Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
prześlizguję się |
prześlizgujemy się |
|||
| 2 os. |
prześlizgujesz się |
prześlizgujecie się |
|||
| 3 os. |
prześlizguje się |
prześlizgują się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześlizgiwałem się +(e)m się prześlizgiwał |
prześlizgiwałam się +(e)m się prześlizgiwała |
prześlizgiwałom się +(e)m się prześlizgiwało |
prześlizgiwaliśmy się +(e)śmy się prześlizgiwali |
prześlizgiwałyśmy się +(e)śmy się prześlizgiwały |
| 2 os. |
prześlizgiwałeś się +(e)ś się prześlizgiwał |
prześlizgiwałaś się +(e)ś się prześlizgiwała |
prześlizgiwałoś się +(e)ś się prześlizgiwało |
prześlizgiwaliście się +(e)ście się prześlizgiwali |
prześlizgiwałyście się +(e)ście się prześlizgiwały |
| 3 os. |
prześlizgiwał się |
prześlizgiwała się |
prześlizgiwało się |
prześlizgiwali się |
prześlizgiwały się |
bezosobnik: prześlizgiwano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się prześlizgiwał będę się prześlizgiwać |
będę się prześlizgiwała będę się prześlizgiwać |
będę się prześlizgiwało będę się prześlizgiwać |
będziemy się prześlizgiwali będziemy się prześlizgiwać |
będziemy się prześlizgiwały będziemy się prześlizgiwać |
| 2 os. |
będziesz się prześlizgiwał będziesz się prześlizgiwać |
będziesz się prześlizgiwała będziesz się prześlizgiwać |
będziesz się prześlizgiwało będziesz się prześlizgiwać |
będziecie się prześlizgiwali będziecie się prześlizgiwać |
będziecie się prześlizgiwały będziecie się prześlizgiwać |
| 3 os. |
będzie się prześlizgiwał będzie się prześlizgiwać |
będzie się prześlizgiwała będzie się prześlizgiwać |
będzie się prześlizgiwało będzie się prześlizgiwać |
będą się prześlizgiwali będą się prześlizgiwać |
będą się prześlizgiwały będą się prześlizgiwać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
prześlizgujmy się |
|
| 2 os. |
prześlizguj się |
prześlizgujcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
prześlizgiwałbym się bym się prześlizgiwał |
prześlizgiwałabym się bym się prześlizgiwała |
prześlizgiwałobym się bym się prześlizgiwało |
prześlizgiwalibyśmy się byśmy się prześlizgiwali |
prześlizgiwałybyśmy się byśmy się prześlizgiwały |
| 2 os. |
prześlizgiwałbyś się byś się prześlizgiwał |
prześlizgiwałabyś się byś się prześlizgiwała |
prześlizgiwałobyś się byś się prześlizgiwało |
prześlizgiwalibyście się byście się prześlizgiwali |
prześlizgiwałybyście się byście się prześlizgiwały |
| 3 os. |
prześlizgiwałby się by się prześlizgiwał |
prześlizgiwałaby się by się prześlizgiwała |
prześlizgiwałoby się by się prześlizgiwało |
prześlizgiwaliby się by się prześlizgiwali |
prześlizgiwałyby się by się prześlizgiwały |
bezosobnik: prześlizgiwano by się
bezokolicznik: prześlizgiwać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
prześlizgując się
gerundium: prześlizgiwanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | prześlizgiwanie się |
prześlizgiwania się |
| D. | prześlizgiwania się |
prześlizgiwań się |
| C. | prześlizgiwaniu się |
prześlizgiwaniom się |
| B. | prześlizgiwanie się |
prześlizgiwania się |
| N. | prześlizgiwaniem się |
prześlizgiwaniami się |
| Ms. | prześlizgiwaniu się |
prześlizgiwaniach się |
| W. | prześlizgiwanie się |
prześlizgiwania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: prześlizgujący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | prześlizgujący się |
prześlizgujący się |
prześlizgujący się |
prześlizgujące się |
