UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ćwiek

Chronologizacja

1461, SStp

Pochodzenie

śr.-w.-niem. zwëc 'gwóźdź w środku tarczy'

1. gwóźdź

Definicja

duży gwóźdź z szeroką główką

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gwóźdź

Cytaty

Starzec [...] wbił w ścianę spory ćwiek, którego wypukła główka była doskonale widoczna na jasnym tle.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Zdarzały się i inne formy obelgi za pomocą symboli; w gminie janiskiej odbywało się wesele; w czasie obchodu jeden z weselników przybił ćwiekiem dziurawy kalosz do wrót chaty pana młodego.

źródło: NKJP: Jak Litwin z Litwinem, Dziennik Polski, 2003-04-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ćwiek
ćwieki
D. ćwieka
ćwieków
C. ćwiekowi
ćwiekom
B. ćwiek
ćwieki
N. ćwiekiem
ćwiekami
Ms. ćwieku
ćwiekach
W. ćwieku
ćwieki

2. ozdoba

Definicja

metalowy kolec używany do ozdabiania ubrań i innych przedmiotów lub części ciała

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Połączenia

  • metalowy, srebrny ćwiek
  • nabijać ćwiekami

Cytaty

Chłopcy byli bici pasami nabitymi ćwiekami, jeden z nich został poważnie zraniony nożem w oko i nos.

źródło: NKJP: (JETA): Pobici pod ratuszem, Dziennik Bałtycki, 2011

Geralt jeszcze raz przetarł rękawem srebrne ćwieki kurtki i klamrę pasa, przyczesał palcami spięte czystą opaską włosy i oczyścił buty, pocierając jedną cholewkę o drugą.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

Ważnym elementem stroju w Krakowskiem a także [...] na Podhalu stała się skóra, zdobiona metalowymi ćwiekami i klamrami.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Miała małe i czarne jak węgielki oczy, ostry nosek i pomalowane siną szminką wąskie usta, jej prawe ucho przekłute było srebrnymi ćwiekami w kilku miejscach, a skórzana czarna kurtka, wąskie spodnie i glany sprawiały, że wyglądała jak miłośniczka heavy metalu [...].

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ćwiek
ćwieki
D. ćwieka
ćwieków
C. ćwiekowi
ćwiekom
B. ćwiek
ćwieki
N. ćwiekiem
ćwiekami
Ms. ćwieku
ćwiekach
W. ćwieku
ćwieki

3. głupek

Definicja

pot.  pejorat. 
mężczyzna uważany przez mówiącego za wyjątkowo głupiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka określenia człowieka ze względu na jego działalność intelektualną

Relacje znaczeniowe

synonimy:  debil, dekiel, dzięcioł, idiota, kretyn

Cytaty

Ćwieku, że zapytam z czystej ciekawości, widziałeś kiedyś słownik ortograficzny?

źródło: NKJP: Internet

Ty w ogóle, ćwieku, znałeś chociaż jednego natywnego Niemca z którym mogłeś swobodnie rozmawiać, czy szczelnie zamknąłeś się w środowisku kolorowych i białych imigrantów, a niemiecki poznawałeś z książek i gazet?

źródło: NKJP: Internet

Jak chcesz być lub jesteś ćwiekiem, co płaci innym frajerom za, jak na razie, żenujący ochłap, to twoja sprawa.

źródło: Internet: wykop.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ćwiek
ćwiekowie
ndepr
ćwieki
depr
D. ćwieka
ćwieków
C. ćwiekowi
ćwiekom
B. ćwieka
ćwieków
N. ćwiekiem
ćwiekami
Ms. ćwieku
ćwiekach
W. ćwieku
ćwiekowie
ndepr
ćwieki
depr

Frazeologizmy

ktoś/coś zabił/zabiło ćwieka komuś
Data ostatniej modyfikacji: 08.07.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json