UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bukszpan

Chronologizacja

1528, SPXVI

Pochodzenie

niem. Buchsbaum

1.a krzew

Definicja

krzew o drobnych, grubych liściach, odpornych na mróz, wykorzystywany jako roślina ozdobna do dekoracji parków i ogrodów; Buxus L

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ozdobne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  roślina

Połączenia

  • przycięte bukszpany; bukszpany grubolistne
  • bukszpan w doniczce
  • gałązki bukszpanu
  • żywopłoty z bukszpanu
  • bukszpan rośnie
  • hodować; posadzić, zasadzić bukszpany
  • obsadzić bukszpanem
  • otoczony; wysadzany bukszpanem

Cytaty

Doskonale w roli żywopłotu prezentuje się bukszpan. Dzięki temu, że jest bardzo zwarty łatwo się go strzyże.

źródło: NKJP: Aurelia Pawlak: Jak zaprojektować ogród, Gazeta Krakowska, 2004-05-20

Tysiące krzewów - zazwyczaj były to bukszpany - sadzono obok siebie, tworząc misterny wzór. Z okien pałacu lub rezydencji zieleń przypominała wzór dywanu.

źródło: NKJP: Miejskie ogrody, Dziennik Polski, 2003-09-17

To typowy ogród francuski ze strzyżonymi drzewami i bukszpanami na trawniku. Jest jednym z nielicznych ogrodów barokowych w kraju, zachowanych w tak dobrej kondycji.

źródło: NKJP: (TC): Rośliny w parku nieborowskim bywają niszczone Laury w garści i róże na taczkach, Dziennik Łódzki, 2002-06-04

Bukszpany są dość łatwe w uprawie. Nie można tylko zapominać o ich nawożeniu i odkwaszaniu ziemi wapnem ogrodniczym. Krzewy strzyżone najlepiej okryć na zimę, by nie zdeformował ich śnieg.

źródło: NKJP: Sylwia Plucińska: Obrazki z wystawy, Dziennik Zachodni, 2005-06-09

Bukszpan jest krzewem zimozielonym o różnej wysokości, nie bardzo wymagającym. Najlepiej rośnie na żyznej glebie próchniczej, niezbyt suchej. Gatunek ten lubi stanowiska słoneczne lub lekko cieniste. Dobrze znosi nawet zacienienie.

źródło: NKJP: Katarzyna Schmidt: Wilanów za oknem, Dziennik Bałtycki, 2000-09-26

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bukszpan
bukszpany
D. bukszpanu
bukszpanów
C. bukszpanowi
bukszpanom
B. bukszpan
bukszpany
N. bukszpanem
bukszpanami
Ms. bukszpanie
bukszpanach
W. bukszpanie
bukszpany

1.b drewno

Definicja

drewno bukszpanu - krzewu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  drewno

Połączenia

  • flet, skrzypce z bukszpanu
  • zrobiony z bukszpanu

Cytaty

Mamy przyjemność przedstawić Państwu akcesoria do skrzypiec z bukszpanu pięknie rzeźbione.

źródło: Internet: henglewscy.com.pl

Flet Ewy jest zrobiony z bukszpanu. Wykonała na nim utwory kompozytorów takich jak: Jan Sebastian Bach i Johann Joachim Quantz.

źródło: Internet: zyciepabianic.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bukszpan
bukszpany
D. bukszpanu
bukszpanów
C. bukszpanowi
bukszpanom
B. bukszpan
bukszpany
N. bukszpanem
bukszpanami
Ms. bukszpanie
bukszpanach
W. bukszpanie
bukszpany

Inne uwagi

Zwykle lp

1.c gałązka

Definicja

gałązka bukszpanu - krzewu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ozdobne

Połączenia

  • pęk bukszpanu
  • bukiety, wianki, wieńce z bukszpanu
  • bukszpan zdobił stoły
  • wplatać bukszpan
  • ozdabiać, przybierać, przystroić, udekorować bukszpanem
  • przyozdobione, ustrojona bukszpanem

Cytaty

Stół zastawiono różnorodnym mięsem przystrojonym bukszpanem, sery, jaja na twardo, mazurki, dostojne drożdżowe baby.

źródło: NKJP: Jolanta Flach: Noc Błogosławiona, Tygodnik Podhalański nr 14-15, 1996

W trzpień palmy wplatały także bukszpan, barwinek, jałowiec, borówkę, cis, widłak. Dodatkowo ozdabiały kwiatkami, mchem, ziołami i kolorowymi piórkami.

źródło: NKJP: (EKA): Czar palm, Dziennik Polski, 2008-03-15

Potem przyszła zwyczajna sobota. Koszyczki przykryte serwetkami, przyozdobione bukszpanem, a w środku pisanki, kromki chleba, wędliny, ciasta, sól i głupie mordki czekoladowych zajączków.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Wianki też są już przeważnie zrobione z naturalnych roślin. Zazwyczaj plecie się je z mirtu, ale podstawą może być również ming (rodzaj asparagusa modrzewiowego), ewentualnie bukszpan. Zielone gałązki można ozdobić drobnymi białymi kwiatkami.

źródło: NKJP: Milena Kochanowska: Czas komunii, Gazeta Poznańska, 2006-05-13

Przybieramy wreszcie koszyczki i wielkanocne stoły bukszpanem – zieloność musi obowiązkowo pojawić się na stole również podczas wieczoru sederowego, będąc symbolem odrodzenia, ale też i marności wobec Boga, który tak jak trawę może podnieść naród izraelski.

źródło: NKJP: Kazimierz Turkiewicz: Pesach - Wielkanoc, Gazeta Krakowska, 2006-04-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bukszpan
bukszpany
D. bukszpanu
bukszpanów
C. bukszpanowi
bukszpanom
B. bukszpan
bukszpany
N. bukszpanem
bukszpanami
Ms. bukszpanie
bukszpanach
W. bukszpanie
bukszpany
Data ostatniej modyfikacji: 30.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json