UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pomocny

Chronologizacja

1125, SStp
Jako nazwa powinności chłopskiej pomocne.
Pierwotny zapis powstał zapewne w 2. poł. XI w., w czasach Bolesława Śmiałego (Leszek Bednarczuk, Najstarsze polskie słowa. Słownik chronologiczny języka polskiego do końca XIII wieku, 2007).

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pomocny
pomocny
pomocny
pomocne
pomocna
D. pomocnego
pomocnego
pomocnego
pomocnego
pomocnej
C. pomocnemu
pomocnemu
pomocnemu
pomocnemu
pomocnej
B. pomocnego
pomocnego
pomocny
pomocne
pomocną
N. pomocnym
pomocnym
pomocnym
pomocnym
pomocną
Ms. pomocnym
pomocnym
pomocnym
pomocnym
pomocnej
W. pomocny
pomocny
pomocny
pomocne
pomocna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pomocni
pomocni
pomocne
pomocne
D. pomocnych
pomocnych
pomocnych
pomocnych
C. pomocnym
pomocnym
pomocnym
pomocnym
B. pomocnych
pomocnych
pomocnych
pomocne
N. pomocnymi
pomocnymi
pomocnymi
pomocnymi
Ms. pomocnych
pomocnych
pomocnych
pomocnych
W. pomocni
pomocni
pomocne
pomocne

Pochodzenie

Zob. pomoc

1.a człowiek

Definicja

taki, który pomaga komuś lub czemuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  użyteczny

Połączenia

  • pomocni ludzie
  • niezwykle, wielce pomocny
  • życzliwi i pomocni

Cytaty

W rejestracji adresu pomocne mogą być firmy, które w tym pośredniczą.

źródło: NKJP: Andrzej Pawlicki: Domenowy zawrót głowy, Enter, nr 3, 2002

Nie mogłem zawieść dziecka, więc musiałem sprowadzić rozmowę na ziemię. - Myślisz, że mógłbym ci być w czymś pomocny ? - spytałem.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Osiedle prominentów, 1997

Przekonują się, że są tu ludzie otwarci, pomocni przy organizacji, że są tu wspaniale tereny i imprezy zawsze wychodzą.

źródło: NKJP: Urszula Giżyńska: Serducha z Janowa, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, nr 29 (659), 2004-07-22

W jakim sensie był pan pomocny redakcji „Gazety Wyborczej” przy śledztwie dziennikarskim?

źródło: NKJP: Stenogram z 47. posiedzenia Komisji Śledczej do zbadania ujawnionych w mediach zarzutów dotyczących przypadków korupcji podczas prac nad nowelizacją ustawy o radiofonii i telewizji (SRTV) w dniu 3 czerwca 2003 r.

Etiopczycy są bardzo przyjacielscy, gościnni i pomocni. Często zdarzało nam się być zaproszonymi do domów na obiad czy kawę.

źródło: NKJP: Anna Liwyj: U źródeł Nilu Błękitnego, Focus. Poznać i zrozumieć świat, nr 8, 2003

Składnia

bez ograniczeń + pomocny +
(w/przy CZYM)
szyk: neutralny
bez ograniczeń + pomocny +
(KOMU/CZEMU)
szyk: neutralny

1.b postępek

Definicja

pozwalający wnioskować o tym, że ktoś pomaga komuś lub czemuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • pomocny gest; pomocne działania, zachowania

Cytaty

Zmuszało to do wyboru między różnymi strategiami i zachowaniami pomocnymi w zabiegach o sławę, bogactwa i godności - bezwzględnością i szlachetnością, dumą i pokorą, niezłomnością i oportunizmem itp. - stawiania za przykład jednych a piętnowania innych.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Jednak działania i wysiłki Lasów Państwowych nie będą przynosić oczekiwanych efektów, jeśli nie będą one poparte zrozumieniem i pomocnym działaniem ze strony społeczeństwa.

źródło: NKJP: Marek Sygit: Las nie ucieknie przed ogniem, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, nr 16 (698), 2005-04-21

Składnia

bez ograniczeń + pomocny +
(w CZYM)
szyk: neutralny

2. sprzęt

Definicja

służący albo używany do tego, żeby pomóc komuś lub czemuś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przydatny

Połączenia

  • pomocny czynnik, sprzęt; pomocna wskazówka; pomocne urządzenie; pomocne ćwiczenia, informacje, materiały
  • pomocny kobietom, rodzicom
  • pomocny przy leczeniu, przy tworzeniu czegoś, przy wyborze czegoś
  • niezwykle, wielce pomocny

Cytaty

Georadary mogą być również pomocne w poszukiwaniach interesujących z punktu widzenia kryminalistyki - do lokalizacji miejsc, w których mogą być ukryte obiekty związane z przestępstwem (np. zwłoki, zrabowane przedmioty itp.), a także w badaniach geofizycznych i poszukiwaniach archeologicznych.

źródło: NKJP: Zbigniew Czekała: Parada radarów, 1999

Każda informacja, nawet najdrobniejsza, może okazać się pomocna w ustaleniu sprawców rozboju [...].

źródło: NKJP: BZ: Poszukiwani rozbójnicy, Poszukiwani rozbójnicy, 1999

Masz też możliwość sprecyzowania i zawężenia poszukiwań nieznanego słowa do zbioru np. tylko przysłów lub tylko związków frazeologicznych - co, jak zapewniają twórcy słownika - „może być pomocne przy rozwiązywaniu krzyżówek i innych słownych łamigłówek”.

źródło: NKJP: The longest journey, CKM, nr 03/03, 2001

Nagrany przebieg zdarzeń może być bardzo pomocny policji w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym.

źródło: NKJP: Józef Hanusiak: Zabezpieczenia przeciwkradzieżowe, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2009-09-08

Śmigłowiec „Sokół” będący własnością TOPR-u z braku pieniędzy na ubezpieczenie od 20 kwietnia stoi na lotnisku w Balicach. Nie może być pomocny w górach (do Zakopanego przylatuje mały, stary śmigłowiec Mi-2).

źródło: NKJP: Adam Marasek: Kronika TOPR, Tygodnik Podhalański, nr 19, 1999

Składnia

bez ograniczeń + pomocny +
(w/przy CZYM)
szyk: neutralny
bez ograniczeń + pomocny +
(KOMU/CZEMU)
szyk: neutralny

Frazeologizmy

ktoś podaje pomocną dłoń komuś
ktoś wyciąga pomocną rękę do kogoś
ktoś wyciąga pomocną dłoń do kogoś
ktoś podał pomocną dłoń komuś
ktoś wyciągnął pomocną dłoń do kogoś
ktoś wyciągnął pomocną rękę do kogoś
ktoś podał pomocną rękę komuś
ktoś podał pomocną dłoń komuś
ktoś wyciągnął pomocną dłoń do kogoś
ktoś wyciągnął pomocną rękę do kogoś
ktoś podał pomocną rękę komuś
ktoś podaje pomocną dłoń komuś
ktoś wyciąga pomocną rękę do kogoś
ktoś wyciąga pomocną dłoń do kogoś
ktoś podaje pomocną dłoń komuś
ktoś wyciąga pomocną rękę do kogoś
ktoś wyciąga pomocną dłoń do kogoś
ktoś podał pomocną dłoń komuś
ktoś wyciągnął pomocną dłoń do kogoś
ktoś wyciągnął pomocną rękę do kogoś
ktoś podał pomocną rękę komuś
ktoś podał pomocną dłoń komuś
ktoś wyciągnął pomocną dłoń do kogoś
ktoś wyciągnął pomocną rękę do kogoś
ktoś podał pomocną rękę komuś
pomocna dłoń
pomocna ręka
Data ostatniej modyfikacji: 29.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj