UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ręczny

Chronologizacja

1448, SStp

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ręczny
ręczny
ręczny
ręczne
ręczna
D. ręcznego
ręcznego
ręcznego
ręcznego
ręcznej
C. ręcznemu
ręcznemu
ręcznemu
ręcznemu
ręcznej
B. ręcznego
ręcznego
ręczny
ręczne
ręczną
N. ręcznym
ręcznym
ręcznym
ręcznym
ręczną
Ms. ręcznym
ręcznym
ręcznym
ręcznym
ręcznej
W. ręczny
ręczny
ręczny
ręczne
ręczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ręczni
ręczni
ręczne
ręczne
D. ręcznych
ręcznych
ręcznych
ręcznych
C. ręcznym
ręcznym
ręcznym
ręcznym
B. ręcznych
ręcznych
ręcznych
ręczne
N. ręcznymi
ręcznymi
ręcznymi
ręcznymi
Ms. ręcznych
ręcznych
ręcznych
ręcznych
W. ręczni
ręczni
ręczne
ręczne

Pochodzenie

psł. *rǫčьnъ

Zob. ręka

1. związany z ręką - kończyną człowieka

Definicja

związany z ręką - kończyną człowieka

Cytaty

1.a haft

Definicja

taki, który wykonywany jest lub został wykonany ręką lub rękami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  mechaniczny

Połączenia

  • haft, masaż, podpis ręczny; obróbka, praca, robota, ręczna; pismo ręczne; dopiski, notatki, robótki ręczne
  • pranie ręczne; ręczne malowanie, mycie, odśnieżanie, pisanie, przepisywanie, sterowanie, szycie; liczenie, regulacja, ustawianie, wpisywanie, wprowadzanie, wykonywanie czegoś

Cytaty

Niezastąpiony jest delikatny masaż ręczny z użyciem regenerującego kremu.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Łabędzia szyja, Gazeta Wyborcza, 1998-08-13

Wówczas pomiar był ręczny, nie podawano wyników do setnych części sekundy, jak teraz.

źródło: NKJP: Za mleczne cukierki, Dziennik Polski, 2002-08-23

- Tu mam - powiedziała, otwierając starą książkę telefoniczną, gdzie na stronie tytułowej widniała ręczna zapiska.

źródło: NKJP: Małgorzata Musierowicz: Dziecko piątku, 1993

[...] zdarza się, że pewne informacje są przeliczane nieprawidłowo i należy dokonać ręcznych korekt.

źródło: NKJP: Piotr Wróblewski: Zarządzanie projektami z wykorzystaniem darmowego oprogramowania, 2009

Dotarł też do mnie jeszcze jeden niewydany nigdy tomik wierszy Grotowskiego; to jego późne wiersze w maszynopisie, z ręcznymi notatkami autora na marginesie.

źródło: NKJP: Odgłos stukających młotków, Dziennik Polski, 2000-08-08

Odesłania

Zob. też:

manualny

1.b hamulec

Definicja

taki, który uruchamiany i obsługiwany jest pracą ręki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

antonimy:  automatyczny, samoczynny

Połączenia

  • ręczny granatnik, karabin, miotacz, młynek; dzwonek, granat, hamulec, napęd, wózek ręczny; ręczna kosiarka, maszyna, piła, pompa, przekładnia, skrzynia biegów, wyrzutnia; broń, dźwignia, myjnia, piła, sikawka, wiertarka ręczna; narzędzia ręczne

Cytaty

Rozlega się dźwięk ręcznego dzwonka, rozhuśtanego ręką dozorcy.

źródło: NKJP: Anna Skibniewska: Sukces, Wieści Podwarszawskie, 2002-09-15

Kusza to śmiercionośna broń ręczna, wyrafinowana odmiana łuku.

źródło: NKJP: Wiesław Ziobro: Z kuszy do sarny, Dziennik Polski, 2005-03-17

W Kartuzach działają trzy myjnie samochodowe. Dwie z nich są ręczne, a jedna automatyczna.

źródło: NKJP: (J.S.): Umyć samochód, NTN Kartuzy, 1999-09-10

W wymienionych pracowniach osoby dotknięte niepełnosprawnością uczą się stosowania narzędzi ręcznych i mechanicznych oraz doboru odpowiedniego materiału do pracy.

źródło: NKJP: WAK: Jubileuszowe warsztaty, Gazeta Poznańska, 2003-12-29

1.c zegarek

Definicja

taki, który noszony jest na ręce lub w ręce

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • bagaż, zegarek ręczny; ręczna latarka

Cytaty

Już pora - spojrzał na zegarek ręczny. - Gdzież on się podziewa.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

Pomogę panu, dobrze? - spytała i nie czekając na odpowiedź pochwyciła jego ręczny bagaż, po czym zaczęła prowadzić przybysza w stronę wyjścia.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Składnia

Rz + ręczny + bez ograniczeń
szyk: neutralny

1.d stolarz

Definicja

taki, który pracuje tylko rękami i nie używa maszyn

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Każde stanowisko stolarza ręcznego musi być wyposażone w strugnicę [...] i szafkę narzędziową.

źródło: Internet: docs8.chomikuj.pl

Holenderskie biuro pracy zatrudni doświadczonych tynkarzy ręcznych i mechanicznych ze znajomością języka niemieckiego oraz autem.

źródło: Internet: znajdz-prace.nl

Składnia

Rz + ręczny + bez ograniczeń
szyk: tylko postpozycja

Frazeologizmy

piłka ręczna
piłkarz ręczny
prace ręczne
roboty ręczne
ręczne sterowanie
ręczny karabin maszynowy
robótka ręczna
Data ostatniej modyfikacji: 17.03.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json