prześlizgująca się |
| D. | prześlizgującego się |
prześlizgującego się |
prześlizgującego się |
prześlizgującego się |
prześlizgującej się |
| C. | prześlizgującemu się |
prześlizgującemu się |
prześlizgującemu się |
prześlizgującemu się |
prześlizgującej się |
| B. | prześlizgującego się |
prześlizgującego się |
prześlizgujący się |
prześlizgujące się |
prześlizgującą się |
| N. | prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującą się |
| Ms. | prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | prześlizgujący się |
prześlizgujący się |
prześlizgujące się |
prześlizgujące się |
| D. | prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
| C. | prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
prześlizgującym się |
| B. | prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
prześlizgujące się |
| N. | prześlizgującymi się |
prześlizgującymi się |
prześlizgującymi się |
prześlizgującymi się |
| Ms. | prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
prześlizgujących się |
odpowiednik aspektowy: prześlizgnąć się
Pochodzenie
Zob. ślizgać się
1. przez dziurę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przedostawać się |
Cytaty
|
Paragon rozgarnął wolno leszczynę i zaczął prześlizgiwać się pod gąszczem bujnych krzaków. źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962 |
|
|
Wesoła gromadka maluchów natrafia na przeszkodę w postaci płotu i cała szóstka prześlizguje się przez niewielką dziurę. źródło: NKJP: W skoku wzwyż są mistrzami nad mistrze, Życie na gorąco, 1999 |
|
|
[...] część żołądka prześlizguje się przez przeponę do klatki piersiowej, co świadczy, jak wyjaśnił nam jeden z poznańskich internistów, o „przepuklinie rozworu przełykowego przepony”. źródło: NKJP: Danuta Pawlicka: Leki bez recepty, Gazeta Poznańska, 2006-02-22 |
Składnia
|
+ | prześlizgiwać się | + |
pod CZYM | przez CO
|
2. po trawie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Cytaty
|
Zdecydowanie lepiej serwowały siatkarki Stali, choć wielokrotnie dopisywało im szczęście, gdy piłka lądowała przy linii bocznej lub prześlizgiwała się po siatce. źródło: NKJP: Marcin Pawlicki: Mistrz wraca do gry, Gazeta Poznańska, 2005-01-31 |
|
|
[...] matka szesnastoletniej Moniki sprzedaje bilety na przystanku PKS w Ożarowie. W małym okienku nie widać twarzy, tylko drobne ręce prześlizgują się po biletowych bloczkach: ciach, ciach. źródło: NKJP: Wanda Dybalska: Ręce, nogi i serce, Gazeta Wyborcza, 1995-09-12 |
|
|
Przez jedno z nielicznych okienek dostrzegłem cień naszego samolotu: czarny trójkąt prześlizgiwał się po srebrzystej powierzchni oceanu [...]. źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002 |
Składnia
|
+ | prześlizgiwać się | + |
po CZYM
|
3. obok strażnika
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Cytaty
|
[...] mógłby pozazdrościć pulchnemu Stasowi umiejętności prześlizgiwania się przez wartownię [...]. źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Rekin i gwiazdy, Gazeta Wyborcza, 1997-04-04 |
|
|
W ciągu pierwszego miesiąca istnienia getta miałem przepustkę na stronę aryjską, co było bardzo cenne i rzadkie. [...] Na tę stronę przedostają się również żydowscy chłopcy poniżej dziesiątego roku życia, którzy potrafią prześlizgiwać się obok posterunków. źródło: NKJP: Krzysztof Burnetko; Witold Bereś: Marek Edelman. Życie. Po prostu, 2008 |
|
|
