UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ekstrawagancja

Chronologizacja

XVIII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

fr. extravagance

1.a człowieka

Definicja

książk. 
cecha kogoś, kto narusza powszechnie panujące zwyczaje i przez to zwraca na siebie uwagę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ekstrawaganckość

Cytaty

Swoją ekstrawagancją kałmucki prezydent bije na głowę większość barwnych postaci, jakie pojawiły się na politycznej scenie wzniesionej na ruinach rosyjskiego imperium.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Ludzie, którzy zgubili drogę, Gazeta Wyborcza, 1996-08-02

Wprowadzenie mundurków do szkół pozwoliłoby skończyć z ekstrawagancją niektórych uczniów, przekraczającą granice dobrego smaku.

źródło: NKJP: Forum Czytelników, Gazeta Poznańska, 2006-05-22

Dlaczego nie posegregował swoich materiałów w zwykły sposób, pisząc po prostu na wierzchu i grzbiecie teczki, co ona zawiera? Jedynym wytłumaczeniem, jakie Mockowi przyszło do głowy, była ekstrawagancja uczonego.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003

Też pomysł! Swoją drogą biedna babcia, która opowiada krewnym takie dyrdymały, żeby zatuszować moją ekstrawagancję, właściwie dokładniej naszą ekstrawagancję, bo garsonkę kupowałam razem z Joanną.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ekstrawagancja
 ekstrawagancje
D. ekstrawagancji
 ekstrawagancji
 neut
ekstrawagancyj
 char
C. ekstrawagancji
 ekstrawagancjom
B. ekstrawagancję
 ekstrawagancje
N. ekstrawagancją
 ekstrawagancjami
Ms. ekstrawagancji
 ekstrawagancjach
W. ekstrawagancjo
 ekstrawagancje

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + ekstrawagancja +
(KOGO)
bez ograniczeń + ekstrawagancja +
(CZYJA)

1.b stroju

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co stanowi przejaw naruszania powszechnie panujących zwyczajów i przez to zwraca na siebie uwagę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ekstrawaganckość

Połączenia

  • ekstrawagancja stroju, ubioru
  • odrobina ekstrawagancji

Cytaty

[...] zamierzona ekscentryczność, staranna ekstrawagancja ubioru i nieco wyniosły sposób bycia, które wówczas charakteryzowały Niemena, imponowały młodym.

źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen: kiedy się dziwić przestanę...: monografia artystyczna, 2004

by jeszcze dodać fryzurze ekstrawagancji, dobrze jest zrobić delikatny balejaż.

źródło: NKJP: Paulina Karolak: na letnim luzie, Cosmopolitan, 2000

Podziały elewacji nawiązują do gzymsów sąsiadujących budynków [...]. Nie ma tu ekstrawagancji form ani krzykliwej kolorystyki, aby nie stwarzać niepotrzebnego kontrastu w jednolitej stylowo wstędze zabudowy.

źródło: NKJP: (AL): Zaraźliwe!, Dziennik Bałtycki, 2005-06-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ekstrawagancja
 ekstrawagancje
D. ekstrawagancji
 ekstrawagancji
 neut
ekstrawagancyj
 char
C. ekstrawagancji
 ekstrawagancjom
B. ekstrawagancję
 ekstrawagancje
N. ekstrawagancją
 ekstrawagancjami
Ms. ekstrawagancji
 ekstrawagancjach
W. ekstrawagancjo
 ekstrawagancje

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + ekstrawagancja +
(CZEGO)

1.c przejaw

Definicja

książk. 
coś, co narusza powszechnie panujące zwyczaje i przez to zwraca na siebie uwagę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ekstrawaganckość

Połączenia

  • jedyna ekstrawagancja; pewne, zbytnie ekstrawagancje
  • unikać ekstrawagancji

Cytaty

Realizacja też jest do bólu poprawna. Jedyna ekstrawagancja to obsadzenie aktorów w podwójnych rolach.

źródło: NKJP: Małgorzata Bordzio-Olszewska: Religia bez herezji, Gazeta Krakowska, 2005-11-15

Prawdę mówiąc, nie bardzo przypadają mi do gustu te ekstrawagancje. Jeżeli wóz zmienia kolor osiem razy na godzinę, to już przesada.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Czasem pozwalamy sobie na małe ekstrawagancje i realizujemy marzenia młodych plastyków: na przykład jako nagrodę w szkolnym konkursie fundujemy pędzel z włosia kangura.

źródło: NKJP: (pw): Im talent większy, tym nauka tańsza?, Dziennik Łódzki, 2003-05-20

Tegoroczna moda sprzyja szaleństwom i ekstrawagancjom.

źródło: NKJP: (mst): Podkreśl biust, Gazeta Krakowska, 2005-08-30

[...] w czasie karmienia piersią lepiej nie eksperymentować ze swoją dietą. Powinna być ona pełnowartościowa, ale powinniśmy unikać ekstrawagancji kulinarnych.

źródło: NKJP: Sławomir Mrzygłód: Co uczula Twoje dziecko, Dziennik Bałtycki, 2007-08-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ekstrawagancja
 ekstrawagancje
D. ekstrawagancji
 ekstrawagancji
 neut
ekstrawagancyj
 char
C. ekstrawagancji
 ekstrawagancjom
B. ekstrawagancję
 ekstrawagancje
N. ekstrawagancją
 ekstrawagancjami
Ms. ekstrawagancji
 ekstrawagancjach
W. ekstrawagancjo
 ekstrawagancje
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN