UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dopalić

Chronologizacja

1638, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopalę
dopalimy
2 os. dopalisz
dopalicie
3 os. dopali
dopalą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopaliłem
+(e)m dopalił
dopaliłam
+(e)m dopaliła
dopaliłom
+(e)m dopaliło
dopaliliśmy
+(e)śmy dopalili
dopaliłyśmy
+(e)śmy dopaliły
2 os. dopaliłeś
+(e)ś dopalił
dopaliłaś
+(e)ś dopaliła
dopaliłoś
+(e)ś dopaliło
dopaliliście
+(e)ście dopalili
dopaliłyście
+(e)ście dopaliły
3 os. dopalił
dopaliła
dopaliło
dopalili
dopaliły

bezosobnik: dopalono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dopalmy
2 os. dopal
dopalcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dopaliłbym
bym dopalił
dopaliłabym
bym dopaliła
dopaliłobym
bym dopaliło
dopalilibyśmy
byśmy dopalili
dopaliłybyśmy
byśmy dopaliły
2 os. dopaliłbyś
byś dopalił
dopaliłabyś
byś dopaliła
dopaliłobyś
byś dopaliło
dopalilibyście
byście dopalili
dopaliłybyście
byście dopaliły
3 os. dopaliłby
by dopalił
dopaliłaby
by dopaliła
dopaliłoby
by dopaliło
dopaliliby
by dopalili
dopaliłyby
by dopaliły

bezosobnik: dopalono by

bezokolicznik: dopalić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: dopaliwszy

gerundium: dopalenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dopalenie
dopalenia
D. dopalenia
dopaleń
C. dopaleniu
dopaleniom
B. dopalenie
dopalenia
N. dopaleniem
dopaleniami
Ms. dopaleniu
dopaleniach
W. dopalenie
dopalenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: dopalony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dopalony
dopalony
dopalony
dopalone
dopalona
D. dopalonego
dopalonego
dopalonego
dopalonego
dopalonej
C. dopalonemu
dopalonemu
dopalonemu
dopalonemu
dopalonej
B. dopalonego
dopalonego
dopalony
dopalone
dopaloną
N. dopalonym
dopalonym
dopalonym
dopalonym
dopaloną
Ms. dopalonym
dopalonym
dopalonym
dopalonym
dopalonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dopaleni
dopaleni
dopalone
dopalone
D. dopalonych
dopalonych
dopalonych
dopalonych
C. dopalonym
dopalonym
dopalonym
dopalonym
B. dopalonych
dopalonych
dopalonych
dopalone
N. dopalonymi
dopalonymi
dopalonymi
dopalonymi
Ms. dopalonych
dopalonych
dopalonych
dopalonych

odpowiednik aspektowy: dopalać

Pochodzenie

Zob. palić

1. budynek

Definicja

dokończyć niszczenie czegoś ogniem

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Żołnierze włoscy [...] rozpoczęli rabunki, a w końcu dopalili ocalałe budynki.

źródło: Internet: wleninfo.pl

W nocy z piątku na sobotę nieznani sprawcy dopalili tęczę na Placu Zbawiciela w Warszawie. Instalacja artystyczna autorstwa Julity Wójcik powstała przy współpracy 1000 osób.

źródło: Internet: queer.pl

Najpierw następuje osuszenie odpadów [...], a następnie właściwe spalanie oraz ewentualne dopalenie niespalonych całkowicie produktów.

źródło: NKJP: Czesława Rosik-Dulewska: Podstawy gospodarki odpadami, 1999

Składnia

bez ograniczeń + dopalić +
CO

2. papierosa

Definicja

dokończyć palenie papierosa, fajki lub innego podobnego przedmiotu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Połączenia

  • dopalić papierosa

Cytaty

Cóż, stary człowiek zauważył zapewne, że niemiecki oficer zapalił papierosa [...]. Pewnie ma nadzieję, że młody oficer nie dopali do końca papierosa, że ciśnie gdzieś niedbale niedopałek zgnieciony butem.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Ojciec zdążył już zapalić cygaro. Zanim je dopali, będzie jeszcze kawa i likier [...].

źródło: NKJP: Max Cegielski: Apokalipso, 2004

[...] tynkarz idzie na papierosa i już nie wraca. Niedopałek znaleziony na ziemi chce dopalić stolarz, ale gdy się po niego schyla, spostrzega, że nie on jeden ma na niego chrapkę.

źródło: NKJP: M. Fitzner: Tytus, Romek i A’Tomek: Tytus 2009 (2), Esensja, 2009-08-21

Składnia

bez ograniczeń + dopalić +
CO

3. tłuszcz

Definicja

środ. 
w środowisku osób ćwiczących na siłownik: dokończyć proces pozbywania się nadmiaru tkanki tłuszczowej

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Cytaty

[...] chcę dopalić resztki tłuszczu, a że mieszkam na 11 piętrze, to tak sobie ostatnio pomyślałem, że to wykorzystam i zacznę biegać po schodach. Co o tym myślicie, czy pomoże mi to dopalić tłuszcz na brzuchu?

źródło: Internet: menshealth.pl

[...] nie jestem specjalnie otłuszczony, chociaż lekko muszę brzuch dopalić.

źródło: Internet: sfd.pl

Składnia

bez ograniczeń + dopalić +
CO

4. w fotografii

Definicja

fot. 
oświetlić dodatkowo lampą błyskową

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka fotografia

Cytaty

Przydałoby się przyciąć to zdjęcie, bo za dużo tu liści, które psują efekt. Dodatkowo [...] śliwki są w cieniu, co też kiepsko wygląda. Jeżeli te śliwki są jeszcze na drzewie, to radzę się wybrać na działkę i dopalić je trochę lampą od spodu.

źródło: NKJP: Internet

Na razie największy problem sprawia mi zrobienie zdjęcia, na którym w centralnej części kadru jest okno (za oknem dość jasno), a reszta kadru to wnętrze pokoju. No i chcę fleszem dopalić to wnętrze pokoju, aby też było jasne, ale ciągle wychodzi za ciemne.

źródło: Internet: pl.rec.foto.cyfrowa.narkive.com

[...] możesz ustawić dowolny czas i przesłonę, lampa powinna dopalić pierwszy plan i jeżeli starczy jej mocy, to ekspozycja powinna być poprawna...

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + dopalić +
CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json