UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

cysterna

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

łac. cisterna

1.a zbiornik

Definicja

zbiornik o dużej pojemności i podłużnym kształcie, w którym gromadzi się, przechowuje lub przewozi ciecze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zbiornik

Połączenia

18-tonowa, 40-tonowa, potężna, wielka; pełna, pusta; ciężarowa, kolejowa, samochodowa, strażacka; nieszczelna cysterna
cysterna rafinerii, wozów bojowych
cysterna ze stali nierdzewnej
cysterna z alkoholem, z amoniakiem, z benzyną, z cementem, z chlorem, z etyliną, z gazem, z kwasem, z mlekiem, z olejem (jadalnym, napędowym, opałowym), z paliwem, z surówką ropy naftowej, z tlenkiem (etylenu), z trotylem, z trunkami, z wapnem, z wodą, z wódką, ze smołą, ze spirytusem, ze środkami gaśniczymi; ze schodami
cysterna o pojemności 18 litrów
baniak, obudowa, płaszcz, zbiornik cysterny
kradzież paliwa, wyciek z cysterny
ciągnik, pociąg, samochód z cysterną
ciecz, cement, gaz, woda w cysternie
napełnianie, rozszczelnienie cysterny
coś wycieka, wylewać coś z cysterny
dowieźć/dowozić, przewozić, przywozić coś w cysternie

Cytaty

	Każdego dnia w Rzeszowie autobusy spalają jedenaście tysięcy litrów oleju napędowego. Największa cysterna pełna paliwa wystarcza zatem... na trzy dni. źródło: NKJP: (TOP): Ekologiczna komunikacja w Rzeszowie, Dziennik Polski, 2003-11-03
	Nasze prosiaki mają w swoich boksach ogrzewanie podłogowe, żeby nie było im zimno - mówi pani Wiesława, wyjaśniając do czego gospodarstwu potrzebna jest cysterna z gazem. źródło: NKJP: Teresa Krąż: Wybrali wieś, wybrali wolność, Echo Dnia, 2006-07-28
	Gmina nie ma jednak odpowiedniej cysterny, a poza tym takie dowożenie jest kłopotliwe. No i odpowiedzialność za stan cieczy w cysternie... - Przecież w zimie woda w cysternie zamarznie. źródło: NKJP: S.Żagiel: Woda obiecana, Tygodnik Ciechanowski, 2007-08-09
	To on rozkazał latem żołnierzom wylewać z cystern nielegalny spirytus [...]. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski, Gazeta Wyborcza, 1997-11-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cysterna	cysterny
D.	cysterny	cystern

C.	cysternie	cysternom
B.	cysternę	cysterny
N.	cysterną	cysternami
Ms.	cysternie	cysternach
W.	cysterno	cysterny

1.b zawartość

Definicja

zawartość cysterny - zbiornika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

cztery, dziesięć, kilka... cystern czegoś
cysterna alkoholu, benzyny, fekaliów, gazu, oleju (napędowego, opałowego), paliwa, spirytusu, wódki

Cytaty

Przy tym żaden przepis nie określał, co oznacza termin ˝obrót niehandlowy˝, czym jest przywóz ˝na własne potrzeby˝ czy to jest butelka, czy cysterna alkoholu.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 17.09.1992

W drugiej połowie XIX w. na terenach gminy wykryto znaczne pokłady ropy naftowej, co przyczyniło się do powstania w owej wsi kopalni ropy naftowej, która w 1921 roku oddawała 12 cystern ropy rocznie.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cysterna	cysterny
D.	cysterny	cystern

C.	cysternie	cysternom
B.	cysternę	cysterny
N.	cysterną	cysternami
Ms.	cysternie	cysternach
W.	cysterno	cysterny

2. pojazd

Definicja

pojazd z cysterną - zbiornikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	cysterka
	hiperonimy:	pojazd

Połączenia

cysterna na kołach
auto, samolot, tir cysterna
kierowca, właściciel; kabina, koła, wagon; pożar cysterny; kolejki, konwój cystern
transport, dowóz cysternami
cysterna leży w rowie, spada z nasypu, uderza w coś, wiezie coś
zderzenie cysterny z czymś
wyprzedzić cysternę
jechać, kierować, wjechać; przewozić, przywozić coś cysterną
dowozić coś w cysternie

Cytaty

	[...] na stację podjechały jeszcze trzy wielkie auta cysterny, blokując całkowicie na prawie dwie godziny dostęp do dystrybutorów samochodom osobowym. źródło: NKJP: (PAP): Paliwo tańsze niż od hurtownika, 2002, prasa
	Wczoraj rano samoloty amerykańskie zbombardowały koło Kandaharu konwój cystern, które wiozły paliwo z Heratu. źródło: NKJP: Bombami w Al-Kaidę, Dziennik Polski, 2001-10-24
	Cysterna spadła z nasypu, łamiąc przy okazji dwa drzewa. źródło: NKJP: Łukasz Zep: Cysterna spadła z nasypu, Tygodnik Tucholski, 2007
	Pamiętam, że lepik, którego zawsze brakowało, przywożono cysternami [...]. źródło: NKJP: Agnieszka Wróblewska: Milioner w czepku urodzony, Gazeta Wyborcza, 1997-09-19

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cysterna	cysterny
D.	cysterny	cystern

C.	cysternie	cysternom
B.	cysternę	cysterny
N.	cysterną	cysternami
Ms.	cysternie	cysternach
W.	cysterno	cysterny

3. w biologii

Definicja

biol.

przestrzeń znajdująca się w niektórych komórkach utworzona przez ich błonę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

cysterna aparatu Golgiego, siateczki (śródplazmatycznej), sieci śródplazmatycznej
błony, wnętrze cysterny
enzymy, immunoglobuliny w cysternach

Cytaty

Łańcuch polipeptydowy [...] tworzy stopniowo wydłużającą się pętlę, wnikającą w głąb błony i przez błonę do wnętrza cysterny siateczki.

źródło: NKJP: Leokadia Kłyszejko-Stefanowicz: Cytobiochemia: biochemia niektórych struktur komórkowych, 1995

ER to system kanałów i cystern przenikający całą cytoplazmę każdej komórki eukariotycznej.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	cysterna	cysterny
D.	cysterny	cystern

C.	cysternie	cysternom
B.	cysternę	cysterny
N.	cysterną	cysternami
Ms.	cysternie	cysternach
W.	cysterno	cysterny

Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2025