UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

swawola

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Od: psł. *voľa, *velěti 'chcieć, pragnąć, dążyć do celu'

1. zabawa

Definicja

książk. 
zabawa beztroska, a przy tym naruszająca w jakiś sposób normy obyczajowe

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny rozrywka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

  • nieskrępowana swawola; najdziksze swawole
  • hulanka i swawola, zabawa i swawola; uciechy i swawole, zbytki i swawole
  • skłonny, przywykły do swawoli

Cytaty

Widać, że fraszki układano wtedy dla zabawy, gwoli rozruszania zesztywniałej od wina głowy, że w swawolach tych brali udział bibosze, których cieszyło mozolne zestawianie rymów w pogoni za niewyszukanym, rubasznym i dość konwencjonalnym morałem.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wiatr i pył, 2008

Tańce, swawole i suto zastawione stoły służyły sąsiedzkim harcom. Nawet o wieczorze, rozbawionym ludziom żal było się rozchodzić do swych domów.

źródło: NKJP: (k): Na Olbrachta, Czas Ostrzeszowski, 30, 2004

No i była zabawa. Hulanka i swawola, biba i popijawa, w każdą pełnię księżyca latało się do wsi i piło [...].

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 2001

Traktowały jednak swój fach poważnie, unikając zabawy czy swawoli, i próbowały zgromadzić odpowiedni kapitał, który pozwalał im, jeżeli nie na zamążpójście, to przynajmniej na zabezpieczenie starości.

źródło: NKJP: Marek Karpiński: Najstarszy zawód świata. Historia prostytucji, 2010

Nie było to zbyt rozsądne, niechaj jednak czytelnik pamięta, że jeszcze wtedy nie byłem starcem, a towarzystwo ludzi młodszych pobudzało do beztroskich swawoli.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. swawola
swawole
D. swawoli
swawoli
C. swawoli
swawolom
B. swawolę
swawole
N. swawolą
swawolami
Ms. swawoli
swawolach
W. swawolo
swawole

2. anarchia

Definicja

książk. 
lekceważenie władz lub przepisów prawa i kierowanie się w działaniach wyłącznie własną wolą.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Cytaty

Wojna, jeszcze po tylu latach od jej zakończenia, przypomina, do czego prowadzi swawola.

źródło: NKJP: Tadeusz Pieronek: Drogi do wolności, Dziennik Zachodni, 2005-09-02

Wątpliwe jednak, by swawola oligarchów zapewniła pomyślność gospodarczą, a brak zainteresowania rozwojem kraju ze strony wielkich firm pomógł Rosji.

źródło: NKJP: Witalij Portnikow, Kto tu trzyma klucze, Polityka, 2004-07-17

Monarchia kierowała się pewnymi rygorami, miała autorytety, wzorce osobowe. W demokracji górę bierze swawola – bo przecież nie wolność – masy, instynkt stadny.

źródło: NKJP: Przemysław Ćwik, Urszula Lipińska: Królowa Śnieżka i 32 zęby premiera, Esensja, 2007-02

W ciągu paru godzin miasto opanowało dwadzieścia tysięcy żołnierzy przywykłych do swawoli i brutalnego traktowania pokonanych.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie : od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

W Polsce początków lat dziewięćdziesiątych wolności uczyliśmy się na nowo, nim fala początkowego zachłyśnięcia opadła, często wolność mieszała się z nieskrępowaną swawolą.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. swawola
swawole
D. swawoli
swawoli
C. swawoli
swawolom
B. swawolę
swawole
N. swawolą
swawolami
Ms. swawoli
swawolach
W. swawolo
swawole

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 03.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json