UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zdrętwieć

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zdrętwieję
 zdrętwiejemy
2 os. zdrętwiejesz
 zdrętwiejecie
3 os. zdrętwieje
 zdrętwieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zdrętwiałem
+(e)m zdrętwiał
 zdrętwiałam
+(e)m zdrętwiała
 zdrętwiałom
+(e)m zdrętwiało
 zdrętwieliśmy
+(e)śmy zdrętwieli
 zdrętwiałyśmy
+(e)śmy zdrętwiały
2 os. zdrętwiałeś
+(e)ś zdrętwiał
 zdrętwiałaś
+(e)ś zdrętwiała
 zdrętwiałoś
+(e)ś zdrętwiało
 zdrętwieliście
+(e)ście zdrętwieli
 zdrętwiałyście
+(e)ście zdrętwiały
3 os. zdrętwiał
 zdrętwiała
 zdrętwiało
 zdrętwieli
 zdrętwiały

bezosobnik: zdrętwiano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zdrętwiejmy
2 os. zdrętwiej
 zdrętwiejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zdrętwiałbym
bym zdrętwiał
 zdrętwiałabym
bym zdrętwiała
 zdrętwiałobym
bym zdrętwiało
 zdrętwielibyśmy
byśmy zdrętwieli
 zdrętwiałybyśmy
byśmy zdrętwiały
2 os. zdrętwiałbyś
byś zdrętwiał
 zdrętwiałabyś
byś zdrętwiała
 zdrętwiałobyś
byś zdrętwiało
 zdrętwielibyście
byście zdrętwieli
 zdrętwiałybyście
byście zdrętwiały
3 os. zdrętwiałby
by zdrętwiał
 zdrętwiałaby
by zdrętwiała
 zdrętwiałoby
by zdrętwiało
 zdrętwieliby
by zdrętwieli
 zdrętwiałyby
by zdrętwiały

bezosobnik: zdrętwiano by

bezokolicznik: zdrętwieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zdrętwiawszy

gerundium: zdrętwienie

odpowiednik aspektowy: drętwieć

1. z zimna

Definicja

stać się pozbawionym czucia na skutek negatywnych doznań zmysłowych lub działania siły fizycznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odrętwieć, ścierpnąć

Połączenia

  • noga, ręka komuś zdrętwiała

Cytaty

[...] palce dłoni [...] zdążyły zdrętwieć wszystkim.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Kark mi rzeczywiście zdrętwiał i miałem wrażenie, że głowę mam osadzoną na jakimś martwym pniaku [...].

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Ból zaraz ustąpi, ale najlepiej niech pani zmienia pozycje. Inaczej stopy zdrętwieją i nie będzie pani mogła wstać.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Jego mięśnie zdrętwiały od wielogodzinnego bezruchu.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007

Był rozgrzany, wskoczył do wody i… zdrętwiał z zimna.

źródło: NKJP: Gibraltar Rafała, Dziennik Polski, 2008-08-23

Składnia

bez ograniczeń + zdrętwieć +
(KOMU) + (od CZEGO | z CZEGO)

2. ze strachu

Definicja

doznać nagle uczucia strachu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skóra ścierpła, ścierpnąć

Połączenia

  • ktoś jest zdrętwiały ze strachu

Cytaty

[...] jeżeli na kogoś krzyknę i podniosę pałkę, ten zdrętwieje z przerażenia, a potem zacznie uciekać.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Szachinszach, 2005

- Nie wiem, o kim mówisz - powiedział, choć wiedział doskonale. Gdzie go mogła widzieć z Ireną? - myślał gorączkowo i zdrętwiał z przerażenia, bo przypomniał sobie właśnie mijający ich samochód [...].

źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967

Zdrętwiała na dźwięk swego głosu.

źródło: NKJP: Mija Kabat: Kontrakt panny Brandt, 2009

Składnia

bez ograniczeń + zdrętwieć +
z CZEGO | na CO
Data ostatniej modyfikacji: 31.07.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN