UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rządówka

Chronologizacja

1963, books.google.pl

Pochodzenie

Zob. rząd 1a, 1b

1. telefon

Definicja

pot. 
bezpośrednie połączenie telefoniczne przeznaczone dla członków rządu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ władza państwowa

Połączenia

  • korzystać z rządówki
  • dzwonić, rozmawiać przez rządówkę

Cytaty

Oto siedzi u mnie kolejny delikwent, który chce ze mnie zrobić prezydenta, a tu dzwoni rządówka.

źródło: NKJP: Z Ewą Łętowską Rozmawiają Mariusz Janicki I Stanisław Podemski: Jak nie wzięłam udziału w kampanii prezydenckiej, Gazeta Wyborcza, 1992-03-28

- Zaraz po północy, 13 grudnia, zadzwonił do mnie Rakowski.
- Przecież wyłączono telefony.
- Rządówką, proszę pani. Telefony wyłączono wam, rządówka działała.

źródło: Teresa Torańska: Byli, 2006

W gabinetach wicepremiera i ministra finansów rządówka dzwoniła niemal bez przerwy.

źródło: NKJP: Jerzy Baczyński: 100 dni które wstrząsnęły Polską, Polityka, 2004-12-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rządówka
rządówki
D. rządówki
rządówek
C. rządówce
rządówkom
B. rządówkę
rządówki
N. rządówką
rządówkami
Ms. rządówce
rządówkach
W. rządówko
rządówki

Inne uwagi

Zwykle lp

2. szpital

Definicja

pot. 
szpital rządowy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ władza państwowa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  szpital

Cytaty

W ostatnich trzech latach podjęto wiele rezolucji żądających likwidacji rządówki. Warszawska Izba Lekarska nazwała ją reliktem socjalizmu.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichocka: Kliniczna niemoc, Gazeta Wyborcza, 1992-09-15

Dlaczego zdecydowała się Pani na poród w Gdyni, a nie na przykład w klinice rządowej? - W rządówce nie ma porodówki, bo posłowie nie rodzą - śmieje się pani Dorota.

źródło: NKJP: Rozmawiał: Maciej Stempurski: Sejm czeka na bobasa. Dorota Arciszewska, posłanka AWS z Gdańska lada moment urodzi dziecko, Super Express, 1998

Ja [...] byłam wczoraj z wynikami w klinice, żeby zakwalifikować się do rządówki.

źródło: Internet: babyboom.pl/forum

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rządówka
rządówki
D. rządówki
rządówek
C. rządówce
rządówkom
B. rządówkę
rządówki
N. rządówką
rządówkami
Ms. rządówce
rządówkach
W. rządówko
rządówki

Inne uwagi

Zwykle lp

3. samolot

Definicja

pot. 
środek lokomocji służący do przewozu najważniejszych osób w państwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ władza państwowa

Cytaty

Samolot [...] miał awarię - premier poleci rządówką.

źródło: Internet: mojeprzeloty.pl

Nad Polską pojawi się rosyjska rządówka z W. Putinem na pokładzie.

źródło: Internet: scorpio86-planespotting.blogspot.com

Nie raz, nie dwa widziałem, jak tu rządówki szybko jeżdżą. Droga jest bardzo kręta, ale oni często na to nie zważają - dodaje.

źródło: Internet: fakt.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rządówka
rządówki
D. rządówki
rządówek
C. rządówce
rządówkom
B. rządówkę
rządówki
N. rządówką
rządówkami
Ms. rządówce
rządówkach
W. rządówko
rządówki

4. budynek

Definicja

budynek przeznaczony dla zarządcy dawnego majątku ziemskiego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Funkcjonowanie państwa ➔ władza państwowa

Połączenia

  • dawna, dworska rządówka
  • rządówka folwarku
  • budynek rządówki

Cytaty

Dojazd do pałacu prowadził drogą pomiędzy zabudowaniami mieszkalnymi, rozszerzają się przed rządówką i spichlerzem, a następnie rozwidlając się na boczny podjazd pod pałac i drogę prowadzącą na teren folwarku, okalając w ten sposób owalny przedpałacowy gazon.

źródło: NKJP: Internet

Oprócz samego pałacu z oficyną, do zespołu należą również: domek ogrodnika, kordegarda oraz budynek administratora majątku – rządówka.

źródło: Internet: zamkilodzkie.pl

Rządówka została zbudowana w 1886 r. przez właściciela tutejszego majątku [...]. Reprezentuje styl elektrycznego neorenesansu.

źródło: Internet: gdziebylec.pl

Zabytkowy kompleks obejmuje: kościół z dawnym cmentarzem oraz dzwonnicą, klasztor ze starą szkołą i wewnętrznymi zabudowaniami gospodarczymi, ogród klauzurowy z gospodarstwem warzywniczym, zabudowania dawnego folwarku, tzw. ogród szwedzki, bramę wjazdową, dom kapelana, dawną rządówkę folwarku.

źródło: NKJP: U sióstr benedyktynek, Dziennik Polski, 2008-09-13

Na południowy-zachód od pałacu, w odległości około 20 metrów znajduje się dawna rządówka.

źródło: Internet: powiathrubieszow.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rządówka
rządówki
D. rządówki
rządówek
C. rządówce
rządówkom
B. rządówkę
rządówki
N. rządówką
rządówkami
Ms. rządówce
rządówkach
W. rządówko
rządówki
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json