty

- Miałeś, Ignac, jakieś ścięcie z Arabem? - Głos Azbesta. - Nie, chyba nie...

źródło: NKJP: Edward Redliński: Szczurojorczycy, 1994

Było już także pierwsze ścięcie między radnymi.

źródło: NKJP: (jk): Karty rozdaje koalicja, Gazeta Radomszczańska, 2009-02-12

Od zespołu złożonego z amatorów wymagał bardzo dużo, zdaniem niektórych piłkarzy i działaczy zbyt wiele. Stąd częste nieporozumienia i ścięcia.

źródło: NKJP: (TR): Grom Więcbork - CzarniI Nakło 4:1 (1:1), Nakielski Czas, 2003-10-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ścięcie
ścięcia
D. ścięcia
ścięć
C. ścięciu
ścięciom
B. ścięcie
ścięcia
N. ścięciem
ścięciami
Ms. ścięciu
ścięciach
W. ścięcie
ścięcia

Składnia

bez ograniczeń + ścięcie + bez ograniczeń

Frazeologizmy

jak na ścięcie
Data ostatniej modyfikacji: 06.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj