UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pluskwa

Chronologizacja

1472, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pluskwa
pluskwy
D. pluskwy
pluskiew
C. pluskwie
pluskwom
B. pluskwę
pluskwy
N. pluskwą
pluskwami
Ms. pluskwie
pluskwach
W. pluskwo
pluskwy

1. owad

Definicja

brunatny owad, o spłaszczonym, owalnym ciele, żywiący się krwią ludzi i zwierząt, gnieżdżący się w różnego rodzaju szczelinach ścian, podłogi, mebli

Pochodzenie

Z prapolskiego *pljusky, *pljuskъve 'płaski, spłaszczony owad' od psł. *pljuskъ 'płaski', z przyrostkiem *-y, *-ъv- (Bor)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  owad

Połączenia

  • karaluchy i pluskwy, pająki i pluskwy, wszy i pluskwy
  • pluskwa gryzie

Cytaty

Noc. [...] Spod sprzętów, ze szczelin, spod progów, framug i futryn wychodzą pająki, pluskwy, stonogi, rybiki, wije, karaluchy, skorki... Świat owadów ożywa.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Warunki koszarowe były raczej typowe. Ja mieszkałem na bloku MPS. Przez pewien czas musieliśmy zamieszkać pod namiotami, bo w budynku zalęgły się pluskwy. To było straszne. Wszędzie na ciele ślady ukąszeń i zaczerwienienia.

źródło: NKJP: Wysłuchał i spisał Adam Kaczyński: Legionowo oczami żołnierza, Mazowieckie To i Owo, 2010-01-21

Pluskwa może się znaleźć w każdym domu, przyniesiona z meblem, [...] albo z pociągu.

źródło: NKJP: Irena Morawska: Karaluchy nie politykują, Gazeta Wyborcza, 1992-02-19

Pluskwa w dolnej partii ciała ma gruczoł, który produkuje oleisty płyn, kiedy owad jest zaniepokojony. Zapach płynu jest podobny do malin, dlatego możliwe jest rozpoznanie, czy dom jest zasiedlony przez pluskwy.

źródło: NKJP: Internet

Mieszkańcy wynieśli [...] kanapę, w której zalęgły się insekty i nie wiadomo teraz, gdzie pluskwy mogły się rozejść. Dlatego trzeba profilaktycznie zdezynfekować cały budynek. Taka akcja musi zostać powtórzona. Środek dezynfekujący nie działa na jaja pluskwy, a te wykluwają się po siedmiu tygodniach. – Dlatego tuż przed upływem tych siedmiu tygodni jeszcze raz odwiedzimy kamienicę [...], żeby wyplenić to, co się [...] w międzyczasie wykluje.

źródło: NKJP: asz: Walka z insektami rozpoczęta, Trybuna Śląska, 2003-06-12

2. o człowieku

Definicja

człowiek, do którego mówiący czuje pogardę

Pochodzenie

Z prapolskiego *pljusky, *pljuskъve 'płaski, spłaszczony owad' od psł. *pljuskъ 'płaski', z przyrostkiem *-y, *-ъv- (Bor)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Cytaty

Nikomu nie wpaść w oko i robić swoje. - Za mało rozmachu?... - szydził z niego Kazik. - Ty do rozmachu w ogóle się nie nadajesz... Rozmach jak duża, głęboka woda, a ty dajesz sobie radę tylko na płyciźnie. Czarny wykorzystał jego ożywienie i tak niby w roztargnieniu ściągnął ze stołu kawał kiełbasy, spojrzał niepewnie na Kazika i zaczął jeść żarłocznie.
- Bo jesteś pluskwa - ciągnął Kazik.
- Pluskwa... - nie obraził się Czarny - może i pluskwa, a ty co?
- Ja... - odpowiedział po namyśle Kazik - to dopiero jestem pluskwa!...

źródło: NKJP: Marek Nowakowski: Gdzie jest droga na walne?, 2007

Wojtek Migoń podkradł się nawet pod sam spichlerz, ale dalej nie dało rady. Może chcieli ukryć się w rowie porośniętym jeżynami i tam ich dopadli? Do lasu nie dobiegli, bo strzały słyszało się bliżej i zbyt wyraźnie. „Gdyby nie te żandarmskie pluskwy ” - skarżył się potem Wojtek.

źródło: NKJP: Elżbieta Cichla-Czarniawska: Ogrody i złomowiska Opowiadania, 2005

- Zamknij się wreszcie! - mówi do niego przez zęby, sycząc. On jakby nie słyszy, tokuje: - Sama jesteś sobie winna. Wiedziałaś, w jakiej jestem sytuacji. Ty pluskwo wypukła, moją krwią opita!

źródło: NKJP: Anna Nasiłowska: Historie miłosne, 2009

Nawet nie będę się zastanawiał, jaką trzeba być mierną pluskwą, aby takie indywiduum obrać sobie jako autorytet.

źródło: NKJP: Internet

3. podsłuch

Definicja

pot. 
małe urządzenie montowane w niewidocznym miejscu, umożliwiające podsłuchiwanie kogoś

Pochodzenie

Kalka ang. bug

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  urządzenie

Połączenia

  • zainstalować pluskwę

Cytaty

Także w naszym regionie było kilka afer z podsłuchami, ale nigdy nie ustalono osób, które montowały pluskwy.

źródło: NKJP: Witold Pustułka: Pułapka na gadatliwych, Dziennik Zachodni, 2007-03-30

Komendant policji też wiedział o milionie dolarów. Gdy zrobiłem wielkie oczy, poprosił o moją kurtkę. Pod kołnierzem, zaczepiona pazurkiem z drutu, ukryta była elektroniczna pluskwa.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

W powiatowych kuluarach wrze od plotek na temat, kto i gdzie podłożył pluskwę, czyli innymi słowy — kto i kogo podsłuchuje.

źródło: NKJP: Agnieszka Filipowicz: Pluskwa w starostwie?, Gazeta Krakowska, 2004-10-05

Kto, komu i za ile zlecił w Urzędzie Miejskim szukanie podsłuchu? Czy była to rzeczywiście pluskwa umożliwiająca zdobycie poufnych informacji?

źródło: NKJP: Waldemar Grudzień: Pluskwa we mgle?, Dziennik Zachodni, 2001-04-27

Specjaliści z agencji detektywistycznych najczęściej znajdują pluskwy w samochodach. W mieszkaniach nadajniki odbierane na falach radiowych chowane są zazwyczaj w wazonach, na lampach, w obrazach i szafkach.

źródło: NKJP: X: Nie nagrywaj żony lub męża, nie podsłuchuj policji obyczaje, Polska Głos Wielkopolski, 2007-08-18

4. informatyczna

Definicja

inform.  pot. 
niezamierzony, trudny do wykrycia błąd uniemożliwiający poprawne działanie programu komputerowego

Pochodzenie

Kalka ang. bug

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka

Cytaty

Przygotowania do wejścia systemów komputerowych w rok 2000 rozpoczęły się w Gdańsku już w 1994 roku. Czy przyniosą efekty, okaże się za kilka miesięcy. Przygotowań do zminimalizowania efektu pluskwy nie zakończyły także pomorskie urzędy miejskie i gminne, oraz inne placówki publiczne.

źródło: NKJP: Ressel Sylwia:Rok 2000 coraz bliżej, Dziennik Bałtycki,

Przygotowani jesteśmy na przejście na sterowanie ręczne, wzmocnione będą służby dyspozytorskie i ruchu. Mamy własny system komunikowania, agregat prądotwórczy dla urządzeń sterujących. Mogą wystąpić okresowe zaniki dostaw w danej miejscowości lub całej gminie, ale niekoniecznie będzie to miało związek z pluskwą. Awarie przecież zawsze się zdarzają.

źródło: NKJP: (Joter): Milenijna pluskwa, Kurier Powiatu Kwidzyńskiego, 1999-12-30

X nie podawała, jakie koszty poniosła na zabezpieczenie systemu komputerowego, gdyż przygotowując się do otrzymania certyfikatu jakości, sukcesywnie wymieniała cały sprzęt na odporny na działanie pluskwy. Rzeczywiście okazało się, że sprzęt był dobry i w komunikacie po Nowym Roku firma mogła odpowiedzieć na wszystkie pytania negatywnie.

źródło: NKJP: Marcin Jaworski: Wielki balon, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-02-01

Frazeologizmy

pluskwa milenijna
Data ostatniej modyfikacji: 14.07.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json