UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

służebnica

Chronologizacja

1420, SStp

Pochodzenie

Od przymiotnika służebny < psł. *služьbьnъ(jь).
Zob. służba

1. osoba

Definicja

książk. 
kobieta wykonująca określone czynności na rzecz jakiejś osoby lub sprawy, idei

Noty o użyciu

Używane zwłaszcza w kontekstach religijnych oraz w nazwach zakonów żeńskich, np. Służebnice Ducha Świętego, Służebnice Krzyża.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  służebniczka

Połączenia

  • służebnica Boża, Pańska; Krzyża; służebnice Ducha Świętego
  • siostry służebnice
  • zgromadzenie służebnic

Cytaty

Wszyscy ze szczerego serca życzyli czcigodnej jubilatce jeszcze wielu wiosen, jednak nieoczekiwanie, gdy rozpoczęła 105. rok życia, Pan Bóg przypomniał sobie o swej służebnicy i wezwał do siebie.

źródło: NKJP: (LID): Pan Bóg sobie o niej przypomniał, Gazeta Krakowska, 2005-07-01

Córki miłości, służebnice ubogich, kanosjanki, których na całym świecie jest niemal cztery tysiące, zajmują się wychowaniem dzieci i młodzieży, ewangelizowaniem, opieką nad chorymi [...].

źródło: NKJP: (ab): Przysłana do Tarnowa, Gazeta Krakowska, 2002-02-11

Obwodnicę przeprojektowano i wielu bolesławian ma o to żal do służebnic Bożych. – Broniłyśmy swojego spokoju, my tu pracujemy i mieszkamy – tłumaczy przełożona zgromadzenia, siostra Krystyna Kusak.

źródło: NKJP: Bernard Łętowski: Sto lat z wiarą, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-08-11

I Montaigne przypomina, że pramatki biblijne stręczyły swoim mężom płodne służebnice.

źródło: NKJP: Józef Hen: Ja, Michał z Montaigne?, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. służebnica
służebnice
D. służebnicy
służebnic
C. służebnicy
służebnicom
B. służebnicę
służebnice
N. służebnicą
służebnicami
Ms. służebnicy
służebnicach
W. służebnico
służebnice

Składnia

bez ograniczeń + służebnica +
(KOGO/CZEGO)

2. nauka

Definicja

książk. 
coś, co pełni funkcję podrzędną w hierarchii pojęć lub nauk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  służebniczka

Cytaty

Filozofia jest służebnicą teologii. Trudno wyobrazić sobie dobrą teologię bez dobrej filozofii.

źródło: NKJP: (kż): Studenci świętego Tomasza, Dziennik Bałtycki, 2000-03-03

Zniewalasz pan filozofię do roli służebnicy logiki.

źródło: NKJP: Internet

W. Rybczyński zamieszczał w „Tygodniku Powszechnym” interesujące i oryginalnie ujęte artykuły popularnonaukowe: „Lord Rutherford of Nelson” (1948), „Nauka jako służebnica życia” (1949) [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. służebnica
służebnice
D. służebnicy
służebnic
C. służebnicy
służebnicom
B. służebnicę
służebnice
N. służebnicą
służebnicami
Ms. służebnicy
służebnicach
W. służebnico
służebnice

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + służebnica +
CZEGO

Frazeologizmy

służebnica Boża
Data ostatniej modyfikacji: 22.05.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json