UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

arcykapłan

Chronologizacja

2 połowa XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. arcykapłan
arcykapłani
ndepr
arcykapłany
depr
D. arcykapłana
arcykapłanów
C. arcykapłanowi
arcykapłanom
B. arcykapłana
arcykapłanów
N. arcykapłanem
arcykapłanami
Ms. arcykapłanie
arcykapłanach
W. arcykapłanie
arcykapłani
ndepr
arcykapłany
depr

Pochodzenie

Od: arcy- (z gr. archi- 'główny, naczelny; pierwotny, początkowy', por. gr. archḗ 'początek') i kapłan (zob.).

1. egipski

Definicja

główny kapłan w religiach starożytnego Wschodu, sprawujący najwyższą władzę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kapłan

Cytaty

Dumnie wyprostowany Herhor, arcykapłan Amona, czekał w olbrzymiej bramie na Ramzesa XIII, następcę zmarłego władcy. Paląc przed nim kadzidło nie raczył nawet spojrzeć na niego.

źródło: NKJP: W Egipcie faraona: Dziennik Polski, 2001-01-13

Do młodego faraona przychodzą przedstawiciele najwyższej rady arcykapłanów.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1961

Codziennie arcykapłan przesyła faraonowi zlecenia boga Amona. Tego nie czyń, rób tamto..

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

I jak kiedyś żyli w Egipcie bogaci faraoni i arcykapłani, na których pracowały masy niewolników, tak i dziś mamy przepaść między opływającą złotem elitą i chodzącymi boso rolnikami.

źródło: NKJP: Współpracownik: Pięcia funta sfink, Tygodnik Ciechanowski, 2006-08-25

2. żydowski

Definicja

główny kapłan w starożytnym Izraelu, będący pośrednikiem między Bogiem a Izraelem, sprawujący opiekę nad Świątynią Jerozolimską

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół osoby związane z religią i kościołem

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kapłan

Połączenia

  • żydowski arcykapłan
  • pierwszy arcykapłan
  • arcykapłan Jerozolimy
  • arcykapłani i faryzeusze, arcykapłani i uczeni w Piśmie, arcykapłani i starsi, kapłani i arcykapłani,
  • sługa; stanowisko arcykapłana

Cytaty

Przed wejściem do świątyni stał ołtarz odlany z brązu oraz duża misa miedziana z wodą. Tam tylko, na dziedzińcu, ludowi wolno było się modlić, podczas gdy arcykapłan składał Jahwe ofiary ze zwierząt.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

W pojęciu pobożnego Żyda Bóg jest Najświętszym, Wszechmogącym, jedynym Panem, Władcą. Jego imię mógł wymówić tylko raz w roku arcykapłan w [...] Świątyni Jerozolimskiej [...].

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Medytacje Jerozolimskie - Świadectwo pielgrzyma, 2010

W opinii arcykapłanów i starszyzny ludu, jak Ewangelie nazywają żydowską elitę władzy, Jezus nie dorastał do wykreowanego wzoru Mesjasza, będącego w stanie sprostać wyzwaniu czasów.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta. Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

Data ostatniej modyfikacji: 23.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json