Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *kaditi 'palić, dymić'
1. palić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Cytaty
|
Na miejscu wita nas czarownica Tradycja, która kadzi zioła i lepi z gliny piękne anioły. źródło: Internet: sromowce.pl |
|
|
Kadząc jakimiś ziołami i trzymając się za ręce, kazaliśmy mu powtarzać na głos: Apage, pneuma misera. źródło: NKJP: Jerzy Zaruba: Z pamiętników bywalca, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
kadzę |
kadzimy |
|||
| 2 os. |
kadzisz |
kadzicie |
|||
| 3 os. |
kadzi |
kadzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kadziłem +(e)m kadził |
kadziłam +(e)m kadziła |
kadziłom +(e)m kadziło |
kadziliśmy +(e)śmy kadzili |
kadziłyśmy +(e)śmy kadziły |
| 2 os. |
kadziłeś +(e)ś kadził |
kadziłaś +(e)ś kadziła |
kadziłoś +(e)ś kadziło |
kadziliście +(e)ście kadzili |
kadziłyście +(e)ście kadziły |
| 3 os. |
kadził |
kadziła |
kadziło |
kadzili |
kadziły |
bezosobnik: kadzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę kadził będę kadzić |
będę kadziła będę kadzić |
będę kadziło będę kadzić |
będziemy kadzili będziemy kadzić |
będziemy kadziły będziemy kadzić |
| 2 os. |
będziesz kadził będziesz kadzić |
będziesz kadziła będziesz kadzić |
będziesz kadziło będziesz kadzić |
będziecie kadzili będziecie kadzić |
będziecie kadziły będziecie kadzić |
| 3 os. |
będzie kadził będzie kadzić |
będzie kadziła będzie kadzić |
będzie kadziło będzie kadzić |
będą kadzili będą kadzić |
będą kadziły będą kadzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
kadźmy |
|
| 2 os. |
kadź |
kadźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kadziłbym bym kadził |
kadziłabym bym kadziła |
kadziłobym bym kadziło |
kadzilibyśmy byśmy kadzili |
kadziłybyśmy byśmy kadziły |
| 2 os. |
kadziłbyś byś kadził |
kadziłabyś byś kadziła |
kadziłobyś byś kadziło |
kadzilibyście byście kadzili |
kadziłybyście byście kadziły |
| 3 os. |
kadziłby by kadził |
kadziłaby by kadziła |
kadziłoby by kadziło |
kadziliby by kadzili |
kadziłyby by kadziły |
bezosobnik: kadzono by
bezokolicznik: kadzić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
kadząc
gerundium: kadzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | kadzenie |
kadzenia |
| D. | kadzenia |
kadzeń |
| C. | kadzeniu |
kadzeniom |
| B. | kadzenie |
kadzenia |
| N. | kadzeniem |
kadzeniami |
| Ms. | kadzeniu |
kadzeniach |
| W. | kadzenie |
kadzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: kadzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | kadzący |
kadzący |
kadzący |
kadzące |
kadząca |
| D. | kadzącego |
kadzącego |
kadzącego |
kadzącego |
kadzącej |
| C. | kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącej |
| B. | kadzącego |
kadzącego |
kadzący |
kadzące |
kadzącą |
| N. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącą |
| Ms. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | kadzący |
kadzący |
kadzące |
kadzące |
| D. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzących |
| C. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
| B. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzące |
| N. | kadzącymi |
kadzącymi |
kadzącymi |
kadzącymi |
| Ms. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzących |
imiesłów przymiotnikowy bierny: kadzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | kadzony |
kadzony |
kadzony |
kadzone |
kadzona |
| D. | kadzonego |
kadzonego |
kadzonego |
kadzonego |
kadzonej |
| C. | kadzonemu |
kadzonemu |
kadzonemu |
kadzonemu |
kadzonej |
| B. | kadzonego |
kadzonego |
kadzony |
kadzone |
kadzoną |
| N. | kadzonym |
kadzonym |
kadzonym |
kadzonym |
kadzoną |
| Ms. | kadzonym |
kadzonym |
kadzonym |
kadzonym |
kadzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | kadzeni |
kadzeni |
kadzone |
kadzone |
| D. | kadzonych |
kadzonych |
kadzonych |
kadzonych |
| C. | kadzonym |
kadzonym |
kadzonym |
kadzonym |
| B. | kadzonych |
kadzonych |
kadzonych |
kadzone |
| N. | kadzonymi |
kadzonymi |
kadzonymi |
kadzonymi |
| Ms. | kadzonych |
kadzonych |
kadzonych |
kadzonych |
Składnia
|
+ | kadzić | + |
(CO | CZYM)
|
2. otaczać dymem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Cytaty
|
Wieczorem obchodzono całe gospodarstwo z ogniem i kadzono spalonymi ziołami każdy zakątek, przepędzając ciemne moce. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Trzy tysiące lat wcześniej kadzono bogów Egiptu, a za czasów apostołów przywilej kadzenia zastrzeżony był dla cezarów. źródło: NKJP: Tomasz Jaeschke: Nierządnice, o moim kapłaństwie i moim Kościele, 2006 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
kadzę |
kadzimy |
|||
| 2 os. |
kadzisz |
kadzicie |
|||
| 3 os. |
kadzi |
kadzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kadziłem +(e)m kadził |
kadziłam +(e)m kadziła |
kadziłom +(e)m kadziło |
kadziliśmy +(e)śmy kadzili |
kadziłyśmy +(e)śmy kadziły |
| 2 os. |
kadziłeś +(e)ś kadził |
kadziłaś +(e)ś kadziła |
kadziłoś +(e)ś kadziło |
kadziliście +(e)ście kadzili |
kadziłyście +(e)ście kadziły |
| 3 os. |
kadził |
kadziła |
kadziło |
kadzili |
kadziły |
bezosobnik: kadzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę kadził będę kadzić |
będę kadziła będę kadzić |
będę kadziło będę kadzić |
będziemy kadzili będziemy kadzić |
będziemy kadziły będziemy kadzić |
| 2 os. |
będziesz kadził będziesz kadzić |
będziesz kadziła będziesz kadzić |
będziesz kadziło będziesz kadzić |
będziecie kadzili będziecie kadzić |
będziecie kadziły będziecie kadzić |
| 3 os. |
będzie kadził będzie kadzić |
będzie kadziła będzie kadzić |
będzie kadziło będzie kadzić |
będą kadzili będą kadzić |
będą kadziły będą kadzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
kadźmy |
|
| 2 os. |
kadź |
kadźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kadziłbym bym kadził |
kadziłabym bym kadziła |
kadziłobym bym kadziło |
kadzilibyśmy byśmy kadzili |
kadziłybyśmy byśmy kadziły |
| 2 os. |
kadziłbyś byś kadził |
kadziłabyś byś kadziła |
kadziłobyś byś kadziło |
kadzilibyście byście kadzili |
kadziłybyście byście kadziły |
| 3 os. |
kadziłby by kadził |
kadziłaby by kadziła |
kadziłoby by kadziło |
kadziliby by kadzili |
kadziłyby by kadziły |
bezosobnik: kadzono by
bezokolicznik: kadzić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
kadząc
gerundium: kadzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | kadzenie |
kadzenia |
| D. | kadzenia |
kadzeń |
| C. | kadzeniu |
kadzeniom |
| B. | kadzenie |
kadzenia |
| N. | kadzeniem |
kadzeniami |
| Ms. | kadzeniu |
kadzeniach |
| W. | kadzenie |
kadzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: kadzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | kadzący |
kadzący |
kadzący |
kadzące |
kadząca |
| D. | kadzącego |
kadzącego |
kadzącego |
kadzącego |
kadzącej |
| C. | kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącej |
| B. | kadzącego |
kadzącego |
kadzący |
kadzące |
kadzącą |
| N. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącą |
| Ms. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | kadzący |
kadzący |
kadzące |
kadzące |
| D. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzących |
| C. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
| B. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzące |
| N. | kadzącymi |
kadzącymi |
kadzącymi |
kadzącymi |
| Ms. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzących |
odpowiednik aspektowy: okadzić
Składnia
|
+ | kadzić | + |
KOGO/CO +
(CZYM)
|
3. chwalić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Tak mi kadził, że będę wspaniałą radną, że uwierzyłam. źródło: NKJP: Dorota Jesionek: Pani magister śpiewa, Wieczór Wybrzeża, 1999-05-14 |
|
|
Teraz stanie w otoczeniu pochlebców, którzy będą mu cały czas kadzić. źródło: NKJP: Agata Pustułka: Czas..., Trybuna Śląska, 2001-10-08 |
|
|
– Znana jest pani życzliwość dla mieszkańców tej ulicy – kadził radny, tak jakby pani wiceprezydent nie miała serca dla całego Sącza. źródło: NKJP: Henryk Szewczyk: Obrady pod żyrandolem, Gazeta Krakowska, 2006-06-28 |
|
|
Nie zrobiłem filmu, który ma kadzić. A wydaje mi się, że z większym zrozumieniem przyjęto go w Los Angeles niż tutaj. źródło: NKJP: Wojciech Hentwig: Nie wyrosnę z Poznania, Polska Głos Wielkopolski, 2006-05-23 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
kadzę |
kadzimy |
|||
| 2 os. |
kadzisz |
kadzicie |
|||
| 3 os. |
kadzi |
kadzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kadziłem +(e)m kadził |
kadziłam +(e)m kadziła |
kadziłom +(e)m kadziło |
kadziliśmy +(e)śmy kadzili |
kadziłyśmy +(e)śmy kadziły |
| 2 os. |
kadziłeś +(e)ś kadził |
kadziłaś +(e)ś kadziła |
kadziłoś +(e)ś kadziło |
kadziliście +(e)ście kadzili |
kadziłyście +(e)ście kadziły |
| 3 os. |
kadził |
kadziła |
kadziło |
kadzili |
kadziły |
bezosobnik: kadzono
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę kadził będę kadzić |
będę kadziła będę kadzić |
będę kadziło będę kadzić |
będziemy kadzili będziemy kadzić |
będziemy kadziły będziemy kadzić |
| 2 os. |
będziesz kadził będziesz kadzić |
będziesz kadziła będziesz kadzić |
będziesz kadziło będziesz kadzić |
będziecie kadzili będziecie kadzić |
będziecie kadziły będziecie kadzić |
| 3 os. |
będzie kadził będzie kadzić |
będzie kadziła będzie kadzić |
będzie kadziło będzie kadzić |
będą kadzili będą kadzić |
będą kadziły będą kadzić |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
kadźmy |
|
| 2 os. |
kadź |
kadźcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
kadziłbym bym kadził |
kadziłabym bym kadziła |
kadziłobym bym kadziło |
kadzilibyśmy byśmy kadzili |
kadziłybyśmy byśmy kadziły |
| 2 os. |
kadziłbyś byś kadził |
kadziłabyś byś kadziła |
kadziłobyś byś kadziło |
kadzilibyście byście kadzili |
kadziłybyście byście kadziły |
| 3 os. |
kadziłby by kadził |
kadziłaby by kadziła |
kadziłoby by kadziło |
kadziliby by kadzili |
kadziłyby by kadziły |
bezosobnik: kadzono by
bezokolicznik: kadzić
imiesłów przysłówkowy współczesny:
kadząc
gerundium: kadzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | kadzenie |
kadzenia |
| D. | kadzenia |
kadzeń |
| C. | kadzeniu |
kadzeniom |
| B. | kadzenie |
kadzenia |
| N. | kadzeniem |
kadzeniami |
| Ms. | kadzeniu |
kadzeniach |
| W. | kadzenie |
kadzenia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: kadzący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | kadzący |
kadzący |
kadzący |
kadzące |
kadząca |
| D. | kadzącego |
kadzącego |
kadzącego |
kadzącego |
kadzącej |
| C. | kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącemu |
kadzącej |
| B. | kadzącego |
kadzącego |
kadzący |
kadzące |
kadzącą |
| N. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącą |
| Ms. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | kadzący |
kadzący |
kadzące |
kadzące |
| D. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzących |
| C. | kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
kadzącym |
| B. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzące |
| N. | kadzącymi |
kadzącymi |
kadzącymi |
kadzącymi |
| Ms. | kadzących |
kadzących |
kadzących |
kadzących |
Składnia
|
+ | kadzić | + |
(KOMU) +
(ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE)
|
|
+ | kadzić | + |
MOWA WPROST
|