UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

emancypować

Chronologizacja

1843, Rocznik Towarzystwa Naukowego Krakowskiego z Uniwersytetem Jagiellońskim połączego, Tom II, books.google.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. emancypuję
emancypujemy
2 os. emancypujesz
emancypujecie
3 os. emancypuje
emancypują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. emancypowałem
+(e)m emancypował
emancypowałam
+(e)m emancypowała
emancypowałom
+(e)m emancypowało
emancypowaliśmy
+(e)śmy emancypowali
emancypowałyśmy
+(e)śmy emancypowały
2 os. emancypowałeś
+(e)ś emancypował
emancypowałaś
+(e)ś emancypowała
emancypowałoś
+(e)ś emancypowało
emancypowaliście
+(e)ście emancypowali
emancypowałyście
+(e)ście emancypowały
3 os. emancypował
emancypowała
emancypowało
emancypowali
emancypowały

bezosobnik: emancypowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę emancypował
będę emancypować
będę emancypowała
będę emancypować
będę emancypowało
będę emancypować
będziemy emancypowali
będziemy emancypować
będziemy emancypowały
będziemy emancypować
2 os. będziesz emancypował
będziesz emancypować
będziesz emancypowała
będziesz emancypować
będziesz emancypowało
będziesz emancypować
będziecie emancypowali
będziecie emancypować
będziecie emancypowały
będziecie emancypować
3 os. będzie emancypował
będzie emancypować
będzie emancypowała
będzie emancypować
będzie emancypowało
będzie emancypować
będą emancypowali
będą emancypować
będą emancypowały
będą emancypować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. emancypujmy
2 os. emancypuj
emancypujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. emancypowałbym
bym emancypował
emancypowałabym
bym emancypowała
emancypowałobym
bym emancypowało
emancypowalibyśmy
byśmy emancypowali
emancypowałybyśmy
byśmy emancypowały
2 os. emancypowałbyś
byś emancypował
emancypowałabyś
byś emancypowała
emancypowałobyś
byś emancypowało
emancypowalibyście
byście emancypowali
emancypowałybyście
byście emancypowały
3 os. emancypowałby
by emancypował
emancypowałaby
by emancypowała
emancypowałoby
by emancypowało
emancypowaliby
by emancypowali
emancypowałyby
by emancypowały

bezosobnik: emancypowano by

bezokolicznik: emancypować

imiesłów przysłówkowy współczesny: emancypując

gerundium: emancypowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emancypowanie
emancypowania
D. emancypowania
emancypowań
C. emancypowaniu
emancypowaniom
B. emancypowanie
emancypowania
N. emancypowaniem
emancypowaniami
Ms. emancypowaniu
emancypowaniach
W. emancypowanie
emancypowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: emancypujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. emancypujący
emancypujący
emancypujący
emancypujące
emancypująca
D. emancypującego
emancypującego
emancypującego
emancypującego
emancypującej
C. emancypującemu
emancypującemu
emancypującemu
emancypującemu
emancypującej
B. emancypującego
emancypującego
emancypujący
emancypujące
emancypującą
N. emancypującym
emancypującym
emancypującym
emancypującym
emancypującą
Ms. emancypującym
emancypującym
emancypującym
emancypującym
emancypującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. emancypujący
emancypujący
emancypujące
emancypujące
D. emancypujących
emancypujących
emancypujących
emancypujących
C. emancypującym
emancypującym
emancypującym
emancypującym
B. emancypujących
emancypujących
emancypujących
emancypujące
N. emancypującymi
emancypującymi
emancypującymi
emancypującymi
Ms. emancypujących
emancypujących
emancypujących
emancypujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: emancypowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. emancypowany
emancypowany
emancypowany
emancypowane
emancypowana
D. emancypowanego
emancypowanego
emancypowanego
emancypowanego
emancypowanej
C. emancypowanemu
emancypowanemu
emancypowanemu
emancypowanemu
emancypowanej
B. emancypowanego
emancypowanego
emancypowany
emancypowane
emancypowaną
N. emancypowanym
emancypowanym
emancypowanym
emancypowanym
emancypowaną
Ms. emancypowanym
emancypowanym
emancypowanym
emancypowanym
emancypowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. emancypowani
emancypowani
emancypowane
emancypowane
D. emancypowanych
emancypowanych
emancypowanych
emancypowanych
C. emancypowanym
emancypowanym
emancypowanym
emancypowanym
B. emancypowanych
emancypowanych
emancypowanych
emancypowane
N. emancypowanymi
emancypowanymi
emancypowanymi
emancypowanymi
Ms. emancypowanych
emancypowanych
emancypowanych
emancypowanych