[...] już nie udajesz niewidzialnej, prześlizgując się z łóżka do łazienki tak, żeby on nie zauważył rozstępów na twoich udach [...]. źródło: NKJP: Seks, Cosmopolitan, 2001 |
|
|
Cicho, po kociemu, prześlizgujemy się wzdłuż muru i ogrodzenia Tuilleries, od których powiewa zapachem suchych liści. źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957 |
Składnia
|
+ | prześlizgiwać się | + |
obok KOGO/CZEGO | przez CO +
(DOKĄD)
|
|
+ | prześlizgiwać się | + |
DOKĄD
|
4. przez cenzurę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne
Cytaty
|
Kiedyś bardzo intensywnie pracowałem nad tzw. „nowymi” artykułami. [...] Bo, jak zauważyłem, bardzo wiele prześlizgiwało się bez jakiejkolwiek weryfikacji i poprawek. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Nierzadko odwoływałem się od decyzji cenzury [...]. Nasze państwo przypominało wieloramiennego boga Siwę. Toteż wysilaliśmy cały spryt, aby skłócić ze sobą te ręce, zapleść je, a gdy już były zajęte wewnętrznymi rozgrywkami - prześlizgiwaliśmy się do druku. źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Bezkompromisowość jest wstrętna, Gazeta Wyborcza, 1993-11-27 |
|
|
Tak w ogóle moskiewski Instytut pomyślany był jako hodowla literackich janczarów i biurokratów. I częściowo się to udawało. Ale nieraz prześlizgiwali się [...] kandydaci z talentem i charakterem. źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Ja w Rosji, Rosja we mnie, 1996-04-06 |
|
|
[...] latami prześlizgiwał się przez kontrole antydopingowe [...]. źródło: Internet: eurosport.onet.pl |
Składnia
|
+ | prześlizgiwać się | + |
(bez CZEGO | przez CO)
|
5. po temacie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Cytaty
|
Mówiąc o moralnych aspektach naszej rzeczywistości, politycy prześlizgują się nad problemami gospodarczymi i społecznymi, które w dobrze funkcjonujących demokracjach są podstawowym i praktycznie jedynym obszarem sporu. źródło: NKJP: Ernest Skalski: Remanent, Gazeta Wyborcza, 1996-02-20 |
|
|
[...] była rozluźniona, elokwentna, dowcipna i pewna siebie. Gdy brakowało jej konkretów, z talentem prześlizgiwała się po temacie. źródło: NKJP: Elżbieta Ringer: Republikanie odetchnęli, Dziennik Polski, 2008-10-04 |
|
|
Japońskie podręczniki do historii dbają o wybielanie roli cesarstwa w czasie II wojny światowej, ledwie prześlizgują się nad tematem odpowiedzialności i nie wspominają o zbrodniach wojennych, takich jak masakra nankińska z przełomu 1937 i 1938 r. źródło: NKJP: Albert Burckhardt: Azjatyckie nacjonalizmy, Polityka, 2005 |
|
|
[...] nad niektórymi niechlubnymi rozdziałami w życiu Disneya ledwie się prześlizguje, zdecydowanie z nadmiernym taktem. źródło: NKJP: Olaf Szewczyk: Kaczor Donald z nahajką, Ozon, 2005 |
Składnia
|
+ | prześlizgiwać się | + |
nad CZYM | po CZYM
|
6. przez studia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Cytaty
|
[...] jest drobnym złodziejaszkiem, któremu udaje się prześlizgiwać przez życie dzięki specyficznemu połączeniu uroku osobistego z wariackim optymizmem. źródło: NKJP: Magdalena Gorlas: Absurdalnie do bólu, Polska Głos Wielkopolski, 2006-01-12 |
|
|
[...] żył balangami i podbojami erotycznymi, pił bez umiaru i rozrabiał, a przez studia na Yale i Harvardzie prześlizgiwał się dzięki protekcji taty [...]. źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Kariera Nikodema Busha, Polityka, 2008-11-01 |
|
|
Przez szkołę prześlizgiwał się właściwie dzięki swojemu wyglądowi i tupetowi. źródło: NKJP: Internet |
Składnia
|
+ | prześlizgiwać się | + |
przez CO
|