UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opaska

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opaska
opaski
D. opaski
opasek
C. opasce
opaskom
B. opaskę
opaski
N. opaską
opaskami
Ms. opasce
opaskach
W. opasko
opaski

Pochodzenie

Zob. pas (część ciała)

1. papierowa

Definicja

długi i wąski kawałek jakiegoś materiału z połączonymi lub rozdzielonymi końcami, służący do owinięcia czegoś lub nałożenia na coś w jakimś celu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Połączenia

  • kapitańska, powstańcza; odblaskowa, żałobna; gumowa, metalowa, papierowa, plastikowa, skórzana, wełniana; szeroka, wąska; biało-czerwona, czarna, żółta... opaska; opaska elastyczna, ściągająca, uciskowa, zabezpieczająca
  • opaska kapitana; AK, Czerwonego Krzyża
  • opaska na biodra, na czoło, na głowę, na kolano, na oczy, na ramię; na rękę, na uszy, na włosy
  • opaska z gwiazdą Dawida, z (czerwonym) krzyżem, z nadrukiem, z napisem
  • dostać, mieć, nosić, założyć/zakładać, zdjąć opaskę

Cytaty

Trener Paweł Janas przyjął w kadrze prostą zasadę, że opaskę kapitana zakłada ten zawodnik z podstawowej jedenastki, który ma na koncie najwięcej meczów w kadrze.

źródło: NKJP: Jerzy Dusik: Bramkarze byli niepotrzebni, Dziennik Zachodni, 2004-04-29

Jeden z żołnierzy z powstańczą opaską zeszedł dwa stopnie w głąb włazu i zbliżył się ostrożnie do Zochy: - Czy możesz mi podać rękę?

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déjà vu i inne opowiadania, 2003

Odbył się proces, który oczywiście wygraliśmy i kiedy dostałem do ręki nowe, inne wydanie z opaską „NIECENZUROWANE”, pomyślałem sobie, że historia lubi się ciągle powtarzać.

źródło: NKJP: Agnieszka Zakrzewicz: Papież wzrusza i obrusza, Polityka, 2000-12-23

Kobiety zakładały czepce, dziewczęta wianki z kwiatów lub opaski w kolorze spódnicy.

źródło: NKJP: Internet

Nie stosujemy już dzisiaj opasek uciskowych powyżej miejsca krwawienia, gdyż możemy doprowadzić do niedokrwienia kończyny, a w konsekwencji do jej amputacji.

źródło: NKJP: Monika Krężel: Spotkania Medyczne Krystyny Bochenek, Dziennik Zachodni, 2009-02-14

Składnia

bez ograniczeń + opaska +
(KOGO)
bez ograniczeń + opaska +
(JAKA)

2. betonowa

Definicja

techn. 
pas ułożony z kamieni, płyt lub innego materiału wzdłuż jakiegoś obiektu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Połączenia

  • betonowa, kamienna opaska; opaska brzegowa
  • opaska z płyt (chodnikowych), z kostki (brukowej)

Cytaty

[...] została rozebrana opaska przy ścianach zewnętrznych nad częścią podziemną.

źródło: NKJP: Tomasz Elbanowski: Ratusz tonie, Mazowieckie To i Owo, 2008-12-05

2,2 mln zł pochłonie wykonanie opaski brzegowej składającej się ze szczelnej ścianki żelbetonowej, połączonej z warstwą gwiazdobloków w Ustroniu Morskim.

źródło: NKJP: Bernard Konarski: Umacnianie brzegów Bałtyku w Darłowie, Ustroniu Morskim i Kołobrzegu, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2001-02-01

W miejscu, gdzie uaktywniło się osuwisko, zrobiliśmy opaskę z kamieni narzutowych [...].

źródło: NKJP: (MIGA): Może być groźnie, Dziennik Polski, 2006-04-07

Zachowały się sklepienia kolebkowe w parterze, portal renesansowy i kamienne opaski okienne.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + opaska +
(z CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 19.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json