UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

opłacić się

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłacę się
opłacimy się
2 os. opłacisz się
opłacicie się
3 os. opłaci się
opłacą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłaciłem się
+(e)m się opłacił
opłaciłam się
+(e)m się opłaciła
opłaciłom się
+(e)m się opłaciło
opłaciliśmy się
+(e)śmy się opłacili
opłaciłyśmy się
+(e)śmy się opłaciły
2 os. opłaciłeś się
+(e)ś się opłacił
opłaciłaś się
+(e)ś się opłaciła
opłaciłoś się
+(e)ś się opłaciło
opłaciliście się
+(e)ście się opłacili
opłaciłyście się
+(e)ście się opłaciły
3 os. opłacił się
opłaciła się
opłaciło się
opłacili się
opłaciły się

bezosobnik: opłacono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. opłaćmy się
2 os. opłać się
opłaćcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. opłaciłbym się
bym się opłacił
opłaciłabym się
bym się opłaciła
opłaciłobym się
bym się opłaciło
opłacilibyśmy się
byśmy się opłacili
opłaciłybyśmy się
byśmy się opłaciły
2 os. opłaciłbyś się
byś się opłacił
opłaciłabyś się
byś się opłaciła
opłaciłobyś się
byś się opłaciło
opłacilibyście się
byście się opłacili
opłaciłybyście się
byście się opłaciły
3 os. opłaciłby się
by się opłacił
opłaciłaby się
by się opłaciła
opłaciłoby się
by się opłaciło
opłaciliby się
by się opłacili
opłaciłyby się
by się opłaciły

bezosobnik: opłacono by się

bezokolicznik: opłacić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: opłaciwszy się

gerundium: opłacenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. opłacenie się
opłacenia się
D. opłacenia się
opłaceń się
C. opłaceniu się
opłaceniom się
B. opłacenie się
opłacenia się
N. opłaceniem się
opłaceniami się
Ms. opłaceniu się
opłaceniach się
W. opłacenie się
opłacenia się

odpowiednik aspektowy: opłacać się

Pochodzenie

Zob. płacić

1. być wartym czegoś

Definicja

pot. 
przynieść korzyść proporcjonalnie do wkładu sił lub pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  skalkulować się

Połączenia

  • biznes, interes; trud, upór, wysiłek opłacił się; cierpliwość, inwestycja, praca opłaciła się; przedsięwzięcie, ryzyko opłaciło się
  • coś opłaciło się miastu, mieszkańcom, urzędnikom, złodziejom
  • opłaciło się budować, czekać, inwestować, jechać, kupić/kupować, poczekać, pracować, produkować, ryzykować, sprzedawać, walczyć, zatrudnić/zatrudniać kogoś
  • bardzo opłaciło się

Cytaty

[...] agroturystyczny interes na pewno opłaci się mieszkańcom Jury Krakowsko - Częstochowskiej czy okolic Przełomu Dunajca

źródło: NKJP: Piotr Kanikowski: Bez złudzeń, Gazeta Wrocławska, 2001-08-10

By uzyskać awans nauczyciele musieli się sporo napracować i zdać egzamin, [...]. Ich wysiłek jednak się opłacił, bo otrzymanie stopnia nauczyciela mianowanego to nie tylko satysfakcja, ale także dodatkowe pieniądze.

źródło: NKJP: (LIZ): Podnoszą swoje kwalifikacje, Dziennik Polski, 2005-08-31

Montaż parkomatów opłacił się miastu. Dochody wzrosły ponad dwukrotnie.

źródło: NKJP: X: Zwłoki w rzece; Więcej parkomatów, Polska Głos Wielkopolski, 2005-08-20

[...] oszczędzanie w drugim filarze opłaci się osobom, którym do emerytury pozostało osiem lat.

źródło: NKJP: (B.Mar.): Stawiamy na Trójmiasto, Dziennik Bałtycki, 1998-11-20

[...] firmom i pracownikom opłaci się inwestować w świadczenia dla pracowników.

źródło: NKJP: Adam Taukert: Fundusze emerytalne, Gazeta Wyborcza, 1995-02-11

Składnia

bez ograniczeń + opłacić się +
(KOMU)
bez ograniczeń + opłacić się +
(KOMU) + BEZOKOLICZNIK

2. dać łapówkę

Definicja

zapłacić komuś pieniądze, będąc szantażowanym, albo w celu zapewnienia sobie czyjegoś poparcia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa przestępstwa

Połączenia

  • opłacić się kryminaliście

Cytaty

W centrum Katowic trzeba płacić za parkowanie. Nie tylko w parkomatach, ale też u samozwańczych „parkingowych”. Kierowcy obawiają się, że jeśli nie opłacą się opiekunom, po powrocie mogą zastać porysowaną gwoździem maskę albo przebite opony.

źródło: NKJP: Anna Malinowska: Władcy parkingów, Trybuna Śląska, 2003-04-22

[...] coraz częstsze są wypadki wymuszania przez rosyjskich kryminalistów haraczu na niemieckich biznesmenach i przytoczył przykład niemieckiego przemysłowca, który został zmasakrowany w Petersburgu za odmowę opłacenia się kryminalistom.

źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Amerykanie, Rosjanie i Niemcy o walce z rosyjskimi gangami, Gazeta Wyborcza, 1994-05-26

„Trzeci kredyt” - to określenie funkcjonujące w żargonie rzeźników. Tym mianem określa się konieczność uskładania sporej kwoty na opłacenie się urzędnikom bądź to w formie łapówki, bądź poprzez zamówienie projektu modernizacji zakładu w zaprzyjaźnionej z inspektorem firmie.

źródło: NKJP: Bogdan Wasztyl: Krowa z kilkoma ogonami, Dziennik Polski, 2005-04-29

Składnia

bez ograniczeń + opłacić się +
KOMU
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj