UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

świeżuchny

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. świeżuchny
świeżuchny
świeżuchny
świeżuchne
świeżuchna
D. świeżuchnego
świeżuchnego
świeżuchnego
świeżuchnego
świeżuchnej
C. świeżuchnemu
świeżuchnemu
świeżuchnemu
świeżuchnemu
świeżuchnej
B. świeżuchnego
świeżuchnego
świeżuchny
świeżuchne
świeżuchną
N. świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchną
Ms. świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchnej
W. świeżuchny
świeżuchny
świeżuchny
świeżuchne
świeżuchna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. świeżuchni
świeżuchni
świeżuchne
świeżuchne
D. świeżuchnych
świeżuchnych
świeżuchnych
świeżuchnych
C. świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchnym
świeżuchnym
B. świeżuchnych
świeżuchnych
świeżuchnych
świeżuchne
N. świeżuchnymi
świeżuchnymi
świeżuchnymi
świeżuchnymi
Ms. świeżuchnych
świeżuchnych
świeżuchnych
świeżuchnych
W. świeżuchni
świeżuchni
świeżuchne
świeżuchne

Pochodzenie

Zob. świeży

1. chleb

Definicja

taki, który został bardzo niedawno przyrządzony, wyprodukowany lub zerwany i nie stracił jeszcze walorów smakowych, zapachowych czy wizualnych (i wywołujący tym pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżeńki, świeżuśki, świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Na dalsze ucztowanie można wybrać deskę „pachnących dymem, świeżuchnych ryb” i pieczonego indyka w asyście „pyrek” z żurawiną.

źródło: NKJP: Magdalena Sztolberg: Sezon na jaja: Polska Głos Wielkopolski, 2004-04-09

Zawsze na śniadanko dostawałem świeżuchną szyneczkę spod lady.

źródło: NKJP: Internet

Mówię o czysto żywieckim chlebku - jest świeżuchny przez tydzień.

źródło: Internet: angela90.opx.pl

2. nieprzetworzony

Definicja

taki, o którym mówiący chce powiedzieć właśnie to, że nie został ugotowany, usmażony, upieczony, uwędzony, zamrożony ani zawekowany (i ten fakt budzi pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżeńki, świeżuśki, świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Szczypiorek znakomicie nadaje się do pędzenia w skrzyneczkach na parapecie - masz wtedy świeżuchny bez specjalnych zabiegów.

źródło: Internet: f.kafeteria.pl

Ostatnio polubiłam szpinak [...]. Kupuję mrożony, a ostatnio [...] świeżuchny szpinaczek.

źródło: Internet: polki.pl

3. obrus

Definicja

pot. 
taki, o którym mówiący chce powiedzieć właśnie to, że nie był używany w ogóle lub na nowo została mu przywrócona zdatność do użycia (i ten fakt budzi pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżuśki, świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Właśnie przebieram, a właściwie ubieram, swoją kołderkę w świeżuchną poszewkę.

źródło: Internet: psiakosc.com

Samochód dzielnie odpalił, choć trochę zarzęził, a akumulator jest świeżuchny, ma dopiero tydzień.

źródło: Internet: moto-wiadomosci.pl

4. śnieg

Definicja

pot. 
taki, który powstał lub pojawił się bardzo niedawno (i wywołuje tym pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżeńki, świeżuśki, świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Ale jak tu złorzeczyć, gdy w moim zaułku świeżuchny śnieg skrzy się w świetle latarni, a malutkie świerki wyglądają jak z landszaftu?

źródło: Internet: portaceleste.wordpress.com

Gdzieś czytałam, że pogląd, jakoby polska kuchnia to była wieprzowina i ziemniaki, jest świeżuchny, wziął się z wieków XVIII i (bardziej nawet) XIX.

źródło: Internet: kuchnia.ugotuj.to

5.a człowiek

Definicja

pot. 
taki, o którym mówiący chce powiedzieć właśnie to, że wygląda młodo i zdrowo, jest niezmęczony, wypoczęty i rześki (i ten fakt budzi pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Kiedyś po czterech godzinach snu człowiek wstawał świeżuchny i wypoczęty, zdolny do podejmowania wysiłku intelektualnego i każdego innego.

źródło: Internet: portaceleste.wordpress.com

5.b wygląd

Definicja

pot. 
taki, o którym mówiący chce powiedzieć właśnie to, że świadczy o byciu młodym, zdrowym, wypoczętym, rześkim (i ten fakt budzi pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Niestety, moja cera nie jest już taka rześka i świeżuchna, jak to kiedyś bywało.

źródło: Internet: wizaz.pl

6. absolwent

Definicja

taki, który od bardzo niedawna pełni jakąś rolę (i wywołuje pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżuśki, świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Moje dziecię - świeżuchny magister filologii angielskiej - woli przy taśmie ryczeć w Nottingham (no, lada dzień już w banku będzie pracować), niż zostać w Polsce i pracować w szkole.

źródło: Internet: lameriada.blox.pl

Jestem świeżuchnym rapperem.

źródło: NKJP: Rozmowa - Numer Raz, 2004-08-24 (onet.pl)

Świeżuchna jestem i wszystkich witam serdecznie!

źródło: Internet: ekrawiectwo.net

7. pomysł

Definicja

taki, który jest zupełnie nowy i inny niż dotychczasowy (i wywołuje tym pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżuśki, świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Zapraszam na świeżuchną porcję pomysłów!

źródło: Internet: forum.pokewars.pl

8. zapach

Definicja

taki, który nie jest intensywny, a jednocześnie jest bardzo orzeźwiający (i wzbudza tym pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżuśki, świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

Zapach kawy tak świeżuchny
Sen wygarnia spod piżamki.

źródło: Paweł Szczeciński: O poranku (migielicz.pl)

Zapach jest świeżuchny, idealny na tropikalne upały.

źródło: Internet: wizaz.pl

9. kolor

Definicja

taki, który ma intensywny odcień (i wzbudza tym pozytywne uczucia mówiącego)

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii zapachy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  świeżutki
hiperonimy:  świeży

Cytaty

[...] wszystko wokół nas kipiało od zieleni. Świeżuchna to zieleń i sympatyczna.

źródło: Internet: mazowszezsercem.blogspot.com

Data ostatniej modyfikacji: 10.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj