UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zawołać

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	zawołam	zawołamy
2 os.	zawołasz	zawołacie
3 os.	zawoła	zawołają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zawołałem +(e)m zawołał	zawołałam +(e)m zawołała	zawołałom +(e)m zawołało	zawołaliśmy +(e)śmy zawołali	zawołałyśmy +(e)śmy zawołały
2 os.	zawołałeś +(e)ś zawołał	zawołałaś +(e)ś zawołała	zawołałoś +(e)ś zawołało	zawołaliście +(e)ście zawołali	zawołałyście +(e)ście zawołały
3 os.	zawołał	zawołała	zawołało	zawołali	zawołały

bezosobnik: zawołano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		zawołajmy
2 os.	zawołaj	zawołajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	zawołałbym bym zawołał	zawołałabym bym zawołała	zawołałobym bym zawołało	zawołalibyśmy byśmy zawołali	zawołałybyśmy byśmy zawołały
2 os.	zawołałbyś byś zawołał	zawołałabyś byś zawołała	zawołałobyś byś zawołało	zawołalibyście byście zawołali	zawołałybyście byście zawołały
3 os.	zawołałby by zawołał	zawołałaby by zawołała	zawołałoby by zawołało	zawołaliby by zawołali	zawołałyby by zawołały

bezosobnik: zawołano by

bezokolicznik: zawołać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zawoławszy

gerundium: zawołanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	zawołanie	zawołania
D.	zawołania	zawołań
C.	zawołaniu	zawołaniom
B.	zawołanie	zawołania
N.	zawołaniem	zawołaniami
Ms.	zawołaniu	zawołaniach
W.	zawołanie	zawołania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zawołany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zawołany	zawołany	zawołany	zawołane	zawołana
D.	zawołanego	zawołanego	zawołanego	zawołanego	zawołanej
C.	zawołanemu	zawołanemu	zawołanemu	zawołanemu	zawołanej
B.	zawołanego	zawołanego	zawołany	zawołane	zawołaną
N.	zawołanym	zawołanym	zawołanym	zawołanym	zawołaną
Ms.	zawołanym	zawołanym	zawołanym	zawołanym	zawołanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	zawołani	zawołani	zawołane	zawołane
D.	zawołanych	zawołanych	zawołanych	zawołanych
C.	zawołanym	zawołanym	zawołanym	zawołanym
B.	zawołanych	zawołanych	zawołanych	zawołane
N.	zawołanymi	zawołanymi	zawołanymi	zawołanymi
Ms.	zawołanych	zawołanych	zawołanych	zawołanych

odpowiednik aspektowy: wołać

1. do kogoś przez okno

Definicja

powiedzieć coś bardzo głośno i w specyficzny sposób, tak jak się to robi po to, aby usłyszał ktoś, kto się znajduje w większej odległości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

mężczyzna, ojciec zawołał; dziewczyna, kobieta, mama, żona zawołała; dziecko zawołało
zawołać jakimś głosem
zawołać do barmana, do barmanki, do kolegów, do króla, do ojca, do syna; do Boga, do Pana (Boga); do tłumu; do słuchawki, do telefonu; z dołu, z głębi czegoś, z góry, z kuchni, z łazienki, z sali, z trybuny, z zewnątrz
zawołać na chłopca, na kelnera, na mężczyznę, na służącego; na widok kogoś/czegoś; przez drzwi, przez okno, przez płot; przez radio
zawołać z entuzjazmem, z gniewem, z mocą,z niedowierzaniem, z niepokojem, z oburzeniem, z podziwem, z przejęciem, z przerażeniem, z przestrachem, z radością, z rozpaczą, z triumfem, z ulgą, z uniesieniem, z uznaniem, z wściekłością, z zachwytem, z zapałem
zawołać radośnie, spontanicznie; na całe gardło, na cały głos; po polsku, po niemiecku, po rosyjsku; z cicha; z daleka

Cytaty

	- Do boju biało-czerwoni! - zawołają wieczorem polscy kibice. W Niemczech rozpoczynają się piłkarskie mistrzostwa świata. źródło: NKJP: Rafał Nagórski: Trzymamy kciuki za naszych, Głos Pomorza, 2006
	Kiedy zobaczyłem, że jadący przed nami, dublowany (Timo) Glock jedzie na oponach (przeznaczonych do jazdy) na suchy tor i jest o dwie sekundy szybszy, wówczas zawołałem do zespołu przez radio, żeby zjechać na wymianę opon. źródło: NKJP: Kubica wygrał z deszczem, Dziennik Polski, 2008-05-26
	- Ależ ja jestem twoją przyjaciółką! - chciała zawołać za nią Karolcia, ale nie mogła, bo miała w tej chwili po prostu ochotę rozpłakać się. źródło: NKJP: Maria Krüger: Siedmioróg, 1970
	Kilka sekund przed uderzeniem pocisku plutonowy Bielski wypatrzył go przez peryskop i zdążył zawołać do mikrofonu: „Uwaga rakieta!”. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Składnia

	+	zawołać	+	(do KOGO \| za KIM) + (JAK)
	+	zawołać	+	(do KOGO \| za KIM) + (JAK) + żeby ZDANIE

2. kelnera do stolika

Definicja

wezwać kogoś, żeby jak najszybciej przyszedł lub przyjechał w określone miejsce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wezwać

Połączenia

mężczyzna, ojciec; komendant zawołał kogoś; kobieta, mama zawołała kogoś
zawołać babcię, brata, chłopców, człowieka, kolegę, mamę, męża, sąsiada, syna, żonę; doktora, fachowca, kierowniczkę, kierownika, księdza, lekarza, milicjanta, policjanta, policję, służącego, strażników; psa; taksówkę, dorożkę, pogotowie
zawołać kogoś do siebie; do domu, do gabinetu, do stołu, do stolika; do pomocy, do roboty
zawołać kogoś na obiad, na rozmowę, na śniadanie; na pomoc
zawołać kogoś po imieniu, po nazwisku

Cytaty

	Ponieważ na rynku stale pojawiają się nowe odmiany, coraz trudniej się w tym zorientować [...]. To kreuje rynek dla projektantów ogrodów, rośnie rzesza klientów, którzy wolą zawołać fachowca. źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Polak się zieleni, Polityka, nr 2303, 2001-06-23
	[...] zawołał do gabinetu aptekarzową, żeby z nią porozmawiać na osobności. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998
	Pierwszy raz dwóch „kolegów” pojawiło się pod mieszkaniem niewygodnego świadka w grudniu ub. roku. Zawołali go przed dom, gdzie czekało jeszcze czterech napastników. źródło: NKJP: Zastraszyć świadka, Dziennik Polski, 2003-06-10
	[...] wyszła przed budynek lotniska. Zawołała taksówkę i podała adres willi na wzgórzu za miastem. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Składnia

zawołać

KOGO + (DOKĄD)

3. o pieniądze

Definicja

zwrócić się do kogoś, prosząc o coś lub domagając się czegoś głośno i zdecydowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Połączenia

zawołać o pomoc, o ratunek; o pieniądze
zawołać jeść

Cytaty

Rankiem, drugiego dnia akcji, na podwórze wbiegł żandarm w długim szynelu i ocierając z twarzy pot zawołał o wodę.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1971

Polek chciał krzyknąć, zawołać pomocy, lecz w tym momencie usłyszał czyjeś głosy dobiegające z kuchni [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Czy artysta zrozumie, że jemu nie należy się lektyka, bo artystą się bywa, a jak dzieci zawołają jeść, to przyjdzie i papier toaletowy reklamować?

źródło: NKJP: Jarosław Kroplewski: Kronika optymisty, Polityka, nr 2704, 2009-05-09

Składnia

+	zawołać	+	CZEGO
+	zawołać	+	o CO
+	zawołać	+	BEZOKOLICZNIK

Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018