UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

suszyć

Chronologizacja

XV w., Bor

1. ubranie

Definicja

powodować, że coś przestaje być mokre (nasiąknięte wodą), poddając działaniu wysokiej temperatury lub wiatru

Pochodzenie

psł. sušiti 'powodować, że coś schnie, wysycha, usycha'

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

suszyć grzyby, kwiaty, owoce, pestki dyni, pomidory; pranie, ubranie, włosy
suszyć suszarką
suszyć na balkonie, na parapecie, na piecu, na sznurku
suszyć przy ogniu, przy piecu

Cytaty

	Od ognia bił żar. Rozebrani do pasa suszyliśmy spodnie na sobie, koszule zaś rozpięte na patykach. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1997
	Owoce soczyste suszymy w nieco niższej temperaturze. źródło: NKJP: Stanisława Olko: Makrobiotyka w polskiej kuchni czyli Powrót do dawnego naturalnego sposobu odżywiania źródło, 1994
	Pindel przypomniał sobie, jak siorbał lipową herbatę [...], a ona suszyła żelazkiem skarpetki. źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Rebelia, 2007
	Znalazłam w twoich przepastnych szafach sukienkę na uroczystość u Anny. Wiatr suszy ją w sadzie. Jest jak na mnie szyta. źródło: NKJP: Hanna Kowalewska, Tego lata, w Zawrociu, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	suszę	suszymy
2 os.	suszysz	suszycie
3 os.	suszy	suszą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	suszyłem +(e)m suszył	suszyłam +(e)m suszyła	suszyłom +(e)m suszyło	suszyliśmy +(e)śmy suszyli	suszyłyśmy +(e)śmy suszyły
2 os.	suszyłeś +(e)ś suszył	suszyłaś +(e)ś suszyła	suszyłoś +(e)ś suszyło	suszyliście +(e)ście suszyli	suszyłyście +(e)ście suszyły
3 os.	suszył	suszyła	suszyło	suszyli	suszyły

bezosobnik: suszono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę suszył będę suszyć	będę suszyła będę suszyć	będę suszyło będę suszyć	będziemy suszyli będziemy suszyć	będziemy suszyły będziemy suszyć
2 os.	będziesz suszył będziesz suszyć	będziesz suszyła będziesz suszyć	będziesz suszyło będziesz suszyć	będziecie suszyli będziecie suszyć	będziecie suszyły będziecie suszyć
3 os.	będzie suszył będzie suszyć	będzie suszyła będzie suszyć	będzie suszyło będzie suszyć	będą suszyli będą suszyć	będą suszyły będą suszyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		suszmy
2 os.	susz	suszcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	suszyłbym bym suszył	suszyłabym bym suszyła	suszyłobym bym suszyło	suszylibyśmy byśmy suszyli	suszyłybyśmy byśmy suszyły
2 os.	suszyłbyś byś suszył	suszyłabyś byś suszyła	suszyłobyś byś suszyło	suszylibyście byście suszyli	suszyłybyście byście suszyły
3 os.	suszyłby by suszył	suszyłaby by suszyła	suszyłoby by suszyło	suszyliby by suszyli	suszyłyby by suszyły

bezosobnik: suszono by

bezokolicznik: suszyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: susząc

gerundium: suszenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	suszenie	suszenia
D.	suszenia	suszeń
C.	suszeniu	suszeniom
B.	suszenie	suszenia
N.	suszeniem	suszeniami
Ms.	suszeniu	suszeniach
W.	suszenie	suszenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: suszący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	suszący	suszący	suszący	suszące	susząca
D.	suszącego	suszącego	suszącego	suszącego	suszącej
C.	suszącemu	suszącemu	suszącemu	suszącemu	suszącej
B.	suszącego	suszącego	suszący	suszące	suszącą
N.	suszącym	suszącym	suszącym	suszącym	suszącą
Ms.	suszącym	suszącym	suszącym	suszącym	suszącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	suszący	suszący	suszące	suszące
D.	suszących	suszących	suszących	suszących
C.	suszącym	suszącym	suszącym	suszącym
B.	suszących	suszących	suszących	suszące
N.	suszącymi	suszącymi	suszącymi	suszącymi
Ms.	suszących	suszących	suszących	suszących

imiesłów przymiotnikowy bierny: suszony

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	suszony	suszony	suszony	suszone	suszona
D.	suszonego	suszonego	suszonego	suszonego	suszonej
C.	suszonemu	suszonemu	suszonemu	suszonemu	suszonej
B.	suszonego	suszonego	suszony	suszone	suszoną
N.	suszonym	suszonym	suszonym	suszonym	suszoną
Ms.	suszonym	suszonym	suszonym	suszonym	suszonej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	suszeni	suszeni	suszone	suszone
D.	suszonych	suszonych	suszonych	suszonych
C.	suszonym	suszonym	suszonym	suszonym
B.	suszonych	suszonych	suszonych	suszone
N.	suszonymi	suszonymi	suszonymi	suszonymi
Ms.	suszonych	suszonych	suszonych	suszonych

odpowiednik aspektowy: wysuszyć

Składnia

Rz_osobowy	+	suszyć	+	CO + (CZYM)
Rz_nieżywotny	+	suszyć	+	CO

2. kogoś po alkoholu

Definicja

pot.

odczuwać pragnienie po wcześniejszym wypiciu większej ilości alkoholu

Pochodzenie

psł. sušiti 'powodować, że coś schnie, wysycha, usycha'

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Cytaty

Suszyło mnie jak cholera... [...] Ciebie suszy co wieczór. Skończysz jak ojciec. Zobaczysz.

źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie. Odcinek 261, 2010

Umyłem zęby, prewencyjnie łyknąłem kilka witamin C i B12, nalałem szklankę zimnej wody na wypadek, gdyby mnie suszyło, i poszedłem do siebie.

źródło: NKJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
3 os.	suszy

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			suszyło

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			będzie suszyło będzie suszyć

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
3 os.			suszyłoby by suszyło

bezokolicznik: suszyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: susząc

Składnia

suszyć

KOGO

3. przy drodze

Definicja

pot. żart.

kontrolować prędkość przejeżdżających samochodów za pomocą radaru

Pochodzenie

Zob. suszarka (u policjanta)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Cytaty

Na trasie suszą, ale nie wszędzie równo.
Widok policyjnej suszarki to dla wielu zmotoryzowanych to nie tylko stres, ale i szara codzienność. [...] Nie wszędzie jednak spotkanie suszarki jest tak samo prawdopodobne.

źródło: Internet: korkowo.pl

Naczelnik dodaje, że kontroli laserowej i videorejestratora kierowcy mogą spodziewać się najczęściej na drogach krajowych i wojewódzkich, rzadziej – miejskich i gminnych. Policjanci suszą przy drogach wylotowych na Zieloną Górę, Szprotawę i Iłowę, a także drogach krajowych 12 i 18.

źródło: Internet: zary-zagan.regionalna.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	suszę	suszymy
2 os.	suszysz	suszycie
3 os.	suszy	suszą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	suszyłem +(e)m suszył	suszyłam +(e)m suszyła	suszyłom +(e)m suszyło	suszyliśmy +(e)śmy suszyli	suszyłyśmy +(e)śmy suszyły
2 os.	suszyłeś +(e)ś suszył	suszyłaś +(e)ś suszyła	suszyłoś +(e)ś suszyło	suszyliście +(e)ście suszyli	suszyłyście +(e)ście suszyły
3 os.	suszył	suszyła	suszyło	suszyli	suszyły

bezosobnik: suszono

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę suszył będę suszyć	będę suszyła będę suszyć	będę suszyło będę suszyć	będziemy suszyli będziemy suszyć	będziemy suszyły będziemy suszyć
2 os.	będziesz suszył będziesz suszyć	będziesz suszyła będziesz suszyć	będziesz suszyło będziesz suszyć	będziecie suszyli będziecie suszyć	będziecie suszyły będziecie suszyć
3 os.	będzie suszył będzie suszyć	będzie suszyła będzie suszyć	będzie suszyło będzie suszyć	będą suszyli będą suszyć	będą suszyły będą suszyć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		suszmy
2 os.	susz	suszcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	suszyłbym bym suszył	suszyłabym bym suszyła	suszyłobym bym suszyło	suszylibyśmy byśmy suszyli	suszyłybyśmy byśmy suszyły
2 os.	suszyłbyś byś suszył	suszyłabyś byś suszyła	suszyłobyś byś suszyło	suszylibyście byście suszyli	suszyłybyście byście suszyły
3 os.	suszyłby by suszył	suszyłaby by suszyła	suszyłoby by suszyło	suszyliby by suszyli	suszyłyby by suszyły

bezosobnik: suszono by

bezokolicznik: suszyć

imiesłów przysłówkowy współczesny: susząc

gerundium: suszenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	suszenie	suszenia
D.	suszenia	suszeń
C.	suszeniu	suszeniom
B.	suszenie	suszenia
N.	suszeniem	suszeniami
Ms.	suszeniu	suszeniach
W.	suszenie	suszenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: suszący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	suszący	suszący	suszący	suszące	susząca
D.	suszącego	suszącego	suszącego	suszącego	suszącej
C.	suszącemu	suszącemu	suszącemu	suszącemu	suszącej
B.	suszącego	suszącego	suszący	suszące	suszącą
N.	suszącym	suszącym	suszącym	suszącym	suszącą
Ms.	suszącym	suszącym	suszącym	suszącym	suszącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	suszący	suszący	suszące	suszące
D.	suszących	suszących	suszących	suszących
C.	suszącym	suszącym	suszącym	suszącym
B.	suszących	suszących	suszących	suszące
N.	suszącymi	suszącymi	suszącymi	suszącymi
Ms.	suszących	suszących	suszących	suszących

Inne uwagi

Zwykle 3 os lm

Składnia

Rz_osobowy

suszyć

GDZIE

Frazeologizmy

ktoś suszy głowę komuś
ktoś szczerzy zęby
ktoś suszy zęby

Data ostatniej modyfikacji: 18.07.2014