UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

parweniusz

Chronologizacja

1843, Dziennik Mód Paryskich, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. parweniusz
parweniusze
ndepr
parweniusze
depr
D. parweniusza
parweniuszy
rzadziej parweniuszów
C. parweniuszowi
parweniuszom
B. parweniusza
parweniuszy
rzadziej parweniuszów
N. parweniuszem
parweniuszami
Ms. parweniuszu
parweniuszach
W. parweniuszu
parweniusze
ndepr
parweniusze
depr

Pochodzenie

fr. parvenu 'przybysz'

z łac. parvenire 'przejść; mieć powodzenie'

Definicja

książk.  pejorat. 
osoba nowa w wyższej klasie społecznej lub innej elitarnej grupie, postrzegana jako ta, która nie pasuje i jedynie nieumiejętnie naśladuje członków tej społeczności

Noty o użyciu

Wyraz najczęściej używany w odniesieniu do stosunków społecznych panujących przed drugą wojną światową.

Wymowa

[parweńjusz]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Cytaty

Ewa była dziewczyną z dobrego domu i jej rodzice niechętnie patrzyli na zaloty młodego komedianta. Temu bardzo ambitnemu parweniuszowi imponowała willa wybudowana przez ojca Ewy - wziętego adwokata [...].

źródło: NKJP: Edmund Pietryk: Album, Akant, 2006-11

Przy całej swojej europejskości w tym właśnie był parweniuszem. Po prostu przesadzał w swym manieryzmie kulturalnym. [...] Mówiłem mu w chwilach szczerości:
- Wilek, nie przesadzaj z tą uniżoną elegancją wobec innych. To pachnie staroświecczyzną i wygląda teraz anachronicznie.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

W pierwszej chwili, gdy ujrzała nieznajomego rozmawiającego z siostrzenicą, wzięła go za [...] dandysa, być może obcego w mieście, na pewno jednak, mimo eleganckiego stroju, parweniusza.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Parweniusz nigdy nie pojmie, że arystokratyzm ma u swych podstaw ironiczną radość prostoty.

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

Zwalisty przemysłowiec patrzył na szczekającego karzełka i zastanawiał się, jak taki parweniusz, wiecowy krzykacz, pyskaty agitator mógł wspiąć się tak wysoko.

źródło: NKJP: Roman Praszyński: Jajojad,1998

Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json