UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dziczeć

Chronologizacja

1588, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	dziczeję	dziczejemy
2 os.	dziczejesz	dziczejecie
3 os.	dziczeje	dziczeją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dziczałem +(e)m dziczał	dziczałam +(e)m dziczała	dziczałom +(e)m dziczało	dziczeliśmy +(e)śmy dziczeli	dziczałyśmy +(e)śmy dziczały
2 os.	dziczałeś +(e)ś dziczał	dziczałaś +(e)ś dziczała	dziczałoś +(e)ś dziczało	dziczeliście +(e)ście dziczeli	dziczałyście +(e)ście dziczały
3 os.	dziczał	dziczała	dziczało	dziczeli	dziczały

bezosobnik: dziczano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę dziczał będę dziczeć	będę dziczała będę dziczeć	będę dziczało będę dziczeć	będziemy dziczeli będziemy dziczeć	będziemy dziczały będziemy dziczeć
2 os.	będziesz dziczał będziesz dziczeć	będziesz dziczała będziesz dziczeć	będziesz dziczało będziesz dziczeć	będziecie dziczeli będziecie dziczeć	będziecie dziczały będziecie dziczeć
3 os.	będzie dziczał będzie dziczeć	będzie dziczała będzie dziczeć	będzie dziczało będzie dziczeć	będą dziczeli będą dziczeć	będą dziczały będą dziczeć

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		dziczejmy
2 os.	dziczej	dziczejcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	dziczałbym bym dziczał	dziczałabym bym dziczała	dziczałobym bym dziczało	dziczelibyśmy byśmy dziczeli	dziczałybyśmy byśmy dziczały
2 os.	dziczałbyś byś dziczał	dziczałabyś byś dziczała	dziczałobyś byś dziczało	dziczelibyście byście dziczeli	dziczałybyście byście dziczały
3 os.	dziczałby by dziczał	dziczałaby by dziczała	dziczałoby by dziczało	dziczeliby by dziczeli	dziczałyby by dziczały

bezosobnik: dziczano by

bezokolicznik: dziczeć

imiesłów przysłówkowy współczesny: dziczejąc

gerundium: dziczenie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	dziczenie	dziczenia
D.	dziczenia	dziczeń
C.	dziczeniu	dziczeniom
B.	dziczenie	dziczenia
N.	dziczeniem	dziczeniami
Ms.	dziczeniu	dziczeniach
W.	dziczenie	dziczenia

imiesłów przymiotnikowy czynny: dziczejący

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	dziczejący	dziczejący	dziczejący	dziczejące	dziczejąca
D.	dziczejącego	dziczejącego	dziczejącego	dziczejącego	dziczejącej
C.	dziczejącemu	dziczejącemu	dziczejącemu	dziczejącemu	dziczejącej
B.	dziczejącego	dziczejącego	dziczejący	dziczejące	dziczejącą
N.	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącą
Ms.	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	dziczejący	dziczejący	dziczejące	dziczejące
D.	dziczejących	dziczejących	dziczejących	dziczejących
C.	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącym	dziczejącym
B.	dziczejących	dziczejących	dziczejących	dziczejące
N.	dziczejącymi	dziczejącymi	dziczejącymi	dziczejącymi
Ms.	dziczejących	dziczejących	dziczejących	dziczejących

odpowiednik aspektowy: zdziczeć

Pochodzenie

Zob. dziki

1. w przyrodzie

Definicja

wracać do stanu, jaki obowiązuje w przyrodzie, gdy nie wpływa na nią człowiek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA

Cytaty

	Trawnik, za czasów dziadka starannie utrzymywany, dziczał, porastając żwir chrzęszczący pod nogami. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005
	Kilka lat temu kopalnia „Kleofas” wyburzyła dom znajdujący się na sąsiedniej posesji. Puste miejsce zaczęło dziczeć i zarastać krzakami. źródło: NKJP: JOR: Dżungla zniknęła, Trybuna Śląska, 2002-08-16
	W takiej szkółce można przetrzymać rośliny wieloletnie (drzewa, krzewy i byliny) przez rok czy dwa, ale nie dłużej. Jeśli rozrosną się i zagęszczą nadmiernie, będą dziczały. źródło: NKJP: (al): Dom i ogród, Dziennik Bałtycki, 2000-03-07
	Częstą przyczyną agresji jest brak kontaktu z człowiekiem. Jeżeli naszemu pupilowi poświęcamy zbyt mało czasu, zaczyna dziczeć . Dlatego musimy go przyzwyczajać do nas i do naszego zapachu. źródło: NKJP: Króliki, Polska Głos Wielkopolski, 2005-12-22

2. na wojnie

Definicja

stawać się człowiekiem, który postępuje całkowicie niezgodnie z wzorcami obyczajów i dobrego zachowania, obowiązującymi w danym czasie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Bywało, że ludzie dziczeli na wojnie. Tworzyli własne bandy i rabowali okoliczne wsie.

źródło: NKJP: Katarzyna Janowska: Ciągle jestem aspirantem, Polityka, 2001-03-31

Zachowują się jak dzicy... [...] A sałatki wyrywają, jakby im kto tam złoto i dolary do środka powkładał... najbardziej dziczeją przy darmowych promocjach... ładują sobie po dziesięć porcji... dla rodziny i znajomych, i na zapas...

źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: Nic, 2005

Młodzież dziczeje z nudów. Snuje się pijana po ulicach. Albo klnie, siedząc na ławkach, lub leży pod nimi.

źródło: NKJP: Irena Morawska: Miasteczko jak kryminał, Gazeta Wyborcza, 1995-08-14

3. w samotności

Definicja

stopniowo tracić potrzebę i kontaktu z innymi ludźmi i umiejętność odpowiedniego zachowania się w kontaktach z nimi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Relacje międzyludzkie ➔ określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Dziecko niegłaskane, nieprzytulane dziczeje i we własnej rodzinie zapaść może na chorobę sierocą.

źródło: NKJP: Marzena i Tadeusz Woźniakowie: Wspominanie jest terapią, Trybuna Śląska, 2003-01-10

W Gorlicach nie ma dla nich miejsca, nie ma pracy. Kończą wyższe studia techniczne, prawnicze, [...] siedzą w domach i dziczeją z niemocy, z zawiedzionych ambicji, nadziei.

źródło: NKJP: (e): Rozmawiamy, Gazeta Krakowska, 2003-03-11

Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2016