UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ostrężyna

Chronologizacja

1460, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ostrężyna
ostrężyny
D. ostrężyny
ostrężyn
C. ostrężynie
ostrężynom
B. ostrężynę
ostrężyny
N. ostrężyną
ostrężynami
Ms. ostrężynie
ostrężynach
W. ostrężyno
ostrężyny

Pochodzenie

Dawniej też ostręga; formacja z przyrostkiem -ina od psł. *ostrǫga 'coś ostrego, kolec, pęd rośliny z kolcami; kolczasta, sękata żerdź; kolczasty krzew; jeżyna', które z kolei od psł. *ostrъ 'ostry' z przyrostkiem *-ǫga; zob. ostry

1.a roślina

Definicja

krak. 
jeżyna – roślina

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  jeżyna
hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • gąszcz, kępa, krzak ostrężyn
  • ostrężyny rosną; porastają, zarastają coś

Cytaty

Trzeba się ochodzić, żeby coś znaleźć, kiedyś grzyby rosły w trawie, na polanach, pod lasem, w ostrężynach, te które dziś przywiozłam, są z jodłowego lasu - mówi Józefa Druzik.

źródło: NKJP: (ANI): Grzybów zatrzęsienie, Gazeta Krakowska, 2004-07-07

Dopiero wiosną tego roku przeprowadzono gruntowne porządki. Jednak po kilku miesiącach chwasty, ostrężyny i dzikie krzewy odrosły ponownie.

źródło: NKJP: Porządki na wiśnickim kirkucie, Dziennik Polski, 2000-11-25

Wy po swojemu: że tarnina, to inaczej ciernie, że głóg to babich, a nawet bodłak, jeżyna - ostrężyna albo ożyna, krzak to kierz.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Sosna i pies: poemat z zagrody, 2008

Miejsce to jednak powoli zarastało ostrężynami, resztki przykryła ściółka leśna i ziemia.

źródło: NKJP: (pach): Las usłany śmiercią, Gazeta Krakowska, 2002-11-16

Faktycznie, w tej chwili nikt tam nie pielęgnuje zieleni i łąka zarasta. Koszty doprowadzenia jej do porządku będą spore, ponieważ wyrosło tam już dużo krzaków ostrężyn i dzikich drzewek.

źródło: NKJP: (Chyl): Kraków przez drzewa, Gazeta Krakowska, 2001-08-21

1.b owoc

Definicja

krak. 
owoc ostrężyny - rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  jeżyna
hiperonimy:  owoc

Połączenia

  • kompot, wino z ostrężyn
  • zbierać; przetrzeć ostrężyny

Cytaty

Burmistrz zrobił więc wino z ostrężyn. Ponoć też wyśmienite.

źródło: NKJP: Agnieszka Filipowicz: Pionierzy winnic, Gazeta Krakowska, 2006-06-09

Właściwie to zbierałam ostrężyny, kiedy go zobaczyłam – mówi pani Maria pokazując niezwykle dorodnego prawdziwka.

źródło: NKJP: lc: Podpatrzone, Trybuna Śląska, 2003-09-09

Można się wybrać na niemęczącą wycieczkę, a przy okazji zebrać sobie ostrężyny, borówki czy jesienią grzyby.

źródło: NKJP: Magdalena Domańska: Tylko morza nam brak, Gazeta Krakowska, 2007-05-26

Choć temperatury są niskie, na targowiskach wciąż oferują truskawki (6 zł za małe opakowanie), maliny (5 zł za opakowanie), ostrężyny (też 5 zł). I nie brakuje smakoszy, którzy chętnie tyle zapłacą.

źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: Cielęcina na trzynaście, Gazeta Krakowska, 2003-10-15

[...] przetrzyj ostrężyny przez sito, oddziel pestki i zagotowany sok zlej szybko do flaszek, aby nie stracił aromatu.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Maliny i ich czarne krewne, Dziennik Polski, 2006-07-22

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj