UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

porozwalać

Chronologizacja

1572, SPXVI

Pochodzenie

Zob. walić

1. budynki

Definicja

pot.

zniszczyć jakieś rzeczy po kolei lub w wielu miejscach, gwałtownie uderzając, burząc, powodując upadek lub zbyt intensywnie używając

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zniszczyć

Cytaty

	- Jak ten robot strzelił do niego z miotacza, to tamten się przewrócił z dziurą. I był taki wybuch, że wszystkie pojazdy im porozwalał - powiedział Franek. - To straszne. O czym ty mówisz, Franku? - O filmach. źródło: NKJP: Tomasz Trojanowski: Uciekinierzy, 2008
	Gotowi są porozwalać sobie buty, byleby nie iść do pracy; popsuć wyciąg, urwać koło, złamać łopatę, utopić wiadro - byleby mieć pretekst do bezczynnego siedzenia z papierosem w gębie. źródło: NKJP: Aleksander Sołżenicyn: Archipelag Gułag, 1977
	Narzekać to mogą ci z zachodniej Polski, których poraniło, domy im porozwalało, dachy pozrywało. źródło: NKJP: Jacek Szwic: Nawet święta Anna nie pomogła, Życie Podkarpackie, 2009-07-29
	Jak wygląda polski obóz w Mitrowicy? - Usytuowany po albańskiej stronie, most dzieli dwie narodowości - albańską i serbską. [...] Okoliczne tereny to porozwalane domy i same cmentarze. źródło: NKJP: Ewa Bugno: Wrócił z Kosowa, Gazeta Krakowska, 2003-07-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	porozwalam	porozwalamy
2 os.	porozwalasz	porozwalacie
3 os.	porozwala	porozwalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałem +(e)m porozwalał	porozwalałam +(e)m porozwalała	porozwalałom +(e)m porozwalało	porozwalaliśmy +(e)śmy porozwalali	porozwalałyśmy +(e)śmy porozwalały
2 os.	porozwalałeś +(e)ś porozwalał	porozwalałaś +(e)ś porozwalała	porozwalałoś +(e)ś porozwalało	porozwalaliście +(e)ście porozwalali	porozwalałyście +(e)ście porozwalały
3 os.	porozwalał	porozwalała	porozwalało	porozwalali	porozwalały

bezosobnik: porozwalano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		porozwalajmy
2 os.	porozwalaj	porozwalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałbym bym porozwalał	porozwalałabym bym porozwalała	porozwalałobym bym porozwalało	porozwalalibyśmy byśmy porozwalali	porozwalałybyśmy byśmy porozwalały
2 os.	porozwalałbyś byś porozwalał	porozwalałabyś byś porozwalała	porozwalałobyś byś porozwalało	porozwalalibyście byście porozwalali	porozwalałybyście byście porozwalały
3 os.	porozwalałby by porozwalał	porozwalałaby by porozwalała	porozwalałoby by porozwalało	porozwalaliby by porozwalali	porozwalałyby by porozwalały

bezosobnik: porozwalano by

bezokolicznik: porozwalać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: porozwalawszy

gerundium: porozwalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	porozwalanie	porozwalania
D.	porozwalania	porozwalań
C.	porozwalaniu	porozwalaniom
B.	porozwalanie	porozwalania
N.	porozwalaniem	porozwalaniami
Ms.	porozwalaniu	porozwalaniach
W.	porozwalanie	porozwalania

imiesłów przymiotnikowy bierny: porozwalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	porozwalany	porozwalany	porozwalany	porozwalane	porozwalana
D.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanej
C.	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanej
B.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalany	porozwalane	porozwalaną
N.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalaną
Ms.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	porozwalani	porozwalani	porozwalane	porozwalane
D.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych
C.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym
B.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalane
N.	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi
Ms.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych

Składnia

porozwalać

2. małżeństwa

Definicja

pot.

spowodować, że przestaje istnieć wiele jakiegoś rodzaju relacji między ludźmi bądź wiele jakichś form działalności lub organizacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Bzykałbym panienki, porozwalał parę małżeństw i przy okazji swoje, i [...] stoczyłbym się do waszego zakłamanego nieba.

