UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kadzić

Chronologizacja

1455, SStp

Pochodzenie

psł. *kaditi 'palić, dymić'

1. palić

Definicja

palić coś, żeby powstał dym o intensywnym zapachu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

Na miejscu wita nas czarownica Tradycja, która kadzi zioła i lepi z gliny piękne anioły.

źródło: Internet: sromowce.pl

Kadząc jakimiś ziołami i trzymając się za ręce, kazaliśmy mu powtarzać na głos: Apage, pneuma misera.

źródło: NKJP: Jerzy Zaruba: Z pamiętników bywalca, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kadzę
kadzimy
2 os. kadzisz
kadzicie
3 os. kadzi
kadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kadziłem
+(e)m kadził
kadziłam
+(e)m kadziła
kadziłom
+(e)m kadziło
kadziliśmy
+(e)śmy kadzili
kadziłyśmy
+(e)śmy kadziły
2 os. kadziłeś
+(e)ś kadził
kadziłaś
+(e)ś kadziła
kadziłoś
+(e)ś kadziło
kadziliście
+(e)ście kadzili
kadziłyście
+(e)ście kadziły
3 os. kadził
kadziła
kadziło
kadzili
kadziły

bezosobnik: kadzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kadził
będę kadzić
będę kadziła
będę kadzić
będę kadziło
będę kadzić
będziemy kadzili
będziemy kadzić
będziemy kadziły
będziemy kadzić
2 os. będziesz kadził
będziesz kadzić
będziesz kadziła
będziesz kadzić
będziesz kadziło
będziesz kadzić
będziecie kadzili
będziecie kadzić
będziecie kadziły
będziecie kadzić
3 os. będzie kadził
będzie kadzić
będzie kadziła
będzie kadzić
będzie kadziło
będzie kadzić
będą kadzili
będą kadzić
będą kadziły
będą kadzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kadźmy
2 os. kadź
kadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kadziłbym
bym kadził
kadziłabym
bym kadziła
kadziłobym
bym kadziło
kadzilibyśmy
byśmy kadzili
kadziłybyśmy
byśmy kadziły
2 os. kadziłbyś
byś kadził
kadziłabyś
byś kadziła
kadziłobyś
byś kadziło
kadzilibyście
byście kadzili
kadziłybyście
byście kadziły
3 os. kadziłby
by kadził
kadziłaby
by kadziła
kadziłoby
by kadziło
kadziliby
by kadzili
kadziłyby
by kadziły

bezosobnik: kadzono by

bezokolicznik: kadzić

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kadząc

gerundium: kadzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kadzenie
kadzenia
D. kadzenia
kadzeń
C. kadzeniu
kadzeniom
B. kadzenie
kadzenia
N. kadzeniem
kadzeniami
Ms. kadzeniu
kadzeniach
W. kadzenie
kadzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kadzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kadzący
kadzący
kadzący
kadzące
kadząca
D. kadzącego
kadzącego
kadzącego
kadzącego
kadzącej
C. kadzącemu
kadzącemu
kadzącemu
kadzącemu
kadzącej
B. kadzącego
kadzącego
kadzący
kadzące
kadzącą
N. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącą
Ms. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kadzący
kadzący
kadzące
kadzące
D. kadzących
kadzących
kadzących
kadzących
C. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
B. kadzących
kadzących
kadzących
kadzące
N. kadzącymi
kadzącymi
kadzącymi
kadzącymi
Ms. kadzących
kadzących
kadzących
kadzących

imiesłów przymiotnikowy bierny: kadzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kadzony
kadzony
kadzony
kadzone
kadzona
D. kadzonego
kadzonego
kadzonego
kadzonego
kadzonej
C. kadzonemu
kadzonemu
kadzonemu
kadzonemu
kadzonej
B. kadzonego
kadzonego
kadzony
kadzone
kadzoną
N. kadzonym
kadzonym
kadzonym
kadzonym
kadzoną
Ms. kadzonym
kadzonym
kadzonym
kadzonym
kadzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kadzeni
kadzeni
kadzone
kadzone
D. kadzonych
kadzonych
kadzonych
kadzonych
C. kadzonym
kadzonym
kadzonym
kadzonym
B. kadzonych
kadzonych
kadzonych
kadzone
N. kadzonymi
kadzonymi
kadzonymi
kadzonymi
Ms. kadzonych
kadzonych
kadzonych
kadzonych

Składnia

bez ograniczeń + kadzić +
(CO | CZYM)

2. otaczać dymem

Definicja

otaczać lub napełniać wonnym dymem, paląc jakąś substancję

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  okadzać, okurzać

Cytaty

Wieczorem obchodzono całe gospodarstwo z ogniem i kadzono spalonymi ziołami każdy zakątek, przepędzając ciemne moce.

źródło: NKJP: Internet

Trzy tysiące lat wcześniej kadzono bogów Egiptu, a za czasów apostołów przywilej kadzenia zastrzeżony był dla cezarów.

źródło: NKJP: Tomasz Jaeschke: Nierządnice, o moim kapłaństwie i moim Kościele, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kadzę
kadzimy
2 os. kadzisz
kadzicie
3 os. kadzi
kadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kadziłem
+(e)m kadził
kadziłam
+(e)m kadziła
kadziłom
+(e)m kadziło
kadziliśmy
+(e)śmy kadzili
kadziłyśmy
+(e)śmy kadziły
2 os. kadziłeś
+(e)ś kadził
kadziłaś
+(e)ś kadziła
kadziłoś
+(e)ś kadziło
kadziliście
+(e)ście kadzili
kadziłyście
+(e)ście kadziły
3 os. kadził
kadziła
kadziło
kadzili
kadziły

bezosobnik: kadzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kadził
będę kadzić
będę kadziła
będę kadzić
będę kadziło
będę kadzić
będziemy kadzili
będziemy kadzić
będziemy kadziły
będziemy kadzić
2 os. będziesz kadził
będziesz kadzić
będziesz kadziła
będziesz kadzić
będziesz kadziło
będziesz kadzić
będziecie kadzili
będziecie kadzić
będziecie kadziły
będziecie kadzić
3 os. będzie kadził
będzie kadzić
będzie kadziła
będzie kadzić
będzie kadziło
będzie kadzić
będą kadzili
będą kadzić
będą kadziły
będą kadzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kadźmy
2 os. kadź
kadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kadziłbym
bym kadził
kadziłabym
bym kadziła
kadziłobym
bym kadziło
kadzilibyśmy
byśmy kadzili
kadziłybyśmy
byśmy kadziły
2 os. kadziłbyś
byś kadził
kadziłabyś
byś kadziła
kadziłobyś
byś kadziło
kadzilibyście
byście kadzili
kadziłybyście
byście kadziły
3 os. kadziłby
by kadził
kadziłaby
by kadziła
kadziłoby
by kadziło
kadziliby
by kadzili
kadziłyby
by kadziły

bezosobnik: kadzono by

bezokolicznik: kadzić

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kadząc

gerundium: kadzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kadzenie
kadzenia
D. kadzenia
kadzeń
C. kadzeniu
kadzeniom
B. kadzenie
kadzenia
N. kadzeniem
kadzeniami
Ms. kadzeniu
kadzeniach
W. kadzenie
kadzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kadzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kadzący
kadzący
kadzący
kadzące
kadząca
D. kadzącego
kadzącego
kadzącego
kadzącego
kadzącej
C. kadzącemu
kadzącemu
kadzącemu
kadzącemu
kadzącej
B. kadzącego
kadzącego
kadzący
kadzące
kadzącą
N. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącą
Ms. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kadzący
kadzący
kadzące
kadzące
D. kadzących
kadzących
kadzących
kadzących
C. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
B. kadzących
kadzących
kadzących
kadzące
N. kadzącymi
kadzącymi
kadzącymi
kadzącymi
Ms. kadzących
kadzących
kadzących
kadzących

odpowiednik aspektowy: okadzić

Składnia

bez ograniczeń + kadzić +
KOGO/CO + (CZYM)

3. chwalić

Definicja

pot. 
mówić komuś takie rzeczy i w taki sposób, żeby słysząc to czuł się przyjemnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dosładzać, słodzić
hiperonimy:  chwalić

Cytaty

Tak mi kadził, że będę wspaniałą radną, że uwierzyłam.

źródło: NKJP: Dorota Jesionek: Pani magister śpiewa, Wieczór Wybrzeża, 1999-05-14

Teraz stanie w otoczeniu pochlebców, którzy będą mu cały czas kadzić.

źródło: NKJP: Agata Pustułka: Czas..., Trybuna Śląska, 2001-10-08

– Znana jest pani życzliwość dla mieszkańców tej ulicy – kadził radny, tak jakby pani wiceprezydent nie miała serca dla całego Sącza.

źródło: NKJP: Henryk Szewczyk: Obrady pod żyrandolem, Gazeta Krakowska, 2006-06-28

Nie zrobiłem filmu, który ma kadzić. A wydaje mi się, że z większym zrozumieniem przyjęto go w Los Angeles niż tutaj.

źródło: NKJP: Wojciech Hentwig: Nie wyrosnę z Poznania, Polska Głos Wielkopolski, 2006-05-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kadzę
kadzimy
2 os. kadzisz
kadzicie
3 os. kadzi
kadzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kadziłem
+(e)m kadził
kadziłam
+(e)m kadziła
kadziłom
+(e)m kadziło
kadziliśmy
+(e)śmy kadzili
kadziłyśmy
+(e)śmy kadziły
2 os. kadziłeś
+(e)ś kadził
kadziłaś
+(e)ś kadziła
kadziłoś
+(e)ś kadziło
kadziliście
+(e)ście kadzili
kadziłyście
+(e)ście kadziły
3 os. kadził
kadziła
kadziło
kadzili
kadziły

bezosobnik: kadzono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę kadził
będę kadzić
będę kadziła
będę kadzić
będę kadziło
będę kadzić
będziemy kadzili
będziemy kadzić
będziemy kadziły
będziemy kadzić
2 os. będziesz kadził
będziesz kadzić
będziesz kadziła
będziesz kadzić
będziesz kadziło
będziesz kadzić
będziecie kadzili
będziecie kadzić
będziecie kadziły
będziecie kadzić
3 os. będzie kadził
będzie kadzić
będzie kadziła
będzie kadzić
będzie kadziło
będzie kadzić
będą kadzili
będą kadzić
będą kadziły
będą kadzić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. kadźmy
2 os. kadź
kadźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. kadziłbym
bym kadził
kadziłabym
bym kadziła
kadziłobym
bym kadziło
kadzilibyśmy
byśmy kadzili
kadziłybyśmy
byśmy kadziły
2 os. kadziłbyś
byś kadził
kadziłabyś
byś kadziła
kadziłobyś
byś kadziło
kadzilibyście
byście kadzili
kadziłybyście
byście kadziły
3 os. kadziłby
by kadził
kadziłaby
by kadziła
kadziłoby
by kadziło
kadziliby
by kadzili
kadziłyby
by kadziły

bezosobnik: kadzono by

bezokolicznik: kadzić

imiesłów przysłówkowy współczesny:

kadząc

gerundium: kadzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kadzenie
kadzenia
D. kadzenia
kadzeń
C. kadzeniu
kadzeniom
B. kadzenie
kadzenia
N. kadzeniem
kadzeniami
Ms. kadzeniu
kadzeniach
W. kadzenie
kadzenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: kadzący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. kadzący
kadzący
kadzący
kadzące
kadząca
D. kadzącego
kadzącego
kadzącego
kadzącego
kadzącej
C. kadzącemu
kadzącemu
kadzącemu
kadzącemu
kadzącej
B. kadzącego
kadzącego
kadzący
kadzące
kadzącą
N. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącą
Ms. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. kadzący
kadzący
kadzące
kadzące
D. kadzących
kadzących
kadzących
kadzących
C. kadzącym
kadzącym
kadzącym
kadzącym
B. kadzących
kadzących
kadzących
kadzące
N. kadzącymi
kadzącymi
kadzącymi
kadzącymi
Ms. kadzących
kadzących
kadzących
kadzących

Składnia

bez ograniczeń + kadzić +
(KOMU) + (ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE)
bez ograniczeń + kadzić +
MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 22.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json