Pochodzenie

fr. émanciper

niem. emanzipieren

z łac. emancipare 'uwalniać dziecko spod władzy rodzicielskiej, usamodzielniać (się)'

1. kobiety

Definicja

książk. 
uwalniać jednostkę lub grupę od zależności społeczno-politycznych oraz uzyskiwać dla nich takie same prawa, jakie przysługują innym jednostkom lub grupom

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • emancypować kobiety
  • emancypowana panna

Cytaty

Z twarzy jej można było w tym momencie wyczytać nieskomplikowaną przeszłość: życie ideowej dziewczyny, która całkowicie uwierzyła lekturze Orzeszkowej, Konopnickiej, Ludwika Krzywickiego i Janusza Korczaka i poświęciła swe najlepsze lata emancypowaniu chłopstwa, kobiet, Żydów i proletariatu.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Właśnie ona przywiozła ową popielniczkę w kształcie papusza w prezencie dla swej matki, która, jak na emancypowaną damę przystało, paliła cienkie papierosy z długim munsztukiem w liczbie dwu, a nawet, bywało, trzech na dobę, więc popielniczka była jej potrzebna.

źródło: NKJP:Drobne dowody pamięci, Dziennik Polski, 2002-01-02

Tak naprawdę chodzi przecież o ludzi - możliwości ich komunikacji i interakcji (możliwości niekoniecznie konsumowane), czyli w ostatecznym rachunku poszerzanie ich swobody. Globalizacja emancypuje. Jest niepodważalnie katalizatorem emancypacji świata niezachodniego.

źródło: NKJP: Piotr A. Świtalski: Niecierpliwość świata uwagi o polityce międzynarodowej czasu globalizacji, 2008

W Kanadzie, jak się szacuje, mieszka 600 tys. muzułmanów. Jedna z grup tej społeczności powołała Islamski Instytut Prawa Cywilnego, by forsować reguły szariatu, czyli islamskiego prawa, tam gdzie dochodzi do sporów rodzinnych. Wywołało to protesty ze strony bardziej emancypowanych muzułmanek zaniepokojonych, że sądy szariackie zepchną prawa kobiet w głębokie średniowiecze.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Nowa rasa, Polityka, 2004-08-28

Składnia

bez ograniczeń + emancypować +
KOGO

2. syna

Definicja

w starożytnym Rzymie: oficjalnie uwalniać syna spod władzy ojca

Noty o użyciu

Formy imb w rodzaju męskim używane też w znaczeniu ‘emancypowany syn’.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • emancypowany syn

Cytaty

Zgodnie z przekazem Liwiusza, Licyniusz emancypował syna wyłącznie po to, by utrzymać dotychczasowy stan posiadania.

źródło: NKJP: Anna Pikulska-Robaszkiewicz: Lichwa w państwie i prawie republikańskiego Rzymu, 1999

Cesarz sam wskazał dwa motywy interwencji. Pierwszy miały stanowić kontrowersje wśród klasycznych jurystów wokół możliwości wniesienia przez oddanego w adopcję querela inofficiosi testamenti przeciw testamentowi ojca naturalnego. Drugą zaś słabość wcześniejszych unormowań widział w niebezpieczeństwie zupełnego pozbawienia adoptowanego syna szans na dziedziczenie, jeśli emancypowano go po śmierci naturalnego ojca.

źródło: NKJP: Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Berier: Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, 2009

W razie pominięcia innych porządek powołania do spadku ulegał modyfikacji. Nie powinno dziwić, że ius honorarium wymagało imiennego wydziedziczenia wszystkich dzieci płci męskiej, które mogłyby się ubiegać o bonorum possessio, a więc wnuków, prawnuków, a także emancypowanych synów.

źródło: NKJP: Wojciech Dajczak, Tomasz Giaro, Franciszek Longchamps de Berier: Prawo rzymskie. U podstaw prawa prywatnego, 2009

Jako że emancypacja powodowała capitis deminutio minima, emancypowany tracił prawo do spadku po swoim dotychczasowym pater familias. W związku z tym emancypacji towarzyszyło najczęściej wyposażenie emancypowanego, poprzez przekazanie mu na własność zarządzanego przez niego peculium.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + emancypować +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 22.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json