UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

charczeć

Chronologizacja

1807, SL

Pochodzenie

psł. *chr̥čati 'wydawać chrapliwe dźwięki'

1. w agonii

Definicja

wydawać nieprzyjemne dla ucha niskie i chrapliwe dźwięki, będące objawami kłopotów z oddychaniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

chłopak, mężczyzna charczał; starucha charczała
charczeć z bólu, z wściekłości, z wysiłku

Cytaty

	Kiedy charczeli ze zmęczenia, łapiąc oddech w ciepłej, pełnej znajomych woni klatce schodowej domu, Kostek mówił [...]. źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951
	Starucha charczała i pluła śliną, a gdy Calmin chciał jej dotknąć, zasłoniła się obronnie ramieniem. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2003
	Z kuchni doszedł go nagły krzyk, a potem szarpiący i dławiący szloch. Ktoś się krztusił, charczał i kaszlał jednocześnie. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009
	Oficer w głębi korytarza charczał w agonii. źródło: NKJP: Stanisław Lem: Pamiętnik znaleziony w wannie, 1961

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	charczę	charczymy
2 os.	charczysz	charczycie
3 os.	charczy	charczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	charczałem +(e)m charczał	charczałam +(e)m charczała	charczałom +(e)m charczało	charczeliśmy +(e)śmy charczeli	charczałyśmy +(e)śmy charczały
2 os.	charczałeś +(e)ś charczał	charczałaś +(e)ś charczała	charczałoś +(e)ś charczało	charczeliście +(e)ście charczeli	charczałyście +(e)ście charczały
3 os.	charczał	charczała	charczało	charczeli	charczały

bezosobnik: charczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę charczał będę charczeć	będę charczała będę charczeć	będę charczało będę charczeć	będziemy charczeli będziemy charczeć	będziemy charczały będziemy charczeć
2 os.	będziesz charczał będziesz charczeć	będziesz charczała będziesz charczeć	będziesz charczało będziesz charczeć	będziecie charczeli będziecie charczeć	będziecie charczały będziecie charczeć
3 os.	będzie charczał będzie charczeć	będzie charczała będzie charczeć	będzie charczało będzie charczeć	będą charczeli będą charczeć	będą charczały będą charczeć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		charczmy
2 os.	charcz	charczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	charczałbym bym charczał	charczałabym bym charczała	charczałobym bym charczało	charczelibyśmy byśmy charczeli	charczałybyśmy byśmy charczały
2 os.	charczałbyś byś charczał	charczałabyś byś charczała	charczałobyś byś charczało	charczelibyście byście charczeli	charczałybyście byście charczały
3 os.	charczałby by charczał	charczałaby by charczała	charczałoby by charczało	charczeliby by charczeli	charczałyby by charczały

bezosobnik: charczano by

bezokolicznik: charczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: charcząc

gerundium: charczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	charczenie	charczenia
D.	charczenia	charczeń
C.	charczeniu	charczeniom
B.	charczenie	charczenia
N.	charczeniem	charczeniami
Ms.	charczeniu	charczeniach
W.	charczenie	charczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: charczący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	charczący	charczący	charczący	charczące	charcząca
D.	charczącego	charczącego	charczącego	charczącego	charczącej
C.	charczącemu	charczącemu	charczącemu	charczącemu	charczącej
B.	charczącego	charczącego	charczący	charczące	charczącą
N.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym	charczącą
Ms.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym	charczącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	charczący	charczący	charczące	charczące
D.	charczących	charczących	charczących	charczących
C.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym
B.	charczących	charczących	charczących	charczące
N.	charczącymi	charczącymi	charczącymi	charczącymi
Ms.	charczących	charczących	charczących	charczących

2. mówić

Definicja

mówić chrapliwym głosem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

	- Taksówka. Helikopter. Łódź podwodna. Inaczej spóźnię się do pracy - charczał pod nosem nazwy niektórych znanych mu pojazdów mechanicznych mniej lub bardziej nadających się do przewozu opóźnionych poetów. źródło: Internet: dentro.art.pl
	A mi ostatnio diagnosta na stacji charczał, że mam spaliny w górnej granicy normy. źródło: Internet: wykop.pl
	Gdy to [...] usłyszał, dzika rozpacz pokurczyła jego twarz, a w źrenicach zapaliły mu się płomienie niemalże nienawiści czy obłędu. - Krzywda! - charczał, niezdolny wykrztusić innych słów. - Krzywda! źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Orinoko, 1957
	- Frajerzy, ty i ten twój pryncypał! - charczał Maks, siadając okrakiem na jego brzuchu, z rozbitym nosem, z którego krew kapała na jesionkę [...]. źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	charczę	charczymy
2 os.	charczysz	charczycie
3 os.	charczy	charczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	charczałem +(e)m charczał	charczałam +(e)m charczała	charczałom +(e)m charczało	charczeliśmy +(e)śmy charczeli	charczałyśmy +(e)śmy charczały
2 os.	charczałeś +(e)ś charczał	charczałaś +(e)ś charczała	charczałoś +(e)ś charczało	charczeliście +(e)ście charczeli	charczałyście +(e)ście charczały
3 os.	charczał	charczała	charczało	charczeli	charczały

bezosobnik: charczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę charczał będę charczeć	będę charczała będę charczeć	będę charczało będę charczeć	będziemy charczeli będziemy charczeć	będziemy charczały będziemy charczeć
2 os.	będziesz charczał będziesz charczeć	będziesz charczała będziesz charczeć	będziesz charczało będziesz charczeć	będziecie charczeli będziecie charczeć	będziecie charczały będziecie charczeć
3 os.	będzie charczał będzie charczeć	będzie charczała będzie charczeć	będzie charczało będzie charczeć	będą charczeli będą charczeć	będą charczały będą charczeć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		charczmy
2 os.	charcz	charczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	charczałbym bym charczał	charczałabym bym charczała	charczałobym bym charczało	charczelibyśmy byśmy charczeli	charczałybyśmy byśmy charczały
2 os.	charczałbyś byś charczał	charczałabyś byś charczała	charczałobyś byś charczało	charczelibyście byście charczeli	charczałybyście byście charczały
3 os.	charczałby by charczał	charczałaby by charczała	charczałoby by charczało	charczeliby by charczeli	charczałyby by charczały

bezosobnik: charczano by

bezokolicznik: charczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: charcząc

gerundium: charczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	charczenie	charczenia
D.	charczenia	charczeń
C.	charczeniu	charczeniom
B.	charczenie	charczenia
N.	charczeniem	charczeniami
Ms.	charczeniu	charczeniach
W.	charczenie	charczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: charczący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	charczący	charczący	charczący	charczące	charcząca
D.	charczącego	charczącego	charczącego	charczącego	charczącej
C.	charczącemu	charczącemu	charczącemu	charczącemu	charczącej
B.	charczącego	charczącego	charczący	charczące	charczącą
N.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym	charczącą
Ms.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym	charczącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	charczący	charczący	charczące	charczące
D.	charczących	charczących	charczących	charczących
C.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym
B.	charczących	charczących	charczących	charczące
N.	charczącymi	charczącymi	charczącymi	charczącymi
Ms.	charczących	charczących	charczących	charczących

imiesłów przymiotnikowy bierny: charczany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	charczany	charczany	charczany	charczane	charczana
D.	charczanego	charczanego	charczanego	charczanego	charczanej
C.	charczanemu	charczanemu	charczanemu	charczanemu	charczanej
B.	charczanego	charczanego	charczany	charczane	charczaną
N.	charczanym	charczanym	charczanym	charczanym	charczaną
Ms.	charczanym	charczanym	charczanym	charczanym	charczanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	charczani	charczani	charczane	charczane
D.	charczanych	charczanych	charczanych	charczanych
C.	charczanym	charczanym	charczanym	charczanym
B.	charczanych	charczanych	charczanych	charczane
N.	charczanymi	charczanymi	charczanymi	charczanymi
Ms.	charczanych	charczanych	charczanych	charczanych

odpowiednik aspektowy: charknąć

Składnia

+	charczeć	+	CO + CO
+	charczeć	+	(do KOGO) + CO
+	charczeć	+	(KOMU) + o CZYM
+	charczeć	+	(do KOGO) + o CZYM
+	charczeć	+	(KOMU) + że ZDANIE\|żeby ZDANIE\|ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
+	charczeć	+	(do KOGO) + że ZDANIE\|żeby ZDANIE\|ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
+	charczeć	+	MOWA WPROST