źródło: NKJP: Andrzej Horubała: Farciarz, 2003

[...] wie, że zostaliby z tego rozliczeni, że rozwalili gospodarkę kraju, pozbawili wielu ludzi pracy, porozwalali firmy i oszukiwali ludzi, sami zbijając na pandemii kokosy.

źródło: Internet: bezprawnik.pl

[...] byłej żonie trzeba koniecznie porozwalać relacje z dziećmi, bo dlaczego ma mieć łatwo? Przecież bierze alimenty np. 250 zł i niech odpokutuje [...].

źródło: Internet: kobieta.onet.pl/forum

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	porozwalam	porozwalamy
2 os.	porozwalasz	porozwalacie
3 os.	porozwala	porozwalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałem +(e)m porozwalał	porozwalałam +(e)m porozwalała	porozwalałom +(e)m porozwalało	porozwalaliśmy +(e)śmy porozwalali	porozwalałyśmy +(e)śmy porozwalały
2 os.	porozwalałeś +(e)ś porozwalał	porozwalałaś +(e)ś porozwalała	porozwalałoś +(e)ś porozwalało	porozwalaliście +(e)ście porozwalali	porozwalałyście +(e)ście porozwalały
3 os.	porozwalał	porozwalała	porozwalało	porozwalali	porozwalały

bezosobnik: porozwalano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		porozwalajmy
2 os.	porozwalaj	porozwalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałbym bym porozwalał	porozwalałabym bym porozwalała	porozwalałobym bym porozwalało	porozwalalibyśmy byśmy porozwalali	porozwalałybyśmy byśmy porozwalały
2 os.	porozwalałbyś byś porozwalał	porozwalałabyś byś porozwalała	porozwalałobyś byś porozwalało	porozwalalibyście byście porozwalali	porozwalałybyście byście porozwalały
3 os.	porozwalałby by porozwalał	porozwalałaby by porozwalała	porozwalałoby by porozwalało	porozwalaliby by porozwalali	porozwalałyby by porozwalały

bezosobnik: porozwalano by

bezokolicznik: porozwalać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: porozwalawszy

gerundium: porozwalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	porozwalanie	porozwalania
D.	porozwalania	porozwalań
C.	porozwalaniu	porozwalaniom
B.	porozwalanie	porozwalania
N.	porozwalaniem	porozwalaniami
Ms.	porozwalaniu	porozwalaniach
W.	porozwalanie	porozwalania

imiesłów przymiotnikowy bierny: porozwalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	porozwalany	porozwalany	porozwalany	porozwalane	porozwalana
D.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanej
C.	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanej
B.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalany	porozwalane	porozwalaną
N.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalaną
Ms.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	porozwalani	porozwalani	porozwalane	porozwalane
D.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych
C.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym
B.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalane
N.	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi
Ms.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych

Składnia

porozwalać

3. człowieka

Definicja

pot.

zabić wiele osób po kolei, strzelając z broni palnej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Bieg życia ➔ śmierć

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Prawo i łamanie prawa ➔ przestępstwa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zabić

Cytaty

Czy gdyby w finale „Tańcząc w ciemnościach” Peter Stormare wyjął zza pazuchy miniguna i porozwalał wszystkich ratując Selmę, to nie byłby happy-end?

źródło: NKJP: Internet

[...] wszedł po jednej z drabin, stanął na murze, porozwalał okolicznych obrońców niczym paczkę dropsów i... zeskoczył do środka z trzema tylko ludźmi przy boku.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	porozwalam	porozwalamy
2 os.	porozwalasz	porozwalacie
3 os.	porozwala	porozwalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałem +(e)m porozwalał	porozwalałam +(e)m porozwalała	porozwalałom +(e)m porozwalało	porozwalaliśmy +(e)śmy porozwalali	porozwalałyśmy +(e)śmy porozwalały
2 os.	porozwalałeś +(e)ś porozwalał	porozwalałaś +(e)ś porozwalała	porozwalałoś +(e)ś porozwalało	porozwalaliście +(e)ście porozwalali	porozwalałyście +(e)ście porozwalały
3 os.	porozwalał	porozwalała	porozwalało	porozwalali	porozwalały

bezosobnik: porozwalano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		porozwalajmy
2 os.	porozwalaj	porozwalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałbym bym porozwalał	porozwalałabym bym porozwalała	porozwalałobym bym porozwalało	porozwalalibyśmy byśmy porozwalali	porozwalałybyśmy byśmy porozwalały
2 os.	porozwalałbyś byś porozwalał	porozwalałabyś byś porozwalała	porozwalałobyś byś porozwalało	porozwalalibyście byście porozwalali	porozwalałybyście byście porozwalały
3 os.	porozwalałby by porozwalał	porozwalałaby by porozwalała	porozwalałoby by porozwalało	porozwalaliby by porozwalali	porozwalałyby by porozwalały

bezosobnik: porozwalano by

bezokolicznik: porozwalać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: porozwalawszy

gerundium: porozwalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	porozwalanie	porozwalania
D.	porozwalania	porozwalań
C.	porozwalaniu	porozwalaniom
B.	porozwalanie	porozwalania
N.	porozwalaniem	porozwalaniami
Ms.	porozwalaniu	porozwalaniach
W.	porozwalanie	porozwalania

imiesłów przymiotnikowy bierny: porozwalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	porozwalany	porozwalany	porozwalany	porozwalane	porozwalana
D.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanej
C.	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanej
B.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalany	porozwalane	porozwalaną
N.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalaną
Ms.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	porozwalani	porozwalani	porozwalane	porozwalane
D.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych
C.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym
B.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalane
N.	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi
Ms.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych

Składnia

porozwalać

KOGO

4. ubrania

Definicja

pot.

rozrzucić lub niedbale umieścić w przypadkowych miejscach wiele rzeczy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Najbliższe środowisko życia człowieka ➔ czynności związane z codziennym życiem w domu

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Cytaty

	Ludzie worki wystawili i walały się one potem przez kilka dni. Mało tego, pługi przejechały i porozwalały te śmieci po całej drodze. źródło: NKJP: (HAK): Źle odśnieżają drogi?, Gazeta Krakowska, 2005-03-09
	[...] dziecko może jeszcze po półgodzinnej drzemce: cichaczem wczołgać się do niezamkniętej łazienki [...], wylać kotu wodę z miski, porozwalać chrupki. źródło: NKJP: Internet
	Ekscytował męski bałagan – spinki i krawaty rzucone byle gdzie, sterty gazet, papier nutowy i gramofonowe płyty porozwalane na stole, brudne szklanki, pełne popielniczki. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007
	Wszystko tam było zdemolowane, maszyny poniszczone, a papiery porozwalane. źródło: NKJP: Strzał w plecy, Dziennik Zachodni, 2005-12-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	porozwalam	porozwalamy
2 os.	porozwalasz	porozwalacie
3 os.	porozwala	porozwalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałem +(e)m porozwalał	porozwalałam +(e)m porozwalała	porozwalałom +(e)m porozwalało	porozwalaliśmy +(e)śmy porozwalali	porozwalałyśmy +(e)śmy porozwalały
2 os.	porozwalałeś +(e)ś porozwalał	porozwalałaś +(e)ś porozwalała	porozwalałoś +(e)ś porozwalało	porozwalaliście +(e)ście porozwalali	porozwalałyście +(e)ście porozwalały
3 os.	porozwalał	porozwalała	porozwalało	porozwalali	porozwalały

