UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

koncha

Chronologizacja

1550, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. koncha
konchy
D. konchy
konch
C. konsze
konchom
B. konchę
konchy
N. konchą
konchami
Ms. konsze
konchach
W. koncho
konchy

Pochodzenie

łac. concha 'muszla'

1. ślimaka

Definicja

książk. 
muszla - skorupa, wewnątrz której półokrągłej części żyje ślimak lub inne stworzenie, następnie jako pusta wykorzystywana przez ludzi ze względu na zróżnicowane kształty i kolory w funkcji ozdoby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwierzęta wodne

Połączenia

  • koncha i muszla

Cytaty

Kolekcje takie posiadają również niektóre placówki naukowe zajmujące się badaniem fauny, zwłaszcza mórz i oceanów - to morskie zwierzęta wytworzyły największą różnorodność konch.

źródło: NKJP: Internet

Koncha – skarb rafy koralowej – pozostała w Egipcie. Pan Kajetan z egipską opalenizną, ale bez muszli-pamiątki wrócił szczęśliwie do kraju.

źródło: NKJP: Adam Synowiec: Z muszlą w walizce, Trybuna Śląska, 2001-06-12

Mam trochę czasu, więc zaglądam do... sklepu z bursztynem i muszlami. Na zewnątrz egzotyczne konchy przysypane śniegiem [...].

źródło: NKJP: Jacek Tyblewski: Łowcy jantaru, Dziennik Polski, 2006-02-18

- Powstrzymałam ich! - zaśpiewała syrenka i znowu zadęła w konchę. - Ale nie na długo! Uciekaj i nie wracaj tu, białowłosy!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski, Miecz przeznaczenia, 1992

Zależy mi na popularyzacji wiedzy o ślimakach morskich, ponieważ zbieranie ich różnobarwnych konch to moje hobby.

źródło: NKJP: Internet

2. ucha

Definicja

książk. 
coś, co ze względu na swój półokrągły kształt przypomina część skorupy, która okrywa ciało ślimaka lub małża

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Relacje znaczeniowe

synonimy:  muszla

Połączenia

  • koncha ucha

Cytaty

Wystrychnięty na dudka Suchywilk stał więc z kwaśną miną obok wielkiej marmurowej konchy z poświęcaną wodą [...].

źródło: NKJP: Internet

Odsunął pasmo włosów, odkrywając konchę ucha.

źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie - rocznik 20, 1957

Karolina stała wyprężona jak struna, mając za sobą konchę wanny.

źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004

Bohdan położył się na plecach, popłynął wolno, między białymi konchami nenufarów.

źródło: NKJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1994

Składnia

bez ograniczeń + koncha +
(CZEGO)

3. sklepienie

Definicja

archit. 
sklepienie nad wnęką, mające kształt połowy kopuły

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

synonimy:  półkopuła
hiperonimy:  sklepienie

Cytaty

Z obu jej stron, w zamkniętych konchami niszach, stoją posągi świętych Piotra i Pawła.

źródło: NKJP: Lwowska kaplica Boimów, Dziennik Polski, 1998-02-20

W 1918 zaprojektował mozaiki zdobiące stiukowe wnętrze konchy neorenesansowego ołtarza głównego w Bazylice Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie.

źródło: NKJP: Internet

Na suficie i w konchach bogate stiuki z resztkami polichromii; po żyrandolu w centrum sufitu pozostał jedynie hak mogący udźwignąć niemały ciężar.

źródło: NKJP: Tylko sto lat, Dziennik Polski, 2001-01-27

4. część łopaty

Definicja

techn. 
część łopaty, która służy do nabierania substancji

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Cytaty

Łopata saperska jest większa (dłuższa i cięższa) od łopatki piechoty i ma prostokątną konchę.

źródło: Internet: pl.wikipedia.org

Koncha jest przeważnie szeroka, prawie płaska i może być wykonana ze stalowej blachy bądź z aluminium lub z tworzywa sztucznego.

źródło: Internet: quickr.pl

5. w kosmetyce

Definicja

przedmiot używany w medycynie niekonwencjonalnej i kosmetyce, kształtem przypominający podłużny lejek, nasączany woskiem i olejkami eterycznymi, wkładany pacjentowi do ucha i podpalany, służący oczyszczaniu ucha z wosku lub poprawie samopoczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne

Cytaty

Koncha ma inną budowę niż świeca. [...] Nasączona jest olejkami i ziołami tylko po zewnętrznej stronie, do jej wnętrza dodawane są mieszaniny olejków i ziół dobranych specjalnie do indywidualnych potrzeb pacjenta.

źródło: NKJP: mokr: Świeczka w uchu, Trybuna Śląska, 2003-10-31

Powinniśmy używać konch czy też świec sprawdzonych, od dobrego producenta.

źródło: NKJP: Tadeusz Szewczyk: Prastara terapia jajem i konchowanie uszu, 2008

Do kanału usznego wprowadzana jest koncha [...]. [...] wytwarza się podciśnienie, regulujące ciśnienie śródczaszkowe, zatokowe. Dzięki wytworzonemu ciepłu następuje usuniecie nagromadzonych zanieczyszczeń i nadmiaru woskowiny.

źródło: Internet: salonhebe.pl

Data ostatniej modyfikacji: 23.05.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json