Chronologizacja
Pochodzenie
gr. epopoiía 'poemat epicki, poezja epicka'
1. Homera
Definicja
Wymowa
[epopeja]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura
Połączenia
- łacińska, polska; homerycka, Mickiewiczowska...; słynna, wielka epopeja; epopeja chrześcijańska, heroiczna, historyczna, rycerska; narodowa; epopeje greckie, indyjskie...
- epopeja "Iliada", "Pan Tadeusz"...
- epopeja Mickiewicza, Wergiliusza...; epopeje Homera
- epopeja o Gilgameszu
- bohater; część, fragmenty, księga; ekranizacja epopei
- napisać, pisać epopeję
Cytaty
|
Jego głównym dziełem jest łacińska epopeja [...] Liczy ona 4000 wersów heksametrycznych, a podzielona jest na 5 ksiąg. Opisują one kolejno: życie Jana Sobieskiego do chwili zwycięstwa pod Chocimiem oraz dzieje jego przodków, wybór na króla i pierwsze lata rządów, koronację oraz (w zarysie) dzieje Polski [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] bohaterowie epopei Homera nieustannie dążą do zmierzenia się z drugim, do pierwszeństwa. źródło: NKJP: Zbigniew Pańpuch: Sport wg Platona i Arystotelesa, Wychowawca, 2004-07 |
|
|
Zstąpienie do otchłani stanowi motyw znany w literaturze klasycznej, jako że bohaterowie wielkich epopei greckich i łacińskich, jak Odyseusz i Eneasz zstępują do podziemi. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Naukowcy [...] doszli do wniosku, iż wielkie epopeje narodowe nie były dziełami całych ludów albo nawet prymitywnych bardów ludowych, lecz twórców świadomych rzemiosła artystycznego. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | epopeja |
epopeje |
|
| D. | epopei |
epopei |
|
| C. | epopei |
epopejom |
|
| B. | epopeję |
epopeje |
|
| N. | epopeją |
epopejami |
|
| Ms. | epopei |
epopejach |
|
| W. | epopejo |
epopeje |
2. Reymonta
Definicja
Wymowa
[epopeja]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film
Połączenia
- filmowa epopeja; epopeja chłopska, historyczna, wojenna
- epopeja "Chłopi", "Noce i dnie"...
- epopeja Dostojewskiego, Reymonta...
- epopeja o czymś
- akcja; bohaterowie; część; ekranizacja epopei
- napisać, pisać epopeję
Cytaty
|
„Chłopi” Władysława Reymonta to epopeja chłopska, mówiąca o życiu gromady wiejskiej w końcu XIX wieku. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] o ile „Noce i dnie” były epopeją powstawania nowoczesnego narodu polskiego w końcowym okresie niewoli, o tyle nowa epopeja miała ogniskować się wokół problematyki: człowiek - naród - państwo [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Drewnowski: Próba scalenia: obiegi, wzorce, style: literatura polska 1944-1989, 1997 |
|
|
[...] wielkie epopeje powieściowe, europejskie i amerykańskie XIX i XX stulecia, z Dostojewskim na czele, tworzone były w perspektywie społecznej radykalnie przemyślanej przez Marksa, obiecującego ostateczną zmianę złego świata na dobry. źródło: NKJP: Jerzy Adamski: Świat jako niespełnienie albo Samobójstwo Don Juana, 2000 |
|
|
Koniec filmowej epopei Śródziemia i jego mieszkańców zaplanowano w 2003 roku. źródło: NKJP: Tomasz Sas: Kangurzyca - elf Boks w Egipcie Ofelia w buszu Uszy królowej, Express Ilustrowany, 2002-02-15 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | epopeja |
epopeje |
|
| D. | epopei |
epopei |
|
| C. | epopei |
epopejom |
|
| B. | epopeję |
epopeje |
|
| N. | epopeją |
epopejami |
|
| Ms. | epopei |
epopejach |
|
| W. | epopejo |
epopeje |
3. napoleońska
Definicja
Wymowa
[epopeja]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- wojenna; cała, prawdziwa epopeja; epopeja legionowa, napoleońska
- epopeja Solidarności, wojen (z Rosją)
- koniec, początek epopei
- epopeja kończy się, rozpoczęła się, zaczęła się, zakończyła się
Cytaty
|
Wystawa stanowi próbę ukazania wpływu epopei napoleońskiej na romantyzm polski, na klimat domu Krasińskich oraz na światopogląd Zygmunta Krasińskiego. źródło: NKJP: W Opinogórze: Wystawa „Napoleon a Polska”, Tygodnik Ciechanowski, 2008-08-07 |
|
|
Tak zaczęła się długa, straszna i w ostatecznym rachunku tragiczna przede wszystkim dla Polski epopeja wojen z Rosją. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989 |
|
|
Początek epopei to 1854 r., kiedy Ignacy Łukasiewicz założył [...] pod Krosnem pierwszą na świecie przemysłową kopalnię oleju skalnego. Lata 70. i 80. XIX stulecia to odkrycia kolejnych obfitych złóż [...]. źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Karpacki Kuwejt, Polityka, 2003-06-14 |
|
|
Rozpoznanie tej wielkiej epopei lodowcowej, możliwe było głównie dzięki badaniom geologicznym. A wiele z jej następstw można zobaczyć nawet okiem laika. źródło: NKJP: (B.P.): Pomniki przyrody (1), EKO-U Nas, 2001 |
|
|
Na przełomie lat 60. i 70. kończyła się epopeja młodzieżowej rewolty, symbolem pokoleniowej wrażliwości stał się festiwal w Woodstock [...]. źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Wszechlista przebojów, Polityka, 2003-12-20 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | epopeja |
epopeje |
|
| D. | epopei |
epopei |
|
| C. | epopei |
epopejom |
|
| B. | epopeję |
epopeje |
|
| N. | epopeją |
epopejami |
|
| Ms. | epopei |
epopejach |
|
| W. | epopejo |
epopeje |
Inne uwagi
Zwykle lp
4. niekończąca się
Definicja
Wymowa
[epopeja]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- niekończąca się epopeja; całe epopeje
Cytaty
|
[...] o koniach: westfalskich, [...] węgierskich, polskich, ukraińskich, poleskich i innych [...] o szkołach jazdy konnej i powożeniu końmi - nasłuchałem się całych epopei. źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977 |
|
|
Filozofia jest nieustannym procesem rozumienia świata. A refleksja filozoficzna jest niekończącą się epopeją. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Na temat znaczenia własnego domu, własnego ogniska domowego napisano epopeje – dla naszych celów wymieniliśmy tu jedynie czynniki najważniejsze. źródło: NKJP: Jan M. Fijor: Banki i kredyty hipoteczne, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-06-21 |
|
|
Można by napisać całą epopeję o próbie powołania biskupa Kazimierza Majdańskiego, wówczas ordynariusza diecezji szczecińsko-kamieńskiej, na przewodniczącego Papieskiej Rady ds. Rodziny. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Watykan bez tajemnic, 1997 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | epopeja |
epopeje |
|
| D. | epopei |
epopei |
|
| C. | epopei |
epopejom |
|
| B. | epopeję |
epopeje |
|
| N. | epopeją |
epopejami |
|
| Ms. | epopei |
epopejach |
|
| W. | epopejo |
epopeje |