UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

drogowskaz

Chronologizacja

1844, SJPDor

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. drogowskaz
drogowskazy
D. drogowskazu
drogowskazów
C. drogowskazowi
drogowskazom
B. drogowskaz
drogowskazy
N. drogowskazem
drogowskazami
Ms. drogowskazie
drogowskazach
W. drogowskazie
drogowskazy

Pochodzenie

Zob. droga i wskazać

1. na drodze

Definicja

słup lub inna konstrukcja z tablicą informującą o kierunku drogi do jakiegoś miejsca, jakiejś miejscowości, a czasem także odległości do niej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kierunkowskaz
hiperonimy:  tablica

Połączenia

  • drogowskaz z napisem
  • tablice i drogowskazy

Cytaty

Tuż za Grenoble napotykamy pierwszy drogowskaz z napisem „Paris - 550 km”. Już blisko. Jemy pod tym słupem. Jesteśmy zmęczeni i nie chce się nam kręcić.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

Im bardziej mijał czas, im dalej jechaliśmy, krążąc i błądząc, tym większy czułem niepokój. Od rana nie spotkaliśmy żadnych ludzi. Nie natrafiliśmy też ani na szosę, ani bodaj na jakiś drogowskaz.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Heban, 2004

W pewnym momencie zauważyła ustawioną w poprzek drogi barierę i dosłownie w ostatniej chwili zahamowała. Nie było żadnego drogowskazu, więc wahała się, w którą stronę skręcić, w końcu skręciła w prawo, bo ta droga wydała się trochę szersza.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Powrót do Lwowa, 2008

Dla potrzeb turystyki pieszej wyznakowano w Wielkopolsce ok. 3000km szlaków. Niestety, większość z nich nie konserwowana na bieżąco, pozbawiona drogowskazów i tablic jest mało przydatna dla turystów.

źródło: NKJP: Włodzimierz Łęcki: Wielkopolska: przewodnik, 1997

2. punkt orientacyjny

Definicja

to, co umożliwia orientację w terenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Połączenia

  • szukać drogowskazów

Cytaty

W końcu Słońce było najważniejszym drogowskazem podczas żeglugi dziennej.

źródło: NKJP: Jarosław Włodarczyk: Wędrówki niebieskie czyli Wszechświat nie tylko dla poetów, 1999

Odpoczniemy do zachodu słońca, a na noc ruszymy w dalszą drogę. Krzyż Południa będzie naszym drogowskazem.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek w krainie kangurów, 1957

Na moim osiedlu, pełnym krętych ulic i gęsto postawionych domów, łatwo pobłądzić. Krzywy słup stanowi doskonały drogowskaz.

źródło: NKJP: Agnieszka Filipowicz: To nie żart - krzywe jest piękne!, Gazeta Krakowska, 2007-01-26

Nad barakiem, do którego się zbliżyli, powiewała biała flaga z czerwonym krzyżem. Świetny drogowskaz dla bomb, pomyślał Mock.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

3. moralny

Definicja

książk. 
coś, co może dla kogoś stanowić wzór, jak powinien on postępować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kierunkowskaz
hiperonimy:  wzór

Połączenia

  • moralny, życiowy drogowskaz
  • być drogowskazem

Cytaty

- Zostałam wychowana w duchu hipokratesowskim. To w mojej pracy pierwszy, podstawowy drogowskaz - pomagać chorym.

źródło: NKJP: (EBnis): Gigant dostanie kasę? Kwestia indywidualna, Gazeta Krakowska, 2003-09-17

Tylko popularyzując ideę tolerancji można wykorzenić zło, agresję, wojny, rasizm. Tolerancja to najważniejszy drogowskaz we współczesnym świecie.

źródło: NKJP: KaK) title Przykład z Krakowa source Gazeta Krakowska published 2003-09-23

- Stefan był mężczyzną mego życia, wiedziałam o tym zawsze, od chwili, kiedy zostaliśmy razem [...]. Był drogowskazem i nauczycielem. Miał zdecydowane, bezkompromisowe poglądy, kryształową uczciwość i dużą wiedzę. Żył z pasją i wszystko, co robił, robił z pasją.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Dzielne wdowy, Polityka, 2003-11-01

Młodzi czują dyskomfort, żyjąc w mozaikowym świecie pozbawionym drogowskazów, zniewolonym przez media i reklamę.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Trochę pokolenie, trochę JP2: Polityka, 2006-04-01

Data ostatniej modyfikacji: 04.08.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json