Chronologizacja
W postaci: kosmek
Pochodzenie
Od: st.pol. kosm 'włos, pasmo włosów; strzępek wełny, przędzy', a to z psł. *kosmъ 'włos, pęczek włosów, włókien'.
1. włosy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
Połączenia
- blond, ciemny, jasny, rudy, siwy, srebrny, złoty; długi, mały; modny; frywolny, luźny, niesforny, opadający, zadziorny; mokry, spocony, wilgotny; kozacki; zsunięty na czoło kosmyk; czyste; rozjaśnione, posiwiałe; potargane, przemoczone, zlepione potem, brudem; pojedyncze kosmyki
- jeden kosmyk; kilka, parę kosmyków
- kosmyk włosów
- koniec, koniuszek kosmyka
- kosmyk opadł (komuś na oczy), zsunął się; kosmyki opadają (na twarz), wiją się (na czole)
- dotknąć kosmyków
- obciąć, poprawić/poprawiać, rozczesać; odgarnąć/odgarniać, odrzucić, zdmuchnąć; nawinąć (sobie) na palec, odgarnąć sprzed oczu, z czoła, okręcić wokół palca, ująć w palce, zostawić (z tyłu), założyć za ucho kosmyk; gładzić, nakręcać kosmyki na papiloty
- bawić się kosmykiem
- pociągnąć kogoś za kosmyk; szarpać za kosmyk/kosmyki
Cytaty
|
Podeszła do lustra, poprawiła niesforny kosmyk włosów. źródło: NKJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 2000 |
|
|
Cofnął rękę z jej stopy i niby to zakładając za ucho kosmyk włosów, pogłaskał policzek dziewczyny. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
|
|
Wiatr osadza mokrą mgłę na brodzie, wąsach i kosmyku włosów, który wymknął się spod kaptura. źródło: KJ PWN: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1996 |
|
|
Brązowe włosy były zaczesane do góry, tylko dwa długie kosmyki wysunęły się i przekreślały policzek, nadając twarzy trochę dziecinny wygląd. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosmyk |
kosmyki |
|
| D. | kosmyka |
kosmyków |
|
| C. | kosmykowi |
kosmykom |
|
| B. | kosmyk |
kosmyki |
|
| N. | kosmykiem |
kosmykami |
|
| Ms. | kosmyku |
kosmykach |
|
| W. | kosmyku |
kosmyki |
2. ogon
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Cytaty
|
Zając szarak (Lepus europaeus) – gatunek ssaków, należący do rzędu zajęczaków, do rodziny zającowatych. Ma długość 75 cm, wysokość ok. 30 cm, a jego ogon (kosmyk) ma 8-10 cm. źródło: Internet |
|
|
Przytoczymy tu jeszcze próbki języka myśliwych polskich [...]. I tak: zając był kotem, patrzał trzeszczami lub ślepokami, słuchał słuchami, miał kosmyk (ogon) i zamiast nóg skoki. źródło: Internet |
|
|
Krótki ogon, przedstawiany często w rysunkach satyrycznych jako swego rodzaju pomponik, jest nazywany w języku myśliwych kosmykiem. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosmyk |
kosmyki |
|
| D. | kosmyka |
kosmyków |
|
| C. | kosmykowi |
kosmykom |
|
| B. | kosmyk |
kosmyki |
|
| N. | kosmykiem |
kosmykami |
|
| Ms. | kosmyku |
kosmykach |
|
| W. | kosmyku |
kosmyki |