UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ohyda

Chronologizacja

1568, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ohyda
ohydy
D. ohydy
ohyd
C. ohydzie
ohydom
B. ohydę
ohydy
N. ohydą
ohydami
Ms. ohydzie
ohydach
W. ohydo
ohydy

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego psł. *o(b)gyditi 'uczynić wstrętnym, zanieczyścić, upaprać' od psł. *gyditi 'czynić wstrętnym, zanieczyszczać, paprać', czasownika odrzeczownikowego od psł. *gydъ /*gyda 'coś budzącego wstręt, obrzydzenie'; polska postać z -h- pod wpływem czeskim bądź ruskim (Bor)

1.a cecha

Definicja

cecha czegoś, co budzi w mówiącym obrzydzenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ohydztwo, okropieństwo

Połączenia

  • ohyda moralna
  • pełen ohydy

Cytaty

- Ten mord - niezależnie od jego ohydy moralnej - godził przede wszystkim w ówczesną ekipę i personalnie we mnie - dodał [...] ówczesny szef PZPR.

źródło: NKJP: Opinie, Dziennik Polski, 2002-12-10

Ujawniają szpetotę starych, gnijących podwórek, ohydę zaśmierdłych klatek schodowych, mieszkań i murów od stuleci żartych grzybem.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959

Dawid zrozumiał teraz ohydę swojej zbrodni i okazał szczerą skruchę.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

1.b przejaw cechy

Definicja

to, co budzi w mówiącym obrzydzenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obrzydlistwo, obrzydliwość, ohydztwo, okropieństwo, okropność, paskudztwo

Połączenia

  • ohyda moralna

Cytaty

Ohyda - pomyślała, patrząc ponuro na zwłoki.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Jak wiadomo, filozof Adorno powiedział, że po Oświęcimiu pisanie liryki byłoby ohydą, a filozof Emmanuel Levinas podawał rok 1941 jako datę, kiedy „Bóg odszedł”.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997

Odeszli poza namioty. Trupy czekały w bezruchu [...]. Pozostali przyglądali się ohydom w milczeniu.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Data ostatniej modyfikacji: 08.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json