UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prześlizgiwać się

Chronologizacja

1835, F. S. Dmochowski: Muzeum domowe albo czytelnia wieczorna, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześlizguję się
prześlizgujemy się
2 os. prześlizgujesz się
prześlizgujecie się
3 os. prześlizguje się
prześlizgują się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześlizgiwałem się
+(e)m się prześlizgiwał
prześlizgiwałam się
+(e)m się prześlizgiwała
prześlizgiwałom się
+(e)m się prześlizgiwało
prześlizgiwaliśmy się
+(e)śmy się prześlizgiwali
prześlizgiwałyśmy się
+(e)śmy się prześlizgiwały
2 os. prześlizgiwałeś się
+(e)ś się prześlizgiwał
prześlizgiwałaś się
+(e)ś się prześlizgiwała
prześlizgiwałoś się
+(e)ś się prześlizgiwało
prześlizgiwaliście się
+(e)ście się prześlizgiwali
prześlizgiwałyście się
+(e)ście się prześlizgiwały
3 os. prześlizgiwał się
prześlizgiwała się
prześlizgiwało się
prześlizgiwali się
prześlizgiwały się

bezosobnik: prześlizgiwano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się prześlizgiwał
będę się prześlizgiwać
będę się prześlizgiwała
będę się prześlizgiwać
będę się prześlizgiwało
będę się prześlizgiwać
będziemy się prześlizgiwali
będziemy się prześlizgiwać
będziemy się prześlizgiwały
będziemy się prześlizgiwać
2 os. będziesz się prześlizgiwał
będziesz się prześlizgiwać
będziesz się prześlizgiwała
będziesz się prześlizgiwać
będziesz się prześlizgiwało
będziesz się prześlizgiwać
będziecie się prześlizgiwali
będziecie się prześlizgiwać
będziecie się prześlizgiwały
będziecie się prześlizgiwać
3 os. będzie się prześlizgiwał
będzie się prześlizgiwać
będzie się prześlizgiwała
będzie się prześlizgiwać
będzie się prześlizgiwało
będzie się prześlizgiwać
będą się prześlizgiwali
będą się prześlizgiwać
będą się prześlizgiwały
będą się prześlizgiwać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prześlizgujmy się
2 os. prześlizguj się
prześlizgujcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prześlizgiwałbym się
bym się prześlizgiwał
prześlizgiwałabym się
bym się prześlizgiwała
prześlizgiwałobym się
bym się prześlizgiwało
prześlizgiwalibyśmy się
byśmy się prześlizgiwali
prześlizgiwałybyśmy się
byśmy się prześlizgiwały
2 os. prześlizgiwałbyś się
byś się prześlizgiwał
prześlizgiwałabyś się
byś się prześlizgiwała
prześlizgiwałobyś się
byś się prześlizgiwało
prześlizgiwalibyście się
byście się prześlizgiwali
prześlizgiwałybyście się
byście się prześlizgiwały
3 os. prześlizgiwałby się
by się prześlizgiwał
prześlizgiwałaby się
by się prześlizgiwała
prześlizgiwałoby się
by się prześlizgiwało
prześlizgiwaliby się
by się prześlizgiwali
prześlizgiwałyby się
by się prześlizgiwały

bezosobnik: prześlizgiwano by się

bezokolicznik: prześlizgiwać się

imiesłów przysłówkowy współczesny:

