UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaczerwienić

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. czerwony I

Definicja

nadać czemuś czerwony kolor

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zabarwić

Połączenia

  • krew zaczerwieniła coś, słońce zaczerwieniło coś
  • zaczerwienić kałużę, niebo
  • zaczerwieniony kark, nos; zaczerwieniona skóra, twarz; zaczerwienione gardło; zaczerwienione oczy, policzki, powieki, ręce, spojówki, uszy
  • zaczerwieniony od mrozu, od piwa, od płaczu, od słońca, od świecy; z gniewu, z oburzenia, z płaczu, z podniecenia, z wysiłku; ze złości, ze zmęczenia
  • obolały i zaczerwieniony; podrażniony i zaczerwieniony

Cytaty

Nad pełnymi wargami wysypał mu się pierwszy wąs, mróz zaczerwienił mu policzki i wszystko to razem tworzyło figurę dość pocieszną.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

Utwory [...] wręcz oczarowały słuchaczy. Nawet na jedną chwilę zachodzące słońce przebiło się spomiędzy chmur i zaczerwieniło całe niebo. To zdecydowanie był występ wieczoru.

źródło: NKJP: Grzegorz Połaciński: Castle Party 2000, Dziennik Polski, 2000-08-19

[...] dłonie mężczyzny spoczęły na śliskiej srebrzystej planszy, zaczerwienionej od świecy.

źródło: NKJP: Piotr Zaremba: Plama na suficie, 2004

Wspomniał, jak krew zaczerwieniła miejskie kałuże i spływała strugami do rzeki, aż zrudziały jej nurty.

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko: Klechdy domowe, 1960

[...] w kurzach nie zbierają się szkodliwe roztocza i mikroorganizmy atakujące układ oddechowy, i stąd ten częsty katar oraz stany zapalne gardła, powiększone migdałki i zaczerwienione śluzówki [...].

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaczerwienię
zaczerwienimy
2 os. zaczerwienisz
zaczerwienicie
3 os. zaczerwieni
zaczerwienią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaczerwieniłem
+(e)m zaczerwienił
zaczerwieniłam
+(e)m zaczerwieniła
zaczerwieniłom
+(e)m zaczerwieniło
zaczerwieniliśmy
+(e)śmy zaczerwienili
zaczerwieniłyśmy
+(e)śmy zaczerwieniły
2 os. zaczerwieniłeś
+(e)ś zaczerwienił
zaczerwieniłaś
+(e)ś zaczerwieniła
zaczerwieniłoś
+(e)ś zaczerwieniło
zaczerwieniliście
+(e)ście zaczerwienili
zaczerwieniłyście
+(e)ście zaczerwieniły
3 os. zaczerwienił
zaczerwieniła
zaczerwieniło
zaczerwienili
zaczerwieniły

bezosobnik: zaczerwieniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaczerwieńmy
2 os. zaczerwień
zaczerwieńcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaczerwieniłbym
bym zaczerwienił
zaczerwieniłabym
bym zaczerwieniła
zaczerwieniłobym
bym zaczerwieniło
zaczerwienilibyśmy
byśmy zaczerwienili
zaczerwieniłybyśmy
byśmy zaczerwieniły
2 os. zaczerwieniłbyś
byś zaczerwienił
zaczerwieniłabyś
byś zaczerwieniła
zaczerwieniłobyś
byś zaczerwieniło
zaczerwienilibyście
byście zaczerwienili
zaczerwieniłybyście
byście zaczerwieniły
3 os. zaczerwieniłby
by zaczerwienił
zaczerwieniłaby
by zaczerwieniła
zaczerwieniłoby
by zaczerwieniło
zaczerwieniliby
by zaczerwienili
zaczerwieniłyby
by zaczerwieniły

bezosobnik: zaczerwieniono by

bezokolicznik: zaczerwienić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaczerwieniwszy

gerundium: zaczerwienienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaczerwienienie
zaczerwienienia
D. zaczerwienienia
zaczerwienień
C. zaczerwienieniu
zaczerwienieniom
B. zaczerwienienie
zaczerwienienia
N. zaczerwienieniem
zaczerwienieniami
Ms. zaczerwienieniu
zaczerwienieniach
W. zaczerwienienie
zaczerwienienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaczerwieniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaczerwieniony
zaczerwieniony
zaczerwieniony
zaczerwienione
zaczerwieniona
D. zaczerwienionego
zaczerwienionego
zaczerwienionego
zaczerwienionego
zaczerwienionej
C. zaczerwienionemu
zaczerwienionemu
zaczerwienionemu
zaczerwienionemu
zaczerwienionej
B. zaczerwienionego
zaczerwienionego
zaczerwieniony
zaczerwienione
zaczerwienioną
N. zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienioną
Ms. zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaczerwienieni
zaczerwienieni
zaczerwienione
zaczerwienione
D. zaczerwienionych
zaczerwienionych
zaczerwienionych
zaczerwienionych
C. zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienionym
zaczerwienionym
B. zaczerwienionych
zaczerwienionych
zaczerwienionych
zaczerwienione
N. zaczerwienionymi
zaczerwienionymi
zaczerwienionymi
zaczerwienionymi
Ms. zaczerwienionych
zaczerwienionych
zaczerwienionych
zaczerwienionych

odpowiednik aspektowy: zaczerwieniać

Inne uwagi

Zwykle imb

Składnia

bez ograniczeń + zaczerwienić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 13.11.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json