3. o silniku

Definicja

wydawać podczas pracy niskie, chrapliwe dźwięki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

motor, silnik charczał; wiertarka charczała

Cytaty

	Samolot opadał wprost na nas, chwiał niezgrabnie płatami, silnik jego charczał nierówno w pełnych bolesnego wysiłku zrywach. źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień,1955
	[...] maszyna była niesamowicie hałaśliwa, przy każdym ruchu zgrzytała i charczała. źródło: Internet: books.google.pl
	Okazało się, że znowu jeden głośnik charczy. źródło: Internet: forumprawne.org
	Skrzypiały resory pod ciężarem, motor charczał, koła po błocie zaczęły buksować [...]. źródło: Internet: ebuw.uw.edu.pl
	Od kilku prań pralka zaczyna głośno charczeć, ale tylko przy wyższych obrotach. źródło: Internet: elektroda.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	charczę	charczymy
2 os.	charczysz	charczycie
3 os.	charczy	charczą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	charczałem +(e)m charczał	charczałam +(e)m charczała	charczałom +(e)m charczało	charczeliśmy +(e)śmy charczeli	charczałyśmy +(e)śmy charczały
2 os.	charczałeś +(e)ś charczał	charczałaś +(e)ś charczała	charczałoś +(e)ś charczało	charczeliście +(e)ście charczeli	charczałyście +(e)ście charczały
3 os.	charczał	charczała	charczało	charczeli	charczały

bezosobnik: charczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę charczał będę charczeć	będę charczała będę charczeć	będę charczało będę charczeć	będziemy charczeli będziemy charczeć	będziemy charczały będziemy charczeć
2 os.	będziesz charczał będziesz charczeć	będziesz charczała będziesz charczeć	będziesz charczało będziesz charczeć	będziecie charczeli będziecie charczeć	będziecie charczały będziecie charczeć
3 os.	będzie charczał będzie charczeć	będzie charczała będzie charczeć	będzie charczało będzie charczeć	będą charczeli będą charczeć	będą charczały będą charczeć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		charczmy
2 os.	charcz	charczcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	charczałbym bym charczał	charczałabym bym charczała	charczałobym bym charczało	charczelibyśmy byśmy charczeli	charczałybyśmy byśmy charczały
2 os.	charczałbyś byś charczał	charczałabyś byś charczała	charczałobyś byś charczało	charczelibyście byście charczeli	charczałybyście byście charczały
3 os.	charczałby by charczał	charczałaby by charczała	charczałoby by charczało	charczeliby by charczeli	charczałyby by charczały

bezosobnik: charczano by

bezokolicznik: charczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: charcząc

gerundium: charczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	charczenie	charczenia
D.	charczenia	charczeń
C.	charczeniu	charczeniom
B.	charczenie	charczenia
N.	charczeniem	charczeniami
Ms.	charczeniu	charczeniach
W.	charczenie	charczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: charczący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	charczący	charczący	charczący	charczące	charcząca
D.	charczącego	charczącego	charczącego	charczącego	charczącej
C.	charczącemu	charczącemu	charczącemu	charczącemu	charczącej
B.	charczącego	charczącego	charczący	charczące	charczącą
N.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym	charczącą
Ms.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym	charczącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	charczący	charczący	charczące	charczące
D.	charczących	charczących	charczących	charczących
C.	charczącym	charczącym	charczącym	charczącym
B.	charczących	charczących	charczących	charczące
N.	charczącymi	charczącymi	charczącymi	charczącymi
Ms.	charczących	charczących	charczących	charczących

odpowiednik aspektowy: charknąć

Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2018