prześlizgując się

gerundium: prześlizgiwanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prześlizgiwanie się
prześlizgiwania się
D. prześlizgiwania się
prześlizgiwań się
C. prześlizgiwaniu się
prześlizgiwaniom się
B. prześlizgiwanie się
prześlizgiwania się
N. prześlizgiwaniem się
prześlizgiwaniami się
Ms. prześlizgiwaniu się
prześlizgiwaniach się
W. prześlizgiwanie się
prześlizgiwania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: prześlizgujący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prześlizgujący się
prześlizgujący się
prześlizgujący się
prześlizgujące się
prześlizgująca się
D. prześlizgującego się
prześlizgującego się
prześlizgującego się
prześlizgującego się
prześlizgującej się
C. prześlizgującemu się
prześlizgującemu się
prześlizgującemu się
prześlizgującemu się
prześlizgującej się
B. prześlizgującego się
prześlizgującego się
prześlizgujący się
prześlizgujące się
prześlizgującą się
N. prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującą się
Ms. prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prześlizgujący się
prześlizgujący się
prześlizgujące się
prześlizgujące się
D. prześlizgujących się
prześlizgujących się
prześlizgujących się
prześlizgujących się
C. prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującym się
prześlizgującym się
B. prześlizgujących się
prześlizgujących się
prześlizgujących się
prześlizgujące się
N. prześlizgującymi się
prześlizgującymi się
prześlizgującymi się
prześlizgującymi się
Ms. prześlizgujących się
prześlizgujących się
prześlizgujących się
prześlizgujących się

odpowiednik aspektowy: prześlizgnąć się

Pochodzenie

Zob. ślizgać się

1. przez dziurę

Definicja

przedostawać się przez jakiś stosunkowo niewielki otwór

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przedostawać się

Cytaty

Paragon rozgarnął wolno leszczynę i zaczął prześlizgiwać się pod gąszczem bujnych krzaków.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Wesoła gromadka maluchów natrafia na przeszkodę w postaci płotu i cała szóstka prześlizguje się przez niewielką dziurę.

źródło: NKJP: W skoku wzwyż są mistrzami nad mistrze, Życie na gorąco, 1999

[...] część żołądka prześlizguje się przez przeponę do klatki piersiowej, co świadczy, jak wyjaśnił nam jeden z poznańskich internistów, o „przepuklinie rozworu przełykowego przepony”.

źródło: NKJP: Danuta Pawlicka: Leki bez recepty, Gazeta Poznańska, 2006-02-22

Składnia

bez ograniczeń + prześlizgiwać się +
pod CZYM | przez CO

2. po trawie

Definicja

szybko i płynnie przemieszczać się po stosunkowo gładkiej powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Zdecydowanie lepiej serwowały siatkarki Stali, choć wielokrotnie dopisywało im szczęście, gdy piłka lądowała przy linii bocznej lub prześlizgiwała się po siatce.

źródło: NKJP: Marcin Pawlicki: Mistrz wraca do gry, Gazeta Poznańska, 2005-01-31

[...] matka szesnastoletniej Moniki sprzedaje bilety na przystanku PKS w Ożarowie. W małym okienku nie widać twarzy, tylko drobne ręce prześlizgują się po biletowych bloczkach: ciach, ciach.

źródło: NKJP: Wanda Dybalska: Ręce, nogi i serce, Gazeta Wyborcza, 1995-09-12

Przez jedno z nielicznych okienek dostrzegłem cień naszego samolotu: czarny trójkąt prześlizgiwał się po srebrzystej powierzchni oceanu [...].

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Składnia

bez ograniczeń + prześlizgiwać się +
po CZYM

3. obok strażnika

Definicja

przemieszczać się dokądś lub obok jakiegoś miejsca albo osoby w sposób niezauważalny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

[...] mógłby pozazdrościć pulchnemu Stasowi umiejętności prześlizgiwania się przez wartownię [...].

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Rekin i gwiazdy, Gazeta Wyborcza, 1997-04-04

W ciągu pierwszego miesiąca istnienia getta miałem przepustkę na stronę aryjską, co było bardzo cenne i rzadkie. [...] Na tę stronę przedostają się również żydowscy chłopcy poniżej dziesiątego roku życia, którzy potrafią prześlizgiwać się obok posterunków.

źródło: NKJP: Krzysztof Burnetko; Witold Bereś: Marek Edelman. Życie. Po prostu, 2008

[...] już nie udajesz niewidzialnej, prześlizgując się z łóżka do łazienki tak, żeby on nie zauważył rozstępów na twoich udach [...].

źródło: NKJP: Seks, Cosmopolitan, 2001

Cicho, po kociemu, prześlizgujemy się wzdłuż muru i ogrodzenia Tuilleries, od których powiewa zapachem suchych liści.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

Składnia

bez ograniczeń + prześlizgiwać się +
obok KOGO/CZEGO | przez CO + (DOKĄD)
bez ograniczeń + prześlizgiwać się +
DOKĄD

4. przez cenzurę

Definicja

pot. 
unikać wykrycia w trakcie jakiejś kontroli

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Cytaty

Kiedyś bardzo intensywnie pracowałem nad tzw. „nowymi” artykułami. [...] Bo, jak zauważyłem, bardzo wiele prześlizgiwało się bez jakiejkolwiek weryfikacji i poprawek.

źródło: NKJP: Internet

Nierzadko odwoływałem się od decyzji cenzury [...]. Nasze państwo przypominało wieloramiennego boga Siwę. Toteż wysilaliśmy cały spryt, aby skłócić ze sobą te ręce, zapleść je, a gdy już były zajęte wewnętrznymi rozgrywkami - prześlizgiwaliśmy się do druku.

źródło: NKJP: Anna Żebrowska: Bezkompromisowość jest wstrętna, Gazeta Wyborcza, 1993-11-27

Tak w ogóle moskiewski Instytut pomyślany był jako hodowla literackich janczarów i biurokratów. I częściowo się to udawało. Ale nieraz prześlizgiwali się [...] kandydaci z talentem i charakterem.

źródło: NKJP: Joanna Szczęsna: Ja w Rosji, Rosja we mnie, 1996-04-06

[...] latami prześlizgiwał się przez kontrole antydopingowe [...].

źródło: Internet: eurosport.onet.pl

Składnia

bez ograniczeń + prześlizgiwać się +
(bez CZEGO | przez CO)

5. po temacie

Definicja

pot. 
traktować jakąś kwestię powierzchownie, nie wnikając w istotę tej sprawy

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Mówiąc o moralnych aspektach naszej rzeczywistości, politycy prześlizgują się nad problemami gospodarczymi i społecznymi, które w dobrze funkcjonujących demokracjach są podstawowym i praktycznie jedynym obszarem sporu.

źródło: NKJP: Ernest Skalski: Remanent, Gazeta Wyborcza, 1996-02-20

[...] była rozluźniona, elokwentna, dowcipna i pewna siebie. Gdy brakowało jej konkretów, z talentem prześlizgiwała się po temacie.

źródło: NKJP: Elżbieta Ringer: Republikanie odetchnęli, Dziennik Polski, 2008-10-04

Japońskie podręczniki do historii dbają o wybielanie roli cesarstwa w czasie II wojny światowej, ledwie prześlizgują się nad tematem odpowiedzialności i nie wspominają o zbrodniach wojennych, takich jak masakra nankińska z przełomu 1937 i 1938 r.

źródło: NKJP: Albert Burckhardt: Azjatyckie nacjonalizmy, Polityka, 2005

[...] nad niektórymi niechlubnymi rozdziałami w życiu Disneya ledwie się prześlizguje, zdecydowanie z nadmiernym taktem.

źródło: NKJP: Olaf Szewczyk: Kaczor Donald z nahajką, Ozon, 2005

Składnia

bez ograniczeń + prześlizgiwać się +
nad CZYM | po CZYM

6. przez studia

Definicja

pot. 
dzięki zręczności lub sprzyjającym okolicznościom doprowadzać jakieś działanie do końca albo do określonego etapu, unikając przy tym wysiłku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

[...] jest drobnym złodziejaszkiem, któremu udaje się prześlizgiwać przez życie dzięki specyficznemu połączeniu uroku osobistego z wariackim optymizmem.

źródło: NKJP: Magdalena Gorlas: Absurdalnie do bólu, Polska Głos Wielkopolski, 2006-01-12

[...] żył balangami i podbojami erotycznymi, pił bez umiaru i rozrabiał, a przez studia na Yale i Harvardzie prześlizgiwał się dzięki protekcji taty [...].

źródło: NKJP: Tomasz Zalewski: Kariera Nikodema Busha, Polityka, 2008-11-01

Przez szkołę prześlizgiwał się właściwie dzięki swojemu wyglądowi i tupetowi.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + prześlizgiwać się +
przez CO
Data ostatniej modyfikacji: 20.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json