UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

nazistowski

Chronologizacja

1945, NKJP
1961, SJPDor
1941, M. Norwid-Neugebauer, "Kampanja wrześniowa 1939 w Polsce", 1941.

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. nazistowski
nazistowski
nazistowski
nazistowskie
nazistowska
D. nazistowskiego
nazistowskiego
nazistowskiego
nazistowskiego
nazistowskiej
C. nazistowskiemu
nazistowskiemu
nazistowskiemu
nazistowskiemu
nazistowskiej
B. nazistowskiego
nazistowskiego
nazistowski
nazistowskie
nazistowską
N. nazistowskim
nazistowskim
nazistowskim
nazistowskim
nazistowską
Ms. nazistowskim
nazistowskim
nazistowskim
nazistowskim
nazistowskiej
W. nazistowski
nazistowski
nazistowski
nazistowskie
nazistowska
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. nazistowscy
nazistowscy
nazistowskie
nazistowskie
D. nazistowskich
nazistowskich
nazistowskich
nazistowskich
C. nazistowskim
nazistowskim
nazistowskim
nazistowskim
B. nazistowskich
nazistowskich
nazistowskich
nazistowskie
N. nazistowskimi
nazistowskimi
nazistowskimi
nazistowskimi
Ms. nazistowskich
nazistowskich
nazistowskich
nazistowskich
W. nazistowscy
nazistowscy
nazistowskie
nazistowskie

Pochodzenie

Od: nazista

1. związany z nazizmem

Definicja

związany z nazizmem

Wymowa

[nazistowski] lub pot. [nazistoski]

Cytaty

1.a ruch

Definicja

opowiadający się za nazizmem bądź go propagujący

Wymowa

[nazistowski] lub pot. [nazistoski]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hitlerowski

Połączenia

  • nazistowski dowódca, funkcjonariusz, ideolog, kolaborant, lekarz, minister, oficer, okupant, polityk, prominent, przestępca, rząd, szef czegoś, urzędnik, zbrodniarz; nazistowska grupa, organizacja, partia; nazistowskie ugrupowanie; nazistowscy dyplomaci, mordercy, naukowcy, oprawcy

Cytaty

Heydrich podkreślił przy tym, iż dotychczas najważniejszym zadaniem władz nazistowskich było „wyparcie ludności żydowskiej z poszczególnych dziedzin życia oraz z całej przestrzeni życiowej narodu niemieckiego”.

źródło: NKJP: Karol Grünberg, Bolesław Otręba: Joachim von Ribbentrop: szef hitlerowskiej dyplomacji, 1995

[...] Polska - z dywizjami wykrwawionymi na froncie wschodnim - zdana byłaby całkowicie na łaskę i niełaskę nazistowskiego dyktatora opętanego rasistowskim szaleństwem.

źródło: NKJP: Stanisław Żerko: Orzeł z szakala, Polityka, 2009-01-24

Na szczególną uwagę zasługuje artykuł H. Krausnicka wznawiający legendy głoszone o polityce zagranicznej Hitlera. Punktem wyjścia rozprawy jest przewrotna książka nazistowskiego urzędnika prasowego Fritza Hesse - „Gra o Niemcy” [...].

źródło: NKJP: Michał Sokolnicki: Na progu wojny, 1956

Ci, którzy pamiętają i ci, którzy zawsze będą kultywować pamięć rodaków uwięzionych podczas II wojny światowej przez nazistowskich oprawców w zakopiańskim więzieniu Gestapo, zjawili się na uroczystości upamiętniającej akcję uwolnienia 42 więźniów z celi przy ul. Nowotarskiej 37.

źródło: NKJP: (RAV): Ku pamięci, Dziennik Polski, 2005-01-17

1.b gest

Definicja

będący przejawem bądź świadectwem nazizmu

Wymowa

[nazistowski] lub pot. [nazistoski]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hitlerowski

Połączenia

  • nazistowski antysemityzm, atak, duch, emblemat, film, gest, ideał, materiał, mundur, okres, plan, program, salut, styl, symbol, system, terror, totalitaryzm, ustrój, więzień; nazistowska architektura, doktryna, eksterminacja kogoś, estetyka, filozofia, flaga, idea, ideologia, metoda, nazwa, ofiara, okupacja, pamiątka, polityka, prasa, siła, symbolika, swastyka, teoria, zagłada; nazistowskie barbarzyństwo, działanie, dzieło, okrucieństwo, pozdrowienie, plakaty, prawo; nazistowskie eksperymenty, obozy, obozy koncentracyjne, koncepcje, procesy, przekonania, represje, rozkazy, zbrodnie

Cytaty

Znak swastyki zdewaluował Hitler, obierając go za symbol ruchu narodowo-socjalistycznego. Swastyka nazistowska jest lewoskrętna, czyli generująca zniszczenie.

źródło: NKJP: Leszek Matela: Kod druidów i sekrety celtów, 2006

Adolf Hitler przed dzisiejszym Urzędem Miasta, na balkonie rząd osób z wyciągniętymi prawicami w nazistowskim geście pozdrowienia.

źródło: NKJP: Tomasz Słomczyński Aleksandra Dylejko: Świętojańskiej zazdrościła Gdyni cała Polska. Czy dzisiaj wciąż możemy być z niej dumni?, Dziennik Bałtycki, 2010-01-25

Policjanci jeszcze tego samego dnia ujęli sprawców. Przedstawiono im zarzuty o profanację miejsca kultu religijnego oraz publiczne propagowanie idei nazistowskich.

źródło: NKJP: (MP): Nowy krzyż, Dziennik Zachodni, 2002-07-17

Miało ich nie być, nazistowska zagłada miała na zawsze zniszczyć naród i świat żydowski, w tym świat chasydów, bo o nich mowa.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Tańczący dla Boga, Polityka, 2008-05-07

[...] pisał o młodzieńcu, który doświadczył nazistowskiej okupacji i niejednemu pomógł w ciężkiej chwili.

źródło: NKJP: Kwiatki Jana Pawła II, Dziennik Polski, 2002-08-16

1.c kraj

Definicja

taki, w którym panuje nazizm

Wymowa

[nazistowski] lub pot. [nazistoski]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa doktryny i poglądy polityczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hitlerowski

Połączenia

  • nazistowska Rzesza; nazistowskie Niemcy, państwo

Cytaty

Oficjalnie 26 października 1939 r. miasto wraz z powiatem zostało włączone do Rzeszy w ramach rejencji gdańskiej. Jak przystało na kraj nazistowski cała struktura administracyjna została przejęta przez ludzi z NSDAP.

źródło: NKJP: Piotr Paluchowski: Konfident w każdym zakładzie pracy..., Gazeta Tczewska, 2008-02-26

Polska, jako jedyny kraj europejski, była napadnięta i okupowana przez dwie totalitarne potęgi: nazistowskie Niemcy i komunistyczny Związek Sowiecki.

źródło: NKJP: Andrzej Przewoźnik: Zaczęło się w Polsce, Dziennik Zachodni, 2009-09-01

Adolf Hitler roztaczał wizję Tysiącletniej Rzeszy. Okazało się, że nazistowskie państwo przeżyło swego twórcę zaledwie o kilka dni.

źródło: NKJP: Adam Rymont: Ostatni tydzień, Dziennik Polski, 2005-05-06

Data ostatniej modyfikacji: 25.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json