UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pustelnia

Chronologizacja

1620, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pustelnia
pustelnie
D. pustelni
pustelni
neut
pustelń
char
C. pustelni
pustelniom
B. pustelnię
pustelnie
N. pustelnią
pustelniami
Ms. pustelni
pustelniach
W. pustelnio
pustelnie

Pochodzenie

Zob. pustelnik

1. świętego

Definicja

odosobnione miejsce, w którym z własnego wyboru mieszka osoba oddająca się modlitwie, kontemplacji i ascezie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  erem
hiperonimy:  samotnia

Połączenia

  • leśna pustelnia
  • pustelnia na górze

Cytaty

Legenda głosi, że Świerad na 40 dni postu zabierał do swej pustelni 40 orzechów. Ten święty uznawany jest za opiekuna więźniów i złoczyńców.

źródło: NKJP: Rafał Kamieński: Stąpasz po śladach świętych, Gazeta Krakowska, 2007-10-26

Pustelnia świętego Jana z Dukli na wzgórzu Zaśpit to doskonała propozycja dla tych, którzy chcą się wyciszyć. Zalesione wzniesienie [...] upodobał sobie średniowieczny pustelnik, bo daleko stąd do siedzib ludzkich, więc nikt go nie niepokoił podczas przemyśleń.

źródło: NKJP: (SUB): Cisza i spokój, Dziennik Polski, 2006-07-10

Za zgodą przełożonych opuszcza klasztor [...]. Wraca do Francji i w wieku 43 lat przyjmuje święcenia kapłańskie, po czym w roku 1905 osiada [...] w południowej Algierii. Żyje w nędznej, zbudowanej przez siebie pustelni, modli się i odprawia Mszę świętą [...].

źródło: NKJP: Jerzy Turowicz: „Jak zaczyn w cieście”, Tygodnik Powszechny nr 51, 1994

Składnia

bez ograniczeń + pustelnia +
(KOGO)
bez ograniczeń + pustelnia +
(CZYJA)

2. mnicha

Definicja

odosobnione miejsce, w którym mieszkają członkowie zakonu o regule pustelniczej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół miejsca i instytucje związane z religią i kościołem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  erem, eremitorium
hiperonimy:  samotnia

Połączenia

  • pustelnia i kaplica; klasztory i pustelnie
  • mieszkać, żyć w pustelni

Cytaty

Brat Grzegorz pracuje latem na działce i wyplata z wikliny koszyki, a modli się w swojej pustelni lub wędruje kilka kilometrów do najbliższego kościoła.

źródło: NKJP: Wiesław Ziobro: Domki bez adresu, Dziennik Polski, 2005-03-25

Do dzisiaj franciszkanie poszukują Boga [...] w pustelniach ukrytych wśród gór Hiszpanii i na pustkowiach Ameryki. W ubiegłym roku Kapituła Generalna Zakonu zaleciła zakonnikom utworzenie pustelni w każdej z franciszkańskich prowincji.

źródło: NKJP: Tomasz Marczak: Bóg bliżej, człowiek dalej, Dziennik Bałtycki, 2000-02-26

Składnia

bez ograniczeń + pustelnia +
(CZYJA)

3. samotnika

Definicja

miejsce, w którym przebywa osoba żyjąca samotnie i stroniąca od ludzi

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka dom/inne miejsca zamieszkania i ich otoczenie

Cytaty

Muszę każdego dnia odgrodzić się od spraw domowych i siedzieć w swojej pustelni. Kiedy zamykam drzwi do swojego pokoju, zaczynam istnieć tylko dla siebie.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Lewa, wspomnienie prawej, 2003

[...] szuka ciszy, spokoju, harmonii. Spędza całe miesiące w pustelniach, zamyka się na odludziu w kamiennym domku z widokiem na Himalaje.

źródło: NKJP: Internet

Pierwszą zimę spędził w namiocie. Potem wybudował swoją pustelnię. Domek jest maleńki: niewiele ponad dwa na dwa metry, razem niecałe pięć metrów kwadratowych. – A cóż mi więcej do życia potrzeba?

źródło: NKJP: Mirosław Kowalski: Pustelnik bez zezwolenia, Gazeta Krakowska, 2005-03-07

Składnia

bez ograniczeń + pustelnia +
(CZYJA)
Data ostatniej modyfikacji: 29.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json