UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przezroczystość

rzadziej przeźroczystość

Chronologizacja

1560, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przezroczystość
przezroczystości
D. przezroczystości
przezroczystości
C. przezroczystości
przezroczystościom
B. przezroczystość
przezroczystości
N. przezroczystością
przezroczystościami
Ms. przezroczystości
przezroczystościach
W. przezroczystości
przezroczystości

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. przezroczysty

1. płynu

Definicja

cecha czegoś, co przepuszcza promienie światła i pozwala zobaczyć, co za tym jest

Warianty

  • rzadziej przeźroczystość

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  klarowność, przejrzystość, przezrocze, przezroczość

Połączenia

  • duża, mała przezroczystość
  • przezroczystość cieczy, plastiku, płynu, powietrza, szkła, szyby, tworzywa
  • stopień przezroczystości

Cytaty

Przy nieprawdopodobnej przezroczystości powietrza, w wysokich górach, noce skłaniały do rozmów.

źródło: NKJP: Roman Laudański: Nasi żołnierze w Afganistanie, Gazeta Pomorska, 2009-05-14

Szyby w oknach - tylko przezroczystością przywodziły na myśl szkło.

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000

Woda w basenie powinna odpowiadać wodzie naturalnej, a jej przeźroczystość powinna być taka, aby można było zobaczyć całe dno.

źródło: NKJP: Aleksandra Chomicka: Zasady bezpieczeństwa, Dziennik Bałtycki, 2005-08-09

W okresie zimowym dni bezchmurne zdarzają się stosunkowo rzadko. Często są one związane z adwekcją mroźnego powietrza o dużej przeźroczystości.

źródło: NKJP: Krzysztof Fortuniak: Miejska wyspa ciepła: podstawy energetyczne, studia eksperymentalne, modele numeryczne i statystyczne, 2003

2. skóry

Definicja

cecha skóry, która na skutek zmęczenia, choroby, strachu lub podeszłego wieku jest blada i napięta

Warianty

  • rzadziej przeźroczystość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • przezroczystość ciała, skóry, twarzy

Cytaty

Jest blada, trochę tylko różu na policzkach, ale nic nie jest w stanie złamać przezroczystości skóry.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Lewa, wspomnienie prawej, 2003

Czy mógł jej powiedzieć prawdę? Jak Hela miała trzy latka i zachorowała na zakażenie krwi. Jak leżała ledwo żywa w szpitalu na Niekłańskiej – blade do przezroczystości, wychudzone ciałko podłączone do kroplówki.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Uwikłanie, 2007

Pierwsze objawy anemii to: bladość, przeźroczystość skóry oraz spojówek i śluzówki jamy ustnej i gardła.

źródło: Internet: Jak pozbyć się anemii? (mporady.pl)

3. przekazu

Definicja

cecha czegoś, co jest łatwe do odczytania lub odgadnięcia i zrozumienia

Warianty

  • rzadziej przeźroczystość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejrzystość

Połączenia

  • przezroczystość sposobu wykonania czegoś, intencji, procedur władzy, zamiarów

Cytaty

Janek [Lipski] był metodologicznie uczniem szkoły lwowsko-warszawskiej: Ajdukiewicz, Kotarbiński, Ossowski, więc taka pewna przezroczystość wywodu, jasność, logika, rzeczowość. Więc była to przede wszystkim szkoła poprawnego myślenia i jednocześnie wielka umiejętność trzeźwej demitologizacji tego, co dookoła.

źródło: NKJP: Marcin Piasecki: Prezydent, Gazeta Wyborcza, 1996-06-24

Podporządkowanie dźwięku określonemu, stałemu rytmowi wprowadza wyraźne ograniczenia. Dodatkowo dążenie komunikatu reklamowego do prostoty i przeźroczystości formy przejawia się w uproszczeniu warstwy melicznej, w której podstawową zasadą staje się powtarzalność tych samych lub zbliżonych fraz muzycznych.

źródło: NKJP: Ewa Szczęsna: Poetyka reklamy, 2001

4. polityka

Definicja

cecha kogoś, kto jest uważany przez innych za osobę uczciwą i niechcącą niczego ukrywać

Warianty

  • rzadziej przeźroczystość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • przezroczystość człowieka, polityka

Cytaty

Byliśmy piękni jak dzieci [...], zapamiętałe w tym, co robią, zgodne ze sobą, czytelne aż do przezroczystości, jasne i czyste.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Kartki z białego zeszytu, 2008

W grudniu 1970 roku zamknęli się, niemal nie wychodzili z sali prób. Nie chcieli, żeby jakikolwiek ich gest został odczytany jako demonstracja. Ale nie wszyscy wierzą w ich przezroczystość.

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Scena, Gazeta Wyborcza, 1998-10-02

Oligarchowie z Partii Regionów od dawna już zwróceni są bardziej na zachód, gdzie chcą robić interesy i pieniądze, niż na wschód. Są pragmatyczni: najbardziej zależy im na uwiarygodnieniu się i przezroczystości.

źródło: NKJP: Jagienka Wilczak: Rewanż niebieskich, Polityka nr 2564, 2006

5. działania

Definicja

cecha czegoś, co świadczy o czyjej uczciwości i braku zamiaru ukrywania niewygodnych faktów

Warianty

  • rzadziej przeźroczystość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przejrzystość

Połączenia

  • pełna przezroczystość; przezroczystość finansowa
  • przezroczystość decyzji, działania, polityki, postępowania, procesu, sytuacji; cen, kosztów; budżetu, finansów publicznych, rynku, stosunków finansowych
  • przezroczystość w działaniu
  • przezroczystość i jawność; otwartość i przezroczystość, uczciwość i przezroczystość
  • brak; zasada przezroczystości
  • zapewnić/zapewniać, zwiększyć/zwiększać przezroczystość

Cytaty

Od paru miesięcy, gdy włączałem do porannej kawy radio, słyszałem [...] głosy mówiące o pełnej przejrzystości jako warunku sprawnego funkcjonowania gospodarki i wymiaru sprawiedliwości. Albo o pełnej przezroczystości działań rządu.

źródło: NKJP: Marek Bieńczyk: Przezroczystość, 2007

Czystość serca, przezroczystość duszy stały się pojęciami doniosłymi tyleż psychologicznie, co społecznie i politycznie.

źródło: NKJP: Marek Bieńczyk: Przezroczystość, 2007

Jak wiadomo, cywilna kontrola nad wojskiem jest, obok „przezroczystości” budżetu wojskowego, jednym z podstawowych kryteriów uczestnictwa w NATO-wskim programie „Partnerstwo dla pokoju'” i przyszłego członkostwa Polski w NATO.

źródło: NKJP: Edward Krzemień, Paweł Wroński: Armia poza kontrolą, Gazeta Wyborcza, 1994-03-29

Społeczeństwo żądało przeźroczystości procesu przekształceń własnościowych, żądało - i nadal żąda - wprowadzenia takiej instytucji, która mogłaby zapewnić przeźroczystość tego procesu.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.07.1998

Data ostatniej modyfikacji: 21.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json