UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ruchomy

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. ruchomy
ruchomy
ruchomy
ruchome
ruchoma
D. ruchomego
ruchomego
ruchomego
ruchomego
ruchomej
C. ruchomemu
ruchomemu
ruchomemu
ruchomemu
ruchomej
B. ruchomego
ruchomego
ruchomy
ruchome
ruchomą
N. ruchomym
ruchomym
ruchomym
ruchomym
ruchomą
Ms. ruchomym
ruchomym
ruchomym
ruchomym
ruchomej
W. ruchomy
ruchomy
ruchomy
ruchome
ruchoma
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. ruchomi
ruchomi
ruchome
ruchome
D. ruchomych
ruchomych
ruchomych
ruchomych
C. ruchomym
ruchomym
ruchomym
ruchomym
B. ruchomych
ruchomych
ruchomych
ruchome
N. ruchomymi
ruchomymi
ruchomymi
ruchomymi
Ms. ruchomych
ruchomych
ruchomych
ruchomych
W. ruchomi
ruchomi
ruchome
ruchome

Pochodzenie

Pierwotny imiesłów bierny czasu teraźniejszego od niezachowanych w językach słowiańskich kontynuantów psł. *rusti 'ryć, kopać, kopiąc przewracać, poruszać (np. ziemię)', utworzony jak rzekomy od rzec (Bor). Por. ruszyć

1. dobytek

Definicja

taki, który może zmieniać swoje miejsce lub położenie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nieruchomy

Połączenia

  • ruchomy aparat (ortodontyczny), dobytek, sprzęt (medyczny); akcent; ruchoma czcionka, dekoracja, rzeźba, ściana, ścianka, wieża (oblężnicza), wyrzutnia (rakiet); ruchome elementy (garderoby), meble, przedmioty; majątek ruchomy; łączność, telefonia ruchoma; mienie ruchome; rzeczy, zabytki ruchome

Cytaty

Oprócz sprzętów ruchomych złodzieje wynieśli praktycznie wszystko, co dało się wykręcić, wyłamać lub wyrwać.

źródło: NKJP: ROJ PG: Słupca, Gazeta Poznańska, 2002-03-12

Przedmiotem najmu mogą być zarówno rzeczy ruchome, jak i nieruchomości.

źródło: NKJP: Bogusław Kaczmarek: Współdziałanie przedsiębiorstw w gospodarce rynkowej, 2000

Większość nastolatków nie ma jeszcze ósemek, a mimo to, jeśli nie udało się skorygować zgryzu aparatem ruchomym, można im założyć stały.

źródło: NKJP: AZG: Aparat na zęby, Trybuna Śląska, 2002-03-29

Kamera jest ruchoma - podobnie jak zawartość fotoradarów przenoszona jest często w nowe miejsca.

źródło: NKJP: Kamera w lesie, komunalny.pl, 2009-07-03

2. cel

Definicja

taki, który znajduje się w ruchu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  nieruchomy

Połączenia

  • ruchomy patrol (policji); cel, cień, obiekt, punkt; ruchome światło

Cytaty

Maltańska Służba Medyczna wystawi 8 patroli ruchomych, które zapewnią ewakuację osób wymagających pomocy lekarskiej do stałego punktu medycznego położonego w sali widowiskowej.

źródło: NKJP: ŁU: Najważniejszy punkt, Trybuna Śląska, 2002-08-10

Z 10 lub 50 metrów należy strzelić do ruchomego celu, który 30 razy przesuwa się z jednej strony na drugą wolno, a 30 razy szybko.

źródło: NKJP: Mistrz Łukasz Czapla - strzelec spod znaku Strzelca, Dziennik Polski, 2008-12-20

Te punktowe światła są ruchome, przesuwają się po scenie, wydobywają z mroku coraz to inny jej fragment [...].

źródło: NKJP: Alina Kowalczykowa: Dramat i teatr romantyczny, 1997

3. staw

Definicja

taki, który ma możliwość ruchu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • ruchomy staw (kolanowy); chodnik, most, pomost; obraz, obrazek; ruchoma bieżnia, głowica, platforma, scena, tarcza, taśma (produkcyjna); figura, figurka, rzeźba, szopka; ruchome połączenie (kości); zdjęcie; ruchome elementy (organów), skrzydła (wiatraka)

Cytaty

Dzięki szklanej ścianie i ruchomej scenie akcja bez konieczności opuszczania kurtyny przenosi się z salonu generałowej do ogrodu.

źródło: NKJP: Grzegorz Zasępa: Płatonow, Trybuna Śląska, 2001-03-28

Badania zostały przeprowadzone na specjalnie przygotowanych ruchomych bieżniach treningowych.

źródło: NKJP: Jacek Rodzeń: Człowiek - istota oszczędna, Gazeta Krakowska, 2007-07-20

Głowa jest w pełni ruchoma, dzięki dwóm pierwszym silnie zmienionym kręgom szyjnym [...].

źródło: NKJP: Internet

4. procent

Definicja

taki, który ulega zmianom lub wahaniom

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ruchomy dodatek; ruchoma premia, stawka; ruchome oprocentowanie

Cytaty

Pensja górnicza składa się z mniej więcej 30 procent nieruchomych i 70 procent ruchomych stawek.

źródło: NKJP: Jarosław Józef Szczepański: Górnik polski, 2005

W wynagrodzeniu całkowitym oprócz nakładów pracy należy też uwzględnić efekty pracy pracowników. W tym celu wykorzystywane są ruchome elementy wynagrodzenia: premie, nagrody, udziały w zysku itp.

źródło: NKJP: ABC ekonomii dla cudzoziemców. Podręcznik dwupoziomowy, 2001

Oprocentowanie jest ruchome i zindywidualizowane, uzależnione od cen zgłoszonych przez oferentów, zależy też - co zrozumiałe - od rodzaju bonu, tzn. od okresu jego wykupu.

źródło: NKJP: Stanisław Owsiak: Finanse publiczne, 1998

Frazeologizmy

ruchome piaski
ruchome schody
ruchomy czas pracy
średnia ruchoma
święto ruchome
Data ostatniej modyfikacji: 03.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json