UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jeżyna

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jeżyna
jeżyny
D. jeżyny
jeżyn
C. jeżynie
jeżynom
B. jeżynę
jeżyny
N. jeżyną
jeżynami
Ms. jeżynie
jeżynach
W. jeżyno
jeżyny

Pochodzenie

psł. *ežina 'roślina pokryta kolcami'

1.a roślina

Definicja

roślina leśna o kolczastych pędach i owocach przypominających owoce maliny, ale ciemnoczerwonych lub prawie czarnych po dojrzeniu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czernica, ostrężyna, ożyna
hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • jeżyny i maliny; berberys i jeżyny, głogi i jeżyny, paprocie i jeżyny
  • chaszcze, gąszcz, kępy, krzaki, krzewy; gałęzie, kolce, owoce, pędy jeżyn

Cytaty

Zresztą nie tylko jeżyna, która jest tu wyjątkowo żywotna, zagraża młodemu pokoleniu drzew na wartościowych uprawach.

źródło: NKJP: Tomasz Dębiec: Codzienność leśników znad Sanu. Na końcu świata, Las Polski, 2009-09-16

[...] kopiec pod starą polną gruszą [...] już nie wadził nikomu, z wolna te kamienie porastały mchem, chwastami, aż zasiały się jeżyny i prędko oplątały całą tę kamienicę, porosły ją gęsto i zasłoniły ze szczętem.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Na nasłonecznionych zboczach krzaki jeżyn czarne były od owoców, konie znajdywały trawę, spływające ze wzgórz strumyki niosły kryształowo czystą wodę i pełne były pstrągów.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Kleszcze występują najczęściej w lasach, [...] na obszarach porośniętych jeżyną i czarnym bzem, a także w parkach miejskich, wszędzie tam, gdzie zielono i wilgotno.

źródło: NKJP: (greg): Uwaga! Kleszcze w bzie, Gazeta Krakowska, 2003-04-30

1.b owoc

Definicja

owoc jeżyny - rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  czernica, ostrężyna, ożyna
hiperonimy:  owoc

Połączenia

  • koszyk, słoik jeżyn
  • przetwory; dżem, kisiel, kompot, konfitura, nalewka, sok, winko, wino z jeżyn

Cytaty

Chodziliśmy w las na jagody, jeżyny, maliny, przynosiliśmy naręcza róż. Prowadziła nas moja nauczycielka historii, która wszystkie te lasy świetnie znała.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Czasem zabieram większą czy mniejszą gromadkę do lasu. Ma się rozumieć, za zgodą rodziców. [...] Zbieramy jagody, poziomki, jeżyny czy szyszki, żołędzie.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Do kremu dodałam cztery maliny dla wzbogacenia kolorystyki i jedną jeżynę.

źródło: Internet: backtaste.blogspot.com

Siostry poczęstowały nas pysznym kompotem z jeżyn, a rozpoczynający tutaj posługę kapelana ks. Mirosław Litwinowicz przeprowadził naukę rekolekcyjną.

źródło: NKJP: Włodzimierz Juszczak: Królowo Polski - przyrzekamy, Czas Ostrzeszowski, 2006

Informacja normatywna

Formy lp używane niepoprawnie w znaczeniu zbiorowym

Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json