bezosobnik: porozwalano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		porozwalajmy
2 os.	porozwalaj	porozwalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałbym bym porozwalał	porozwalałabym bym porozwalała	porozwalałobym bym porozwalało	porozwalalibyśmy byśmy porozwalali	porozwalałybyśmy byśmy porozwalały
2 os.	porozwalałbyś byś porozwalał	porozwalałabyś byś porozwalała	porozwalałobyś byś porozwalało	porozwalalibyście byście porozwalali	porozwalałybyście byście porozwalały
3 os.	porozwalałby by porozwalał	porozwalałaby by porozwalała	porozwalałoby by porozwalało	porozwalaliby by porozwalali	porozwalałyby by porozwalały

bezosobnik: porozwalano by

bezokolicznik: porozwalać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: porozwalawszy

gerundium: porozwalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	porozwalanie	porozwalania
D.	porozwalania	porozwalań
C.	porozwalaniu	porozwalaniom
B.	porozwalanie	porozwalania
N.	porozwalaniem	porozwalaniami
Ms.	porozwalaniu	porozwalaniach
W.	porozwalanie	porozwalania

imiesłów przymiotnikowy bierny: porozwalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	porozwalany	porozwalany	porozwalany	porozwalane	porozwalana
D.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanej
C.	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanej
B.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalany	porozwalane	porozwalaną
N.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalaną
Ms.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	porozwalani	porozwalani	porozwalane	porozwalane
D.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych
C.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym
B.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalane
N.	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi
Ms.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

porozwalać

CO + GDZIE

5. okna

Definicja

pootwierać na całą szerokość

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Najbliższe środowisko życia człowieka ➔ czynności związane z codziennym życiem w domu

Cytaty

Oczy w podłodze, ale mija mnie po lewej otchłań. Czarno - po dwóch dużych pokojach, porozwalanych na oścież.

źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Donosy rzeczywistości, 1973

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	porozwalam	porozwalamy
2 os.	porozwalasz	porozwalacie
3 os.	porozwala	porozwalają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałem +(e)m porozwalał	porozwalałam +(e)m porozwalała	porozwalałom +(e)m porozwalało	porozwalaliśmy +(e)śmy porozwalali	porozwalałyśmy +(e)śmy porozwalały
2 os.	porozwalałeś +(e)ś porozwalał	porozwalałaś +(e)ś porozwalała	porozwalałoś +(e)ś porozwalało	porozwalaliście +(e)ście porozwalali	porozwalałyście +(e)ście porozwalały
3 os.	porozwalał	porozwalała	porozwalało	porozwalali	porozwalały

bezosobnik: porozwalano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		porozwalajmy
2 os.	porozwalaj	porozwalajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	porozwalałbym bym porozwalał	porozwalałabym bym porozwalała	porozwalałobym bym porozwalało	porozwalalibyśmy byśmy porozwalali	porozwalałybyśmy byśmy porozwalały
2 os.	porozwalałbyś byś porozwalał	porozwalałabyś byś porozwalała	porozwalałobyś byś porozwalało	porozwalalibyście byście porozwalali	porozwalałybyście byście porozwalały
3 os.	porozwalałby by porozwalał	porozwalałaby by porozwalała	porozwalałoby by porozwalało	porozwalaliby by porozwalali	porozwalałyby by porozwalały

bezosobnik: porozwalano by

bezokolicznik: porozwalać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: porozwalawszy

gerundium: porozwalanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	porozwalanie	porozwalania
D.	porozwalania	porozwalań
C.	porozwalaniu	porozwalaniom
B.	porozwalanie	porozwalania
N.	porozwalaniem	porozwalaniami
Ms.	porozwalaniu	porozwalaniach
W.	porozwalanie	porozwalania

imiesłów przymiotnikowy bierny: porozwalany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	porozwalany	porozwalany	porozwalany	porozwalane	porozwalana
D.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanego	porozwalanej
C.	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanemu	porozwalanej
B.	porozwalanego	porozwalanego	porozwalany	porozwalane	porozwalaną
N.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalaną
Ms.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	porozwalani	porozwalani	porozwalane	porozwalane
D.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych
C.	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym	porozwalanym
B.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalane
N.	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi	porozwalanymi
Ms.	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych	porozwalanych

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

porozwalać

Data ostatniej modyfikacji: 27